İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/153 K.2025/79

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/153 Esas

KARAR NO: 2025/79

DAVA

Marka (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 09/08/2023

KARAR TARİHİ: 20/03/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkilinin ------- birçok şehirde ve birçok iş kolunda faaliyet gösterdiğini, davalı tarafın ------- şeklindeki kullanımlarının müvekkilinin marka haklarına tecavüz teşkil ettiği ve haksız rekabete yol açtığını, müvekkili şirketin 2006 yılından beri bu unvan ile faal olduğunu, 2006 yılından beri tescilli markalarının bulunduğunu, ibare üzerinde hak sahibinin müvekkili olduğunu, davalı şirketin ----- sitesine ve --- sitesinde yer alan ----- başlığına girildiğinde de ulaşılan----------- Sahibinden hesaplarına girildiğinde, davalının otomotiv alanında faaliyet gösterdiğinin görülebileceğini,

davalı kullanımlarının müvekkili markaları ile iltibas yarattığını, bu haliyle müvekkili markalarının serisi algısı yarattığını iddia ederek Davalı tarafından kullanılan ------- Sitesinde Yer Alan Sahibinden Hesapları Hakkında ve Davalının --------- İnternet Sitesinde Yer Alan Kullanımları Hakkında İHTİYATİ TEDBİR Kapsamında ERİŞİMİN ENGELLENMESİ Kararı Verilmesine ve ayrıca davalının müvekkili olan şirketin markasına karşı yaptığı tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulmasını talep etmiştir.18/02/2025 tarihli bedel arttırım dilekçesinde ise;

dava dilekçesinde belirtilen 5.000,00-TL'lik maddi tazminat talebini, 706.424,88 TL artırarak 711.424,88 -TL olarak talep ettiklerini beyan etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Müvekkili şirket ----------- yılından bu yana büyük bir ağır vasıta filosuyla özellikle içecek ve gıda taşımacılığı sektöründe şehirlerarası lojistik hizmeti veren bir firma olduğunu, 10 senedir aynı sektörde faaliyet gösteren müvekkilinin, müvekkilinin ticaret unvanını--- ibaresini doğrudan barındırmakta olup, daha önce --------- ibaresinin ticaret sicilden terkin edilmesi için davacı yanca dava açıldığını, ancak yapılan yargılamada, davacının taleplerinin reddedilmiş olup,

müvekkilinin hem ------ ibaresini hem de --------- web sitesinin kullanmasına engel bir durum olmadığının hükme bağlanmış olduğunu, davacı şirketin uzun süre sessiz kalmak suretiyle hak kaybına uğramış olup, dava açma hakkının bulunmadığını, davalı müvekkili olan şirkete ait -------- yılında tescil ettirilmiş ve açılmış olup, müvekkili olan şirketin söz konusu alan adı üzerinde öncelikli hakka sahip olduğunu, davacı yanın -------markalarını Müvekkilinin faaliyet alanı içerisine dahil olan, taşımacılık, lojistik hizmetleri yönünden kullanıldığının ispatını talep ettiklerini, --------- aktif olmayan,

hiçbir faaliyeti bulunmayan bir iştirak olup, tüzel kişiliği dahi bulunmadığını, bu nedenle, ticaret hayatında var olmayan bir teşebbüs nedeniyle, müvekkilinin internet sitesi üzerinden tecavüz iddiasında bulunulmasının doğru olmadığını, müvekkiline ait ---------- internet sitesinin bir bölümünde sadece başlık olarak yer alan ----- sadece tanıtım amaçlı olarak kullanılmış olup, işbu ibare ile ilgili hiçbir faaliyette bulunulmadığını, ilgili unsurun ticaret hayatına konu edilmemiş olduğunu,

davacı şirket’in markalarının yer aldığı emtialar ile davalı müvekkiline ait alan adının faaliyet gösterdiği sektör arasında farklılık bulunduğunu belirterek; derdestlik itirazları nedeniyle, davanın usulden reddine, Sessiz kalma yoluyla hak kaybı ve kullanım ispatı def’ileri doğrultusunda davanın reddine, Davacının bütünüyle suiniyete dayalı olan haksız ve mesnetsiz davasının bütünüyle reddine; her türlü yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin dahi hasma tahmiline; şimdilik sair her türlü talep, cevap ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının ------ sitesinde ve--------- internet sitesinin alan adlarındaki ve sitelerdeki kullanımlar dolayısı ile davacı adına tescilli---- ana unsurlu markalar yönünden marka hakkına tecavüz oluşturup oluşturmadığı, tecavüzün oluşması halinde maddi tazminatın gerekip gerekmediği, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.Davacının ------- kayıtlı görüldüğü, son tescil tarihinin ----- olduğu anlaşılmıştır. Davalının ---- ticaret sicil numarasıyla kayıtlı görüldüğü, tescil tarihinin --- olduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya -------- getirtilmiş olup, incelendiğinde;----- tescil tarihli görselini haiz --------------------ibareli markanın, Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ’in ------- Sınıfında ---- adına tescilli olduğu,------ tescil tarihli görselini haiz ------- ibareli markanın, Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ’in 35. Sınıfında ---- adına tescilli olduğu,---başvuru numaralı ---başvuru ve ---- tescil tarihli görselini haiz --------- ibareli markanın, Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ’in ---- Sınıfında -------- adına tescilli olduğu,------başvuru ve ---------ibareli markanın,

Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ’in ----- Sınıfında ------ adına tescilli olduğu,---- başvuru numaralı ---başvuru ve ----- tescil tarihli görselini haiz ----ibareli markanın, Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ’in --------- Sınıflarında ------adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Mahkememizce bilirkişi incelemesi yapılması için ------- Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış olup, bilişim uzmanı ---- raporunda; ------------ adresinde yapılan incelemelerde, davalı yanın ilgili adresten kısa bir süre önce taşındığı belirtilmiş ----- buna rağmen--------- ibaresinin fiili kullanımlarını taşıyan tabela ve etiket kullanımların halen devam ettiği, davalıya ait -------alan adının ------- tarihinde tahsis edildiği, alan adı sahip bilgilerinin gizlenmekte olduğu, ancak alan adı içerisinde yapılan incelemelerden ilgili adresin davalıya ait olduğunun anlaşılabildiği,

davalı yanın ------ markası altında ------ markası altında araç alım satım, ------- altında araç yedek parçaları ve aksesuarları, --------- alanlarında hizmet verdiği, bu kullanımların, davacıya ait tescilli markalar kapsamında kaldığı, davalı ticaret unvanının ------ tarihinde ilan edildiği ancak ---------- ibaresinin markasal nitelikte kullanımlarının hangi tarihte başladığı yönünde bir bilginin dosyada mevcut olmadığı, davalı yanın markasal kullanımlarına konu ------- ibaresinin, davacı yanın tescilli markalarının doğrudan kendisi olduğu,

bu durumun adına tescilli markalardan doğan hakları ihlal edebileceğine dair görüş bildirmişlerdir.------- tarihli bilirkişi raporunda.

"Heyetimizce yapılan incelemeler ve heyetimizden önce tanzim edilmiş olan tespit mahiyetindeki ra-por incelendiğinde davalının ----------ilişkin faaliyetlerinin tespit edildiği, --------- siteye heyetimizce güncel olarak ulaşılama-makla birlikte dosyada heyetimizden önce oluşturulmuş heyet tarafından arz edilmiş bilirkişi rapo-runda davalının ----- şeklinde markasal kullanımlarını ikinci el araç alım – satım işi üzerinde kullandığının anlaşılabileceği, bu haliyle sayılan kullanımların davacının incelenen markalarına teca-vüz teşkil eder mahiyette olduğunun değerlendirilebileceği,

Davalı yanın ------ şeklindeki kullanımları ile ----------markası altında araç, araç yedek parçaları ve aksesuarları satışı faaliyeti gerçekleştirmesinin davacı yanın markalarından kaynaklanan hakları ihlal ettiğinden bahsedilebilecek ise de davalı yanın ---- unsurunu taşımacılık ve lojistik hizmetlerinde kullanması bakımından ise hem kullanmama def’i hem de uzun süre sessiz kalma nedeniyle hak kaybının söz konusu olması nedeni ile tecavüzden bahsedilemeyeceği" yönünde görüş bildirilmiştir.

08/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda. Davalı Vekilinin dosyaya flash bellek içerisinde sunmuş olduğu defterlerin incelenmesinde 2020-2023 tarihleri arası dönemler içerisinde elde etmiş satış ciroları ve bu cirolar için yapmış olduğu maliyetler sonucu brüt satış kar ve zarar durumunun;

2020 yılı- Satış karı : 880.011,38 TL. 2021 yılı -Satış karı : 4.475.837,58 TL. 2022 yılı- Satış karı :22.644.058,21 TL. 2023 yılı-Satış Zararı : 28.120.213,30 TL. şeklinde gerçekleştiği,Davalı satış cirolarının büyük bölümünü Nakliye ve Taşımacılık alanında elde ettiği yıllar itibarı ile nakliye ve taşımacılık cirosunun toplam ciroya oranlarının; 2020 yılı için : % 61,86 2021 yılı için : % 96,06 2022 yılı için : % 97,31 2023 yılı için : % 99,58 oranında gerçekleştiği,

Davacı Vekili 18.04.2024 tarihli duruşma tutanağının 2. Maddesi ile SMK'nın 151/2 maddesi gereği talep edilen tazminat usulünün belirlenmesi için süresi içerisinde vermiş olduğu cevap dilekçesinde “ tazminatın SMK'nın 151/2 maddesinin c bendinde yer alan ''Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli.'' hükmü çerçevesinde talep ettiği,Yoksun kalınan kazancın lisans örneklemesi yoluyla belirlenmesinde, emsal bir araştırma yapılarak,

markanın tanınmışlık düzeyi, ekonomik önemi, markanın konu olduğu lisansların sayısı, türleri ve özellikleri de göz önünde bulundurulması,Uygulamada ciroya belirli oranların uygulanması suretiyle lisans bedelinin hesap edildiği kararlara da rastlanmaktadır. Bu yöntem iki şekilde uygulanmaktadır. Lisans bedeli, ilk olarak marka hakkı ihlal edilenin cirosuna belirli oranların uygulanması yoluyla hesaplanabilir.

İkinci olarak, tecavüz edenin satışlarını gösteren defter ve belgelere ulaşım imkânı varsa bu belgelerden ulaşılan ciroya uygulanacak bir oran üzerinden de lisans bedeli hesaplanabileceği,Dosya kapsamı belgeler incelendiğinde davacı firmanın Lisans Bedeli hesaplaması için herhangi bir emsal Lisans sözleşmesi sunmadığı ve dosyada emsal lisans sözleşmesinin yer almadığı ,Ayrıca satış cirosu üzerinden Lisans bedeli hesaplaması için ------ Emsal Lisans bedeli yönünde talep edilen bir yazıya rastlanmadığı için ciro bedeline belli bir oran uygulanması yapılamadığı,

Lisans bedeli hesaplaması için davacı firmanın ya emsal lisans sözleşmesi ibraz etmesi ya da ----Emsal Lisans oranı talep edilmesi gerektiği," yönünde;10/12/2024 tarihli ek raporda ise.

Davalı firmanın ibraz etmiş olduğu 2014-2020 arası yıllara ait defter ve belgelerin incelenmesinde Kök raporumuzda tespit edildiği gibi firmanın satışlarının Nakliye ve Taşımacılık, Çekici Gelirleri ve Oto satışlarında elde edildiği Bu satışların büyük kısmının Nakliye ,Taşımacılık ve Çekici satışları alanında elde edildiği,Diğer gelirlerin çekici satışları, binek otomobil satışları ,fiyat farkı gelirleri,

----- Teşviklerinde oluştuğu,2014-2020 arası yıllarda otomobil satışlarında elde edilen satış cirosunun 7.400.365,17 TL.olduğu,Davalı firmanın --------ünvanı altında 2014-2019 arası yıllarda yapmış olduğu satışların içerisinde binek araçların da (otomobil) olduğu, 2014-2019 arası yıllarda toplam 20 adet binek otomobil satışı yaptığı, yapılan otomobil satışlarının yıllar itibarı ile bilgilerinin yukarıda yer alan tabloda gösterildiği gibi olduğu, Otomobil satışlarına ait satış faturalarının dava dosyasına CD ortamında ibraz edildiği,

Davalı firmanın 2020-2023 arası yıllarda yapmış olduğu satışların büyük kısmının kök raporda tespit edilen oranlarda da anlaşılacağı gibi Nakliye ve taşımacılık alanında yapılan satışlar ,geriye kalan kısmının ise çekici satışları, binek otomobil satışları ,fiyat farkı gelirleri, ---------- Teşviklerinde oluştuğu,--------- sayılı yazı ile vermiş olduğu cevabi yazıda “, davaya konu olan firma eğer birden fazla marka ile cirosunu elde etmiş ise tecavüze konu markadan elde ettiği ciro toplam ciroda belirlenerek,

tecavüze konu olan markadan elde ettiği cironun %10'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı yönünde görüş oluşturulmuştur.”şeklinde cevap verdiği,Davalı firmanın 2020-2022 yılları arası toplam satışları içerisinde binek araç satış cirolarının aşağıdaki gibi olduğu,2023 yılı içerisinde binek araç satışının olmadığı yasal kayıtlar üzerinde tespit edildiği,2020-2022 yılları arasında 7.114.248,77 TL.otomobil satış cirosu elde edildiği,Yukarıda yer alan bilgiler doğrultusunda ve ------ yönünde göndermiş olduğu yazıya istinaden Lisans Bedeli;

Binek Otomobil satış cirosu : 7.114.248,77 TL. Emsal Lisans Bedeli Oranı : % 10 Emsal Lisans Bedeli : 711.424,88 TL.olarak hesaplandığı,(7.114.248,77 x 0,10)" yönünde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı SMK'nın SMK 7/2, 29, 56/1, 77, 149, 150 ve 151.Maddeleri

GEREKÇE

Dava; marka hakkına tecavüzden kaynaklı, tecavüzün tespiti ile tecavüzün durdurulması ve önlenmesi, tecavüzden kaynaklı maddi tazminat ve erişimin engellenmesi davasıdır.Davacı taraf, davalı tarafın ----- davacının marka tescili olan -----ana unsurlu markalarının tescilli olduğu sınıfta faaliyette bulunduğunu, bu faaliyetlerinin davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğunu, bu sebeple tecavüzün tespitini, önlenmesini, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını ve tecavüzden kaynaklı maddi tazminat talebinde bulunmuş, ayrıca tecavüz oluşturan alan adının kapatılmasını,

yine ---şeklindeki içeriklerin çıkarılmasını talep ve dava etmiştir.6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. Maddesinin (a) bendine göre, marka sahibinin izni olmaksızın markayı 7/2 maddede belirtilen biçimlerde kullanmak marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmiştir.Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını,

maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler SMK'nın 149. Maddesinde düzenlenmiş, bu hükme göre.

(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. ....g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi,

şeklinde belirtilmiştir.Markaların karıştırılma (iltibas) tehlikesi, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle, sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir.

Diğer bir tanıma göre karıştırılma ihtimali, bir -tescilsiz- işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir.Yapılacak incelemede karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekir.

Bunun için de ilk önce markalar arasında ayniyet veya benzerlik ve daha sonra mal ve/veya hizmetler arasında ayniyet veya benzerlik olup olmadığı araştırılmalıdır. Burada iltibas tehlikesinin belirlenmesinde, benzerliğin vasat düzeydeki tüketicilerin ilk bakışta ürün veya hizmetin karıştırılmasına sebep olması veya karıştırma tehlikesinin bulunması ölçütü esas alınır. Ancak özel alıcı grubu olan hedef kitle de somut olayda nazara alınabilir.

Bu açıklamalardan sonra ---- başvuru numaralı ----- tescil tarihli görselini haiz ----- ibareli markanın----- başvuru numaralı --- başvuru ve ---- ibareli markanın, ------ başvuru ve ---- ibareli markanın ------ başvuru ve --- tescil tarihli görselini haiz -----ibareli markanın ------ tescil tarihli ------- Sınıflarda davacı adına tescilli olduğu, davalı tarafın ----- adreslerindeki kullanımlarının ---- markası altında araç alım satım, ------------markası altında araç yedek parçaları ve aksesuarları, ---- markası altında ------- alanlarında hizmet verdiği,

bu hizmetler dikkate alındığında davalının davacı tarafın tescilli markalarının ana unsuru olan ------- ibaresini markasal olarak kullandığı, bu kullanımlardan lojistik hizmetleri sınıfındaki kullanımlarını ----- yılından beri devam ettirdiği, davalıya ait ------tarihinde tahsis edildiği, davalı yanın ----- markası altında lojistik, ---- altında araç alım satım, ------ altında araç yedek parçaları ve aksesuarları, --------alanlarında hizmet verdiği, bu kullanımların, davacıya ait tescilli markalar kapsamında kaldığı, -------tarihi olduğu, bu url adresindeki kullanımlarında davacıya ait tescilli markalar kapsamında kaldığı,

bu haliyle davalı tarafın anılan kullanımlarının davacı taraf ile aynı emtia sınıfında birebir kullanımlar olduğu, davalı kullanımlarının davacı markaları ile karıştırılmasının mümkün olduğu bu haliyle davalı tarafın ------- unsurunu taşımacılık ve lojistik hizmetlerinde kullanması bakımından hem kullanmama def'i hem de uzun süre sessiz kalma nedeniyle hak kaybının söz konusu olması nedeni ile tecavüzden bahsedilemeyeceği,

ancak davalı tarafın----- kullanımları ile ------markası altında araç yedek parçaları ve aksesuarları satışı faaliyeti gerçekleştirmesinin davacı tatrafın markalarından kaynaklanan hakları ihlal ettiği kabul edilmiş ve bu kullanımların davacının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği kabul edilmiştir. Bu kabul karşısında davacı tarafın marka hakkına tecavüzden kaynaklı maddi tazminat talepleri de incelenmiş, SMK'nın 149.

Maddesine göre hakları ihlal edilen marka hakkı sahibinin oluşan zararının tazminini talep hakkı bulunduğu, SMK'nın 151/2-c maddesine göre talepte bulunduğu, az yukarıda ifade edildiği üzere davalı tarafından davacının marka üzerindeki haklarının ihlal edildiğinin sabit olduğu, davacı tarafça SMK'nın 151/2-c maddesi gereği lisans bedeli yönünden talebinde bulunduğu, -------emsal bildirimi ve davalı kayıtları incelendiğinde hesaplanan emsal lisans bedelinin davalı kayıtlarına göre hesaplanan 711424,88-TL olacağı, davacı tarafın bu miktar yönünden talep hakkı bulunduğu kabul edilerek maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın erişimin engellenmesi , içeriğin çıkarılması ve internet alan adının kapatılması talepleri de değerlendirilmiş, davalı tarafın ------- 6.07.2020 tarihinde kayıt edildiği, bu sanal pazardaki kullanımların az yukarıda ifade edildiği üzere bilirkişi raporu ile tespit edildiği haliyle ---- kullanımları ile ---------markası altında araç, araç yedek parçaları ve aksesuarları satışı faaliyeti gerçekleştirmesi faaliyetleri kapsamında olduğu, bu haliyle davacı tarafın mark hakkına tecavüz oluşturduğu ve sessiz kalma halinin de oluşmayacağı kabul edilerek bu url adresi yönünden erişimin engellenmesine karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın ----------adının kapatılması ve erişimin engellenmesi talebi de değerlendirilmiş, bu alan adının davacının ticaret unvanını içerir şekilde olduğu, davalı tarafın öncelikli kullanım ve sessiz kalma dolayısıyla lojistik hizmetlerindeki kullanımlarının marka hakkına tecavüz eder mahiyette olmayacağı, ancak aynı alan adı içindeki ---- şeklindeki kullanımların davacının marka hakkına tecavüz eder mahiyette olduğu kabul edilerek ---------- şeklindeki içeriklerin çıkarılmasına karar vermek gerekmiş,

ancak diğer içerikler yönünden tecavüzün oluşmadığı dikkate alınarak internet alan adının kapatılması ve erişimin engellenmesi taleplerinin kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.