İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/224 K.2024/222

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/224 Esas

KARAR NO:2024/222

DAVA

Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini

DAVA TARİHİ:28/09/2017

KARAR TARİHİ:26/09/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davalı şirketin talebi üzerine davacı şirketin bir ----- geliştirdiğini ve bu sistemi ----tarihi itibariyle sorunsuz çalışacak şekilde davalı şirketin bilgisayarlarına kurduklarını, geliştirilen -------kayıt ve tescil numarası ile tescil edildiğini, davalı şirketin bu sistemi aktif olarak kullanıp ticari kazanç sağladığını, davacının davalı şirkete keşide ettiği ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile programın telif haklarını satın almasının veya programın kullanımının derhal durdurularak haksız kullanılan dönem için 200.000,00 TL tazminatı ödemesinin istendiğini,

ancak davalı şirketin -------yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile aradaki ilişkiyi reddettiğini ve dava konusu programı kullanmadıklarını beyan ettiğini, şirket yetkilisi ve programın yazılımcısı olan ----- davalı şirket yetkili ve çalışanları arasında dava konusu programın kurulumuna ilişkin bir çok e-mail yazışması bulunduğunu, bu sebeplerle davalı şirketin dava konusu programı haksız kullanımı nedeniyle 200.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 08.04.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile dava konusu tazminat taleplerini 1.750.000,00 TL'ye arttırdıklarını beyan etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacının dava konusu programın eser sahibi olduğunu iddia etmekte ise de, programın tamamen müvekkili şirket kaynakları kullanılarak hazırlandığını, ayrıca kaynak kodları teslim edilmemiş olduğundan hali hazırda tam ve eksiksiz bir kurulumdan da söz edilemeyeceğini, eksik iş nedeniyle alacak talep edilemeyeceğini ortada bir tecavüz bulunmadığını, tecavüzü kanıtlayan delillerin davacı tarafından sunulması gerektiğini, talep edilen tazminat bedelinin oldukça fahiş olduğunu, taraflar arasında lisansın devri için 30.000,00 TL üzerinden anlaşma yapıldığını, yapılan bu anlaşmanın karşılığında da kaynak kodlarının teslimi hususunda anlaşıldığını, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Dava, davacının eser sahibi olduğunu iddia ettiği bilgisayar programının davalı tarafça kullanılması nedeniyle talep edilen telif tazminatı davasıdır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dosyaya sunulan ------ kayıt tescil belgesine göre -----davacı şirket adına ------ tarihinde ----numarası ile tescil edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından davalıya keşide edilen -----numaralı ihtarnamesi ile "..telif hakları müvekkili şirkete ait olan ------- programın kullanılması, ticari amaçlarla başka kişi veya şirketlerin kullanımına sunulmasına müvekkili şirketin muvafakati bulunmadığını, programın satın alma ve yıllık bakım sözleşmelerini yapmak üzere 7 gün içinde şirketle iletişime geçmesi, satın alma ve yıllık bakım sözleşmesi yapmaktan vazgeçmesi halinde kullanımın derhal sona erdirilmesini ve ticari kazanç elde edilen döneme ilişkin olarak şirkete 200.000,00 TL tazminat ödemesini" ihtar etmiştir.

Davalı vekili tarafından davacıya keşide edilen ----------------yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesinde "..firma ile imzalanmış herhangi bir sözleşme bulunmadığını, ihtarnamede iddia edildiği gibi bir borçlarının ya da yükümlülüklerinin söz konusu olmadığını" belirtmiştir.Dava konusu teknik bilgi gerektirdiğinden Mahkememizce yerinde inceleme yapılmak suretiyle bilirkişi raporu alınmış, bilişim uzmanı bilirkişi 12.10.2017 tarihli raporunda; davacı şirket yetkilisi ----- davalı şirket bilgisayarlarının ---- numarasını bildiği ve bu bilgisayarlarda ---- oturum açabildiği,

davalı şirket bilgisayarlarında kurulu ----- hizmetleri kapsamında günlük iş kapasitesini davacı şirket yetkilisi ---- gönderdiği, davalı şirket çalışanları ile davacı şirket yetkilisi -----arasında dava konusu programın kurulum ve çalışmasına ilişkin olan e-mail yazışmaları bulunduğu, davacı şirket adına tescil edilmiş olan -----davalı şirketin bilgisayarlarında tespit edilen --- programının dosya diziminin birebir aynı olduğu, davalının davacıya ait-----kullandığı ve bu program üzerinden müşterilerine hizmet verdiği,

programın toplam ----- üzerinde kurulu olduğu ve -------- sahip olduğu yönünde görüş bildirmiş, aynı bilirkişiden alınan 07/12/2018 tarihli raporda ise, önceki görüşlerini tekrar ederek her bir kanal için programın ücretinin 500,00 TL'den az olamayacağı, 3500 port için toplam ücretinin 1.750.000,00 TL olacağını bildirmiştir. Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre.

Bilişim yönünden tüm dosya kapsamında ve internet üzerinde yapılan incelemede sonuç olarak;Davacının söz konusu ----- davalının sistemine kurduğu,Davalının söz konusu yazılımı kullandığı,Davalının belirtmiş olduğu gibi yazılımın geliştirilmesinde, davalının bilgisayar ve kaynakları kullanıldıysa,

yazılım kaynak kodlarının davalıda olabileceği,Davalının söz konusu yazılım ile -------işlem yaptığının bilirkişi raporunda belirtilmesinden dolayı dava konusu işi tamamladığı,Önceki bilirkişi raporunda Dava konusu yazılıma ait rayiç bedelinin hesaplamasının yerinde olduğu,------- rayiç bedelinin kanal/line ----- alındığında;Dava tarihindeki (07.12.2018) rayiç bedeli Dolar Kuru =5,34TL x 99$ kanal/line başı 500,00TL olarak hesaplandığın 3500 adet kanal fiyatının toplam 1.750.000,00TL29.12.2023 tarihli dolar rayiç bedeli Dolar Kuru =29,53TL x 99$ kanal/line başı 2.923,00TL olarak hesaplandığın 3500 adet kanal fiyatının toplam 10.230.500,00TL

nin altında olmayacağı" yönünde görüş bildirilmiştir. Ek raporda ise;Dava konusu ------ Programı için taraflar arasında imzalanan/hazırlanan bir Yazılım Teknik Sözleşmesinin olmadığı,Yazılım Teknik Sözleşmesinin olmamasından dolayı dava konusu işin yüzde kaçının tamamlanıp, tamamlanamadığına yönelik bir tespitin yapılamayacağı,Yazılıma yönelik hesaplamada 12.10.2017 tarihli Bilirkişi Raporunda görselleri sunularak tespit edilen hususlar,

taraflar arasında gerçekleşen mail yazışmaları ve faturalar dikkate alındığında;Yazılımının Kaynak Kodlarının Teslim Edilmemesi ( Lisanslama/Kiralama Durumu) durumunda rayiç bedelinin;Fatura tarihi baz alınarak hesaplama yapıldığında dolar kurunun 3,518TL olduğu, 123.900TL nin dolar karşılığının 35.218Dolar olduğu, Kök raporda yapılan hesaplamada dava tarihli dolar kurunun 5,343 olduğu, 35.218Doların dava tarihle TL karşılığının 188.169TL olduğu,

Kök raporda belirlenen 29.12.2023 tarihli Dolar Kuru ( 29,53TL) dikkate alınarak hesaplama yapıldığında ise Lisans Maliyeti/ Kullanım bedelinin 35.218Dolar * 29,53TL = 1.039.987TL olduğu tespit edilmiştir.Yazılımının Kaynak Kodlarının Teslim Edilmesi durumunda rayiç bedelinin;Dava konusu ------Programının rayiç bedelinin kanal/line başı 99$ baz alındığında;Dava tarihindeki rayiç bedeli Dolar Kuru =5,34TL x 99$ kanal/line başı 500,00TL olarak hesaplandığın 3500 adet kanal fiyatının toplam 1.750.000,00 TL29.12.2023 tarihli dolar rayiç bedeli Dolar Kuru =29,53TL x 99$ kanal/line başı 2.923,00TL olarak hesaplandığın 3500 adet kanal fiyatının

toplam 10.230.500,00TL nin altında olmayacağı" yönüde görüş bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının eser sahibi olduğunu iddia ettiği bilgisayar programının davalı tarafça kullanılması nedeniyle talep edilen telif tazminatı davasıdır.Davacı taraf. FSEK kapsamında fikri eser niteliğinde olan----- yazılımının mali haklarının kendisine ait olduğunu ve davalı tarafın kendisinin üzerinde mali hakların sahibi olduğu eseri izinsiz kullanması dolayısıyla oluşan zararlarının tazminini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce-----------kararı öncesinde yapılan yargılamada "devir Belgesi" başlıklı sözleşme ve tüm dosya kapsamı ile dava konusu yazılımın davacı şirkete ait olduğu, ancak taraflar arasında kararlaştırılan bedel karşılığında sınırsız ve süresiz kullanım hakkı ile davacı şirket tarafından davalı şirkete devredildiği, belirlenen bu bedelin davacıya ödendiği,

ileride davacı şirket adına ürün kullanımının kısıtlanması ile ilgili herhangi bir talep ve iddiada bulunmayacaklarını kabul ettikleri, yazılı sözleşmenin aksinin ancak yazılı belge ile ispatlanabileceği, davacı tarafça bu sözleşmenin aksini ispat edebilecek bir delil sunulamadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkememiz hükmü davacı tarafça istinaf edilmiştir. --------- kararında;" 11.07.2011 tarihli "Devir Belgesi" başlıklı belge bilgisayar programının rızaen teslim edildiğini göstermektedir. Esasen programın rızaya dayalı davalı bilgisayarlarına kurulduğuna dair bir ihtilaf yoktur. Uyuşmazlık programın tam olarak teslim edilip edilmediği ile bedelinin ödenip ödenmediği noktalarında toplanmıştır.

Devir belgesi rızaya dayalı teslimi gösterdiğinden davacı ancak rayiç bedeli talep edebilir yoksa izinsiz kullanım nedeniyle tazminat isteyemez.

Davacı bilgisayar programının bedelinin ödenmediğini ileri sürerken, davalı kaynak kodların teslim edilmediğini savunmuş olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunun uyuşmazlığın çözümü noktasında denetime elverişli ve yeterli olmadığı, zira bilirkişi raporunda davacı tarafın tamamladığı iş miktarı bu kapsamda kaynak kodların teslim edilip edilmediği ve dava tarihindeki rayiç bedel tespiti hususunda bir açıklık olmadığı, davalının işin tamamlanmadığı kaynak kodların teslim edilmediği savunması üzerinde durularak yeni bir uzman bilirkişi raporu alınarak işin tamamlanan kısmı, kaynak kodların teslim edilip edilmediği,

işin dava tarihi itibariyle rayiç değeri tespit edilerek sonuca gidilmesi gerektiği" gözetilerek kararın kaldırılmasına karar verilmiş ve bu karar sonrası mahkememize gönderilmiş ve yeniden yargılama yapılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın FSEK kapsamında fikri eser niteliğinde olan ---------- isimli bilgisayar yazılının tüm haklarının davalı tarafa devredilip devredilmediği, davalı tarafça izinsiz olarak kullanılıp kullanılmadığı ve izinsiz kullanılması halinde davacının ne kadara telif ücreti talep edebileceğine ilişkin olduğu,

davalı tarafça dosyaya sunulan "Devir Belgesi" başlıklı belge örneği incelendiğinde, ------ tarihinden itibaren ------- sistemimizin kendi bordrolu çalışanlarımız tarafından geliştirildiğini ve tüm mali ve manevi hakları üzerinde hak sahibi olduğumuzu kabul, beyan ve taahhüt ederiz" şeklinde sözleşme hükmü bulunduğu sabittir.

Bu hüküm değerlendirildiğinde kaldırma kararında da belirtildiği üzere uyuşmazlığın programın tesliminin tam olarak gerçekleşip gerçekleşmediği, teslimin gerçekleşmiş olması halinde bedelin ödenip ödenmediği noktasındadır.

Bu tespitten sonra ---- tarihli taahhütname içeriğinden dava konusu -----isimli bilgisayar yazılının davacı şirkete ait olduğu, programın ----- davacı adına tescilli olduğu, ---------- tarihli devir belgesine göre davalı şirkete programın sınırsız ve süresiz kullanım hakkının devredildiği, program bedelinin ödendiğinin sözleşmede yazıldığı, devir bedelinin sözleşmede belirtilmediği, bu kayıtlar dikkate alındığında davacı tarafın hak sahibi olduğu yazılım eserini davalı tarafa devrettiğinin sabit olduğu bu hususta taraflar arasında bir ihtilafın bulunmadığı,

yine davacı ile davalı yetkilisi arasında yapılan yazışmalarda satış bedeline yönelik fatura düzenlendiği, yine yazışmalar sırasında programın davalı tarafa ait bilgisayar yüklendiği ve programın geliştirilmesi sürecinde zaman zaman iyileştirmelerin davalı bilgisayarlarında yapıldığının sabit olduğu, bu haliyle davacı tarafça davalı tarafa programın ve kodlarının teslim edildiğinin sabit olduğu, dava tarihinin ------ tarihi olduğu,

faturanın düzenlendiği tarih olan aralık ----- yazışmaların bittiği dönem olan mart ----tarihinden dava tarihine kadar davalı tarafın kodların teslim edilmediği ya da programın çalışmadığına dair bir iddiasının olmadığı, davacı tarafa bu yönde bir başvurusunun olmadığı dikkate alındığında programın ve kaynak kodlarının teslim edildiği kabul edilmiş ve davacı tarafça programın tesliminin sağlandığı kabul edilmiştir.

Bu tespitten sonra davacı tarafın programın teslimi sonrası talep edebileceği bedel yönünden uyuşmazlık değerlendirilmiş, taraflar arasındaki devir sözleşmesinde, sözleşme bedelinin ödendiğinin beyan edildiği, ancak devir bedelinin belirli olmadığı, taraflar arasında mail yazışmalarında ve Aralık 2016 tarihli faturada sözleşme bedelinin 123.900,00-TL olarak belirlendiği, bu bedel yönünden davacı tarafça irsaliyeli fatura düzenlendiği,

mail yazışmalarında fatura içeriği bedel yönünden tarafların mutabık olduklarının sabit olduğu dikkate alındığında program bedelinin taraflar arasında akit serbestisi kapsamında 123.900,00-TL olarak belirlendiği, davacı tarafın davalı taraftan bu bedel yönünden talep hakkı bulunduğu, ödemenin yapıldığı ve borcun sona erdiğini ispat yükünün davalı tarafta olduğu, alacağın miktarı dikkate alındığında yazılı ispat kuralı gereği davalının ödemeyi yaptığını ve borcun sona erdiğini ispat yükünün davalı üzerinde olduğu,

davalının bu yönde belge ve kayıt ibraz etmediği ve teslimin tam olarak sağlanmaması dolayısıyla ve daha az bir bedel olan 30.000,00-TL nin ödeneceğine dair beyanlar dikkate alındığında davalı tarafın bedelin ödendiğini ispat edemediği kabul edilmiş ve davacı tarafın programın teslimi karşılığı kararlaştırılan 123.900,00-TL bedel yönünden davalı taraftan talep hakkının bulunduğu kabul edilmiştir.Davacı tarafın davalı tarafından kullanılan programın kullanımın durdurulmasına ilişkin talebi de incelenmiş,

davacı tarafça dava konusu programın 11.07.2017 tarihli devir belgesine göre davalı şirkete programın sınırsız ve süresiz kullanım hakkının devredildiği sabit olduğundan davacının davalının kullanımlarının durdurulmasını isteme hakkı bulunmadığı kabul edilmiş ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.