İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/31 K.2024/330

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/31 Esas

KARAR NO:2024/330

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ:29/05/2018

KARAR TARİHİ:24/12/2024

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;

İSTEM / Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkilinin----------markası adı altında------- olarak faaliyet gösterdiğini, tasarımları müvekkiline ait olan ve ----- ilk kez kamuya sunulan ve üretilen kadın elbise tasarımlarının davalı ----- tarafından haksız olarak üretildiğini,------ satışı yapılmak suretiyle müvekkilinin tasarım haklarının ihlal edildiğini, müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını, davaya konu ürünler üzerinde davalı şirketin------- markasının yer aldığını, davalı ------ da davalı şirketin müdürü olması nedeniyle haksız fiilden sorumluluğu bulunduğunu,

davalıların müvekkilinin tasarımlarını taklit ettiklerinin tespitine yönelik olarak -----D.İş sayılı dosyaları ile delil tespiti yapıldığını, bu sebeplerle davanın ------ ihbar edilmesine, davalıların tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, tecavüzün ve haksız rekabetin durdurulmasına, önlenmesine, belirsiz alacak davası olarak şimdilik SMK'nun 151/2-a maddesine göre 1.000,00 TL maddi tazminatın ve 50.000,00 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 09/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

kararın masrafı davalılara ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki gazetelerden birer tanesinde yayınlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP / Davalılar vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili ------- tacir olmadığını ve ticari faaliyette bulunmadığını, dolayısıyla kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, davacının dava konusu tescilsiz tasarımları ------- ilk kez kendisi tarafından sunulduğuna ilişkin iddiası yönünden ------- hesaplarının nazara alınarak ilk sunum tarihlerinin belirlenmesi ya da dava konusu hususlar yönünde değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığını, dava konusu tescilsiz tasarımların ---- markalı olduğunu, ancak bu markanın davacı adına tescilli olmadığını, söz konusu markanın dava dışı -----adına tescil edildiğini,

davacıya ait olmayan bir markadaki ürünlere yönelik olarak davacının hak iddia edemeyeceğini, yine -------- hesabının da kime ait olduğunun dosya kapsamından anlaşılamadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı iddiasına göre ------- tarihinde ilk defa kamuya sunulan tasarım için koruma süresinin dava tarihi itibariyle dolduğunu, müvekkili şirkete ait ürünler ile davaya konu ürünler arasında benzerlik bulunmadığını, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Tarafların arasında davacının, kendisine ait olduğunu iddia ettiği ve ---------- D.iş sayılı dosyaları ile yapılan delil tespitinde satışa sunulduğu tespit edilen 2 adet tescilsiz elbise tasarımının davacıya ait olup olmadığı, davalı şirketçe izinsiz ve haksız olarak üretilip üretilmediği, ----- tarafından satışa sunulup sunulmadığı, ----- ait internet sitesinde tanıtımının ve satışının yapılıp yapılmadığı, bu şekilde davacının tasarım haklarına tecavüz edilip edilmediği, davacının tacir olup olmadığı,

bu nedenle haksız rekabet iddiasında bulunulup bulunulamayacağı, davacının tasarımlarında kullandığı ------- markasının davacıya ait olup olmadığı, davacının bu marka ile ilgili ürünler hakkında dava açıp açamayacağı, davaya konu tasarımların kamuya sunulduğu tarihe göre koruma sürelerinin dolup dolmadığı, davacının maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyeceği, tazminat miktarlarının ne kadar olacağı , Mahkememizin bu davaya yetkili olup olmadığı, davalı ----- husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği konularında anlaşamadıkları noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.

Davacının talebi doğrultusunda dava ------ ihbar edilmiş, davayla ilgili beyanda bulunmamışlardır.Her ne kadar davalı ----- ortağı olması nedeniyle kendisine husumet yöneltilemeyeceğine dair itirazda bulunmuşsa da, davalı şirket ortağı ve temsilcisi gerçek kişinin de şirketin iş ve eylemlerini gerçekleştiren kişi konumunda bulunması sebebiyle haksız fiil niteliğindeki eylemlerden sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından, husumet itirazının reddine karar verilmiştir.Dosyaya ------ kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde;--------adına tescil edildiği,

davacı tarafından dosyaya sunulan devir sözleşmesine göre davacının bu markayı ------- yevmiye numaralı ---- dava dışı bu şirkete devrettiğ anlaşılmıştır. --------- yazılan müzekkereye gelen yazı cevabında; ----- adına yapılan başvuru sonrası tahsis edildiği, ----- tarihine kadar kayıtlı olduğu belirtilmiştir.

Dosyaya ticaret sicil kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; davalı ----- tarihinde tescil edildiği, davalı----- şirketin yetkilisi olduğu, davacı------ dava dışı ---------ortağı olduğu, ancak ---- tarihinde ortaklıktan ayrıldığı tespit edilmiştir.

Davacı tarafından davalı ----- D.İş sayılı dosyası ile----- tarihinde delil tespiti talebinde bulunulduğu, dosya kapsamında bilirkişi tarafından düzenlenen----- tarihli raporda; davacıya ait tescilsiz tasarım olan birinci tasarım----- tarihinde sunulmak üzere-------hesabından paylaşıldığı, ------ hesabından-------- olarak satışa sunulduğundan ilgili tasarımın ilk defa ------ tarafından üretildiği,

davacıya ait tescilsiz tasarım olan ikinci tasarım püsküllü ---------- ------- tarihinde satışa sunulmak üzere ----- hesabından paylaşıldığı,--------olarak satışa sunulduğundan------- ilk defa -------tarafından üretildiği,----------- görünümlerinin yaka şekli dışında aynı olduğu, arka görünümlerinin ise farklı olmasına rağmen ---- ön görünümün belirleyici olması ve internet satışlarında sadece ön görünümlerin olması nedeniyle ayırt edicilik düzeylerinin düşük olduğu,

modellerin aynı olduğu--------tasarımında ön görünümde yer--------parçaların yerleştirme biçimi püskül yerleştirme alanı,------- olmasına ve arka görünümlerinin farklı olmasına rağmen, ön görünümün önemli belirleyici etmen olması nedeniyle model tasarımlarının benzer olduğu, tespite konu tasarımların yer aldığı ------ paylaşımlarının internet yoluyla satış amaçlı olduğu, dolayısıyla ürünlerin ticaretinin yapıldığı belirtilmiştir.

Davacı tarafından davalı ---- aleyhine ------ tarihinde delil tespiti talebinde bulunulduğu, dosya kapsamında bilirkişi tarafından düzenlenen --- tarihli raporda; ---------adresinde yapılan incelemede dava konusu ürünlere ve benzerlerine rastlanmadığı, incelenen-------etiketli ürünün teknik özellikleri bakımından detaylı olarak karşılaştırılması üzerine görsel olarak benzer özellikte olduğu ve birbirinden farklı ayırt edici özellikler taşımadığı, ürünü ilk olarak yayınlanma tarihine göre --- tasarladığı belirtilmiştir.

Dava konusu teknik bilgi gerektirdiğinden davacı tarafça dosyaya sunulan orijinal ürün ile davalı tarafa ait olduğu iddia edilen ürün ve dosya üzerinde Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, ---- oluşan bilirkişi heyeti ---- havale tarihli raporda------- incelendiğinde, hesap adının ------------- olduğu,-----resminin kullanıldığı, hesapta ----ibaresinin yer aldığı, hesapta yer alan firma iletişim bilgilerinde, -----adresinin, ------- ve ----numaralarının yer aldığı, hesabın ---- tarihi itibariyle aktif olarak kullanıldığı, hesaptan ---- yapıldığı, hesabın------ olduğu, hesabın herkese açık bir hesap olduğu,

hesap sahibine ait şahıs isminin yer almadığı, hesaba ait herhangi bir arşiv kaydının bulunmadığı, dava konusu tasarımın ilk olarak --- tarihinde paylaşıldığı, ihbar olunan tarafa ait olduğu belirtilen------- incelendiğinde, hesap adının ----olduğu, hesapta profil resmi olarak------ içeren resmin kullanıldığı, hesapta yer alan firma iletişim bilgilerinde, ---- numaralarının yer aldığı, hesabın ----- aktif olarak kullanıldığı, hesaptan ----- adet paylaşım yapıldığı, hesabın -------takipçisi olduğu, hesabın herkese açık bir hesap olduğu, hesap sahibine ait şahıs isminin yer almadığı,

söz konusu hesapta dava konusu ürüne ait herhangi bir görsel paylaşım olmadığı, ihbar olunan --------- ait başkaca ------ hesaplarının olup olmadığına dair tespit istemi hususunda, --------- hesaplarında yapılan araştırmada bazı hesap bilgilerinde şahıs bilgilerinin yer almaması ve şahıs isminin yer aldığı hesaplarda ise o isme ait başkaca kişilerin de hesaplarının olması sebebiyle hesapların ihbar olunan -------- ait olup olmadığı hususunda tespit gerçekleştirilemediği, tescilsiz tasarım ürün püsküllü kadın tunik model ön yüzeyindeki kesik simetri kumaşlardan dolayı benzer olduğu,

ilk etapta izlenim olarak benzerliğin iltibas yarattığı, model olarak sadece ön yüzeydeki benzerliğin arka -------------olduğu, sadece püskül oluşturma tekniğinin benzer olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce davacı vekilinin rapora itirazları da incelenmek suretiyle mahkeme kasasında olup bilirkişilerce incelenen ürünlerle ilgili ayrıntılı görüş bildirilmesi, ayrıca davaya konu ürün tasarımlarının benzer olarak algılanabilecekleri derecede benzerlik taşıyıp taşımadığı konusunda dosyada mevcut delil tespiti raporları da değerlendirilerek bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, aynı bilirkişi heyeti --------- havale tarihli ek raporda;

davacı taraf vekili, dava konusu 2 ürün olmasına rağmen tek bir ürün üzerinden inceleme yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu itiraz dilekçelerinde belirtmekle birlikte ikinci bahsedilen ürünün mahkemede mevcut olmadığı, bilirkişiye teslim edilen tek ürün ve taklit ürün olarak teslim alındığı, bilirkişilerin dosyada mevcut olan tüm ürün, bilgi ve belgeleri tek tek inceleyerek inceleme yaptıkları, dosyada mevcut olmayan ürün üzerinde inceleme yapılamayacağı, davalı ve davacı tarafın tasarım ürünün ------------ olduğu, ön sol yüzeyindeki kesik simetri kumaşlardan dolayı benzer olduğu,

----- farklılığı olsa bile ------- izlenim olarak benzerlik, iltibas yarattığı yönünde görüş bildirmiştir.

Tarafların önceki bilirkişi raporlarına yaptıkları itirazları da karşılayacak şekilde davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği uzun hırka ve püsküllü tunik olarak tanımlanan 2 adet tasarım ile davalı tarafça satıldığı iddia edilen tasarımların benzer olup olmadığına dair dosya üzerinde, Mahkememiz kasasında bulunan ------ üzerinde------- ürünü ile ilgili dosya içerisinde bulunan-------- D.iş sayılı dosyalardaki tespitler incelenerek moda tasarım uzmanı ve marka patent vekilinden oluşan heyet raporunda özetle.

SMK madde 55’in 4. fıkrası uyarınca, davaya konu tasarımlardan (1) nolu tasarımın davacı tarafından --- tarihinde,--- nolu tasarımın ilk olarak davacı tarafından ----tarihinde kamuya sunulduğu, Davalının kullanımlarının davacıya ait tescilsiz tasarıma konu ürünlerle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılandığı,

Dava tarihinin ---- olduğu ve buna göre sonuç olarak davalının (1) nolu tasarım için koruma süresinin sona ermesinden sonra dava açılmış olmakla, söz konusu tasarıma ilişkin davalının kullanımlarının davacının tescilsiz tasarım hakkına tecavüz teşkil etmeyeceği, Dava tarihinin ----- olduğu ve buna göre sonuç olarak davalının ---nolu tasarım için koruma süresi içinde dava açılmış olmakla, söz konusu tasarıma ilişkin davalının kullanımlarının davacının tescilsiz tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiğine dair görüş bildirmişlerdir. ------Talimat dosyasında alınan raporda özetle.

Davalı şirket ----- yasal defter kayıt ve belgeleri bulunamadığı gerekçesi ile tarafıma ibraz edilemediğinden, ---ilişkin yasal defterlerin incelenemediği; --- yılı yasal defterlerinin 6102 Sayılı TTK ilgili madde hükümleri gereği noter açılış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yasal sürelerinde tasdik ettirildiği, Kapanış tasdiki zorunlu olan -----yılı yevmiye defter kapanış tasdiklerinin yasal sürelerinde tasdik ettirildiği, Yasal defter kayıtlarının Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Usul ve Esaslarına uygun şekilde kayıt edildiği ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı tespit edilmiştir.

Davalı şirket yasal defterlerinde, davaya konu edilen------ ürününün İhbar olunan ---- satışına yönelik yapılan incelemeler de.

Davalı şirket tarafından ihbar olunan ------ tutarında fatura tanzim edildiği, bahse konu faturanın davalı şirket yasal defterlerinde ------yevmiye madde ile kayıtlı olduğu, fatura muhteviyatı ürünler içerisinde yer alan davaya konu -----açıklamalı ürünün----- satıldığı,dava tarihi ----- tarihi ile davalı şirketin ----- Alacaklı olduğu, Davalı şirket tarafından ihbar olunan ------------ tutarında fatura tanzim edildiği, bahse konu faturanın davalı şirket yasal defterlerinde -----yevmiye madde ile kayıtlı olduğu,

fatura muhteviyatı ürünler içerisinde yer alan davaya konu ------açıklamalı ürünün 725,00 TL (Br. fiyatı 145,00 TL X 5 Adet ) üzerinden %50 indirim yapılmak suretiyle 362,50 TL + %18 KDV ‘den satıldığı, dava tarihi ----- davalı şirketten 27.905,07 TL Alacaklı olduğu,Tespit edilmiş olup, faturalarda yer alan dava konusu dışındaki diğer ürünlere ilişkin tespit ve değerlendirme yapılamamıştır. Davaya konu edilen -----tasarımına ilişkin doya kapsamında

“SMK madde 55’in 4. fıkrası uyarınca, davacı tarafından ----- isimli sitede ----- tarihinde kamuya sunulduğu, dava tarihinin ---- olduğu ve davalının (1) no.lu tasarım için koruma süresinin sona ermesinden sonra dava açılmış olduğu, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 69/2 maddesi uyarınca Tescilsiz tasarımların koruma süresinin, koruma talep edilen tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıl olduğu, söz konusu tasarıma ilişkin davalının kullanımlarının davacının tescilsiz tasarım hakkına tecavüz teşkil etmeyeceği” yönünde tespitler bulunduğu gerekçesi ile,

koruma süresi dolan ---- satışlarına yönelik tarafımca inceleme yapılmadığına dair görüş bildirmişlerdir. Talimat mahkemesince alınaran rapor da dikkate alınarak ve talep etmesi halinde yerinde inceleme yetkisi verilmek sureti ile tarafların varsa tasarım hakına tecavüz ve bu tecavüz dolayısyla oluşan zararın belirlendiğine dair musahip bilirkişiden oluşan 03/09/2024 tarihli raporda özetle.

03.09.2024 tarihinde ilgili adrese inceleme için gidilmiş olup ,davacının ----- arası yıllara ait defter ve belgeleri incelenmek için talep edilmiştir.----- tarafından ibraz edilen dosyaların içerisinde davacının 2014-2018 arası yıllara ait yasal defterlerinin yer almadığı görülmüş,ilgili yılların defterleri sorulunca tarafıma vermiş olduğu sözlü beyanda “defterlerin bulunamadığı, nerede olduklarının araştırıldığı,bulunduğunda incelemeye ibraz edileceği”şeklinde cevap vermiştir.Ayrıca defterlerin inceleme esnasında bulunmadığı hususu tutanak ile imza altına alınmış ve tutanak dava dosyasına ibraz edildiği,

Davacının -------- arası yıllara ait satış faturaları incelendiğinde farklı türden------ üretim ve satışı yaptığı, fatura açıklamalarında;------açıklamalarının yer aldığı görülmüş olup, alınan satış fatura örneklerinin dava dosyasına eklendiği, Faturalar üzerinde yapılan incelemede farklı --ürünlerin satıldığı

görülmüş,ancak satışı yapılan hırka ve tunik ürünlerin dava konusu ürün olup olmadıkları hususunda tespit yapılamadığı, davacı defterleri bulunamaması nedeni ile incelenememiş olması nedeni ile tazminat hesaplaması yapılamamış olduğuna dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı SMK'nın 55, 56, 58, 81, 149,150 ve 151. Maddeleri ile TTK'nın 54 vd. Maddeleri.

GEREKÇE

Dava, davacıya ait olduğu ve ilk defa davacı tarafça kamuya sunulduğu iddia edilen -------------- ibareli tescilsiz tasarımların davalılar tarafından taklit edilmek suretiyle üretilip satışa sunulması nedeniyle meydana geldiği iddia edilen tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesi ile maddi ve manevi tazminata ilişkindir.

Davacı tarafça ikame edilen davada--------- kaldırma kararı öncesi yapılan yargılamada; "davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği her iki tasarımın da ilk kez yayınlandığı ------- dava dışı ve davacının dava açılmadan önce ortaklığından ayrıldığı ------ ait olduğu, üzerlerindeki ------- markasının da bu şirket adına tescilli olduğu, davacının tasarımın kendisine ait olduğuna dair dosyaya bir delil sunmadığı, dava konusu tasarımların ilk kez kamuya sunuldukları tarihte ----- şirketinin ortağı olmasının kendisine tasarım üzerinde hak sağlamayacağı, şirketin ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olduğu,

bu nedenle davacının tasarım hakkı sahibinin açabileceği tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve maddi ve manevi tazminat davalarını açma ehliyetine sahip olmadığı, dava ehliyetinin SMK'nun 114/1-d maddesi uyarınca dava şartlarından olduğu ve yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılması gerektiği anlaşılmakla, davanın HMK'nun 114/1-d ve 115/2.

Maddeleri uyarınca usulden reddine" karar verilmiş, bu kararın istinaf kanun yolundaki incelemesinde -------- Sayılı dosyasında "Tescilsiz tasarım hakkına dayanılarak tecavüzün ve haksız rekabetin durdurulması ve önlenmesinin talep edilebilmesi için dava tarihi itibariyle, tasarımın hak sahibi olunması zorunlu olup, davacı ------ yevmiye numaralı marka devir sözleşmesi ile dava konusu tasarımları ----- devrettiğinden, tasarımlar üzerindeki hak sahipliği ---- dava tarihi itibariyle sona erdiğinden,

bu talepler yönünden dava açma hakkı olmadığına ilişkin mahkeme kararı yerinde ise de tescilsiz tasarımdan doğan mali hakların istenebilmesi için, öncelikle iddia edilen tarih itibariyle tecavüzün ve haksız rekabetin varlığının tespit edilmesi gerekip, marka hakkı devredilmiş olsa dahi, devir tarihine kadar gerçekleşen haksız tecavüz ve haksız rekabetten doğan tazminat talepleri, zaman aşımı süresi içinde istenmek koşulu ile dava konusu edilebileceğinden, davacının devirden önce gerçekleşen tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, buna bağlı olarak tazminat talebinde bulunma hakkı mevcut olduğundan,

tecavüz ve haksız rekabet yönünden araştırma yapılması, ------- tarihinde tescil edilmesine rağmen, ürünlerin ilk kez yayınlandığı --- ürünlerin üretildiği------- markasının tescil tarihinin olan---------- tarihinin şirketin henüz hükmi şahsiyet kazanmadığı bir tarih olması nazara alınarak, yazı cevaplarının sıhhatinin denetlenmesi açısından, açıklayıcı şekilde müzekkere yazılarak, ---------- üretim ve yayın yaptığı tarih itibariyle gerçek hak sabinin saptanması gerekirken, eksik inceleme ile karar verildiği anlaşıldığından,

davacı vekilinin şirketin hükmi şahsiyet kazanma tarihi nazara alınmaksızın karar verildiğine ilişkin istinaf sebebi yerinde olmakla kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

3-HMK 30.maddesindeki dava ekonomisi ilkesi uyarınca mahkeme hakimi gereksiz masraf ve zaman kaybına sebebiyet vermemekle yükümlüdür. Tazminat hesaplamasının ve manevi tazminatın takdiri, mahkemece tecavüzün ve haksız rekabetin, davacının dava açma hakkının varlığı saptandıktan, dosyada bu yöne ilişkin raporlar kesinleştikten sonra yapılması gerekip, raporların yeterliliği HMK 281. maddesi kapsamında mahkemece taktir edileceğinden, kararın kaldırma gerekçesi nazara alınarak bu aşamada ileri sürülen istinaf sebepleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına,

4-Mahkemece; davacının sıfat yokluğu nazara alınarak dava şartı eksikliği sebebiyle dava reddedilmiştir. HMK 138.maddesi uyarınca mahkeme öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar vermekle yükümlü olup, dava şartı yönünden davanın reddi halinde, esasa ilişkin açıklama ve hükümkurulamayacağından, bilirkişi raporları hakkındaki değerlendirme esasa ilişkin bir husus olduğundan, aktif sıfat yokluğu sebebiyle verilen kararda, mahkemece bilirkişi raporlarına ilişkin değerlendirme yapılmayacağından, davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebebinin reddine karar verilmiştir.

Dosya içerisinde mevcut --------- D.

İş dosyasında, mahkeme tarafından bilirkişiye 1. tasarım olarak tanımlanan fermuarlı uzun hırka ve 2. tasarım olarak tanımlanan püsküllü kadın tuniği teslim edilerek inceleme yaptırıldığı ve rapor alındığı, mahkemece dosyanın tevdi edildiği bilirkişiye 10/11/2020 tarihli tutanakta dosya ekinin 1 torba içerisinde mahkemede muhafaza altına alınan ürün numunelerinin teslim edildiği belirtilmesine rağmen, bilirkişi tarafından verilen tarihsiz raporda; sadece püsküllü kadın tuniği yönünden inceleme yapıldığı, itiraz üzerine alınan tarihsiz ek raporda, mahkemeden teslim edilen tek ürün olduğu,

bu sebeple teslim edilen tek ürün için rapor düzenlendiğinin belirtildiği tespit edilmiştir.Dava konusu 1. tasarım olarak tanımlanan fermuarlı uzun hırka ve 2. tasarım olarak tanımlanan püsküllü kadın tuniği olmak üzere iki tasarım olduğu halde, mahkemece diğer tasarımın akıbeti mahkeme kalemi ve tespitin yapıldığı mahkemeden araştırılarak rapor alınmadığından,

davacı vekilinin istinaf sebebinin kabulü gerekmiştir.Mahkemece yukarıda 2. ve 4/b. bendinde belirtilen hususlar dışında mahkemece dosya kapsamı, taraf dilekçeleri ve delilleri, bilirkişi raporları incelenerek karar verildiği tespit edilmiş olup, taraf vekillerinin rapora itirazları 2. numaralı bentteki eksikler tamamlandıktan sonra dikkate alınması gerektiğinden, itirazları karşılar nitelikte bilirkişi raporu alınmadığına ilişkin istinaf sebebinin de kabulünün gerektiğinden davacı vekilinin istinaf talebinin 1, 3 ve 4/a. bentleri yönünden reddine,

2. ve 4/b. bentleri yönünden kısmen kabulüne" gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiş ve bu kaldırma kararı gereği dosya Mahkememiz yeni esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. SMK'nun 55. maddesinde tasarım --------- olarak tanımlanmış, bu kanun uyarınca tescil edilmiş olması halinde tasarımın tescilli tasarım olarak korunacağı düzenlenmiştir.

Yine SMK'nun 56. maddesinde, tasarımın yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı, 58. maddesinde ise tasarım sahibinin, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabileceği düzenlenmiştir.

SMK'nun 81. maddesinde de tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için önerilerde bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak tasarım hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır.Haksız rekabet ise Türk Ticaret Kanununun 54 ve devamı hükümlerinde düzenlenmiştir.

TTK'nun 55/4.maddesine göre başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemleri almak haksız rekabet olarak sayılmıştır. Haksız rekabetten söz edebilmek için kusur, zarar, illiyet bağı unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Yine haksız rekabeti düzenleyen Türk Borçlar Kanununun 57. maddesinin hükmünün temeli kişilik haklarına tecavüzü düzenleyen Türk Medeni Kanununun 24. maddesine dayanır.

Haksız rekabet hükümlerinin düzenlenme sebeplerinin başında, başkalarının emeğinden haksız bir şekilde yararlanmanın önüne geçmek yatar., Bir başkasının uzun uğraşlar sonucunda elde ettiği kazanımlardan ve değerlerden hiç bir emek ve çaba sarf edilmeden yararlanılması haksız rekabetin en önemli örneklerinden biridir.Bu açıklamalardan sonra, ----- D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu uzun hırka tasarımının ilk kez ----- isimli sitede ----- tarihinde, ----- sitede ise ----- tarihinde yayınlandığı,----- yayınlandığı tespit edilmiş olup, dava ise --- tarihinde açıldığı sabittir.

Yine kaldırma kararı sonrasında ----- isimli sitenin ---- tarihinde davacı adına tescil edildiği, ---- tarihinde dava dışı ---- devredildiği sabittir.

Bu haliyle dava konusu ürünün kamuya ilk sunulduğu tarih olan ----- tarihi itibariyle ürün üzerinde gerçek hak sahibinin davacı olduğu kabul edilmiş ve davacı tarafın tasarıma konu ürün üzerinde ----- tarihine kadar hak sahipliği devam ettiğinden ihlale konu ürünün yayınlandığı tarih olan ---------- tarihinde davacının hak sahibi olduğu ve bu hak sahipliği dolayısıyla tescilsiz de olsa tasarım hakkına tecavüz bulunması halinde tecavüzün tespiti ile varsa zararının tazminini talep ve dava hakkı bulunduğu kabul edilmiştir.

Bu tespitlerden sonra davalı tarafın ----------- isimli sitede ------ yayınladığı ve ihlale konu ürün ile davacı tarafa ait tescilsiz tasarım karşılaştırıldığında; alınan bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere dosya içeriğinde numunesi bulunmayan ------------dosyadaki görseller gerekse ürünleri bizzat inceleyerek tespit raporlarını hazırlayan her iki bilirkişi gözlemleri doğrultusunda birinci tasarım olan önden ---------------- adlı model için genel izlenimde ayırt edici niteliğinin az olduğu,

dolayısıyla tasarımların ön görünümleri itibariyle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde çok benzer algılanacağı, dosya ekinde bulunan ve tarafımızca incelenen ----- olarak adlandırılan ------- ise--------- ayırt edici niteliğinin az olduğu, arka görünümleri farklı olmasına rağmen ön görünümün önemli belirleyici etmen olması nedeniyle model tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde çok benzer algılanacağı, dolayısıyla -------- olarak satışa sunulduğundan ilgili tasarımın ilk defa------tarafından üretildiği ve ilk önce ----- tarafından paylaşılmış olduğu,

bu haliyle davalı tarafından yapılan paylaşım ve satışa sunma eyleminin davacı tarafın püsküllü tunik tasarımı yönünden tasarım hakkına tecavüz oluşturduğu, ancak dava tarihinin --- olduğu ve buna göre sonuç olarak davalının (1) nolu tasarım için koruma süresinin sona ermesinden sonra dava açılmış olmakla, sözkonusu tasarıma ilişkin davalının kullanımlarının davacının tescilsiz tasarım hakkına tecavüz teşkil etmeyeceği, ancak (2) nolu tasarım için koruma süresi içinde dava açılmış olmakla, söz konusu tasarıma ilişkin davalının kullanımlarının davacının

tescilsiz tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği kabul edilmiş ve bu eylemin aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğu kabul edilerek 2 numaralı tasarım yönünden tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi ile durdurulması talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın tasarım hakkına tecavüzden ve haksız rekabetten kaynaklı maddi tazminat talepleri de incelenmiş, SMK'nın 150.

Maddesine göre hakları ihlal edilen tasarım hakkı sahibinin oluşan zararının tazminini talep hakkı bulunduğu, az yukarıda ifade edildiği üzere davalı tarafından davacının tasarımlar üzerindeki haklarının ihlal edildiğinin sabit olduğu, davalı kayıtları incelendiğinde davalı tarafın davacı tarafa ait tasarıma konu ürünlerin satışına ilişkin bir veri tespit edilememiş,davacı tarafın SMK'nın 151/2-b maddesi gereği net kazanç yönünden talepte bulunduğu,

az yukarıda ifade edildiği üzere davalının ihlale konu ürünlerdeki net kazancının belirlenemediği ancak hakkı tecavüze uğrayan tarafın maddi tazminat talep hakkı bulunduğu gözetilerek davalı taraftan talep hakkı bulunduğu kabul edilmiş ve davacı tarafın talebi dikkate alınarak TBK'nın 50. Maddesi dikkate alınarak ve davacının talebi gözetilerek 1.000,00- TL maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın manevi tazminat talebi de değerlendirilmiş, davalının davacı tarafın hak sahibi olduğu tescilsiz tasarımın 2 numaralı tasarım yönünden tasarım hakkına tecavüz ettiğinin ve aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğunun sabit olduğu, bu sübut karşısında davacı tarafın davalı taraftan SMK'nın 149.

Maddesine göre manevi tazminat talep hakkının bulunduğu, davacının tasarıma konu ürünlerin ticari iş hacmi, markanın itibarı, değeri, tarafların ticari ve ekonomik durumları, tecavüz eyleminin işleniş şekli ve somut olayın tüm koşulları dikkate alındığında 40.000,00-TL Manevi tazminatın uygun olduğu kanaati ile marka hakkına tecavüzden kaynaklı manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, yine davacı tarafın kararın yayınlanmasına ilişkin talebi de değerlendirilmiş,

SMK'nın 1491-g maddesi gereği tecavüzün varlığı halinde kararın yayınlanması talebinde bulunma hakkı bulunduğu da gözetilerek bu yöndeki talebin de kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.