İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/27 K.2024/1

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/27 Esas

KARAR NO:2024/1

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 15/02/2023

KARAR TARİHİ: 03/01/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkil ---- tarihli ----- yayınlanmak suretiyle kurulmuştur. ---- kurulan müvekkil --------satışlar, ticari ve endüstriyel yakıtlar, madeni yağlar, depolama ve uluslararası ticaret konularında faaliyet göstermekte olduğunu, müvekkili şirketin tüm faaliyetleri, usulünce tescil ettirilmiş bulunan markalar ile sürdürülmekte olup, müvekkil şirket ------ markalarının yanı sıra, ------- görünümlerini korumak amacıyla tasarım tescili başvurusunda bulunmuş olup, bahsi geçen tasarımlar, --------müvekkil şirket adına tescilli olduğunu, müvekkili şirket,

tescilli -------markası ve bu markayla özdeşleşmiş -------- oluşan ------ piyasada tanınıp, yurt içinde ve yurt dışında bilinir hale geldiğini, davalı taraf, müvekkile ait tescilli tasarımları bayileri aracılığıyla kullanmaktadır.

Davalı şirket “dağıtıcı bayi” olduğunu, ------- kayıtlı bayiler kendi istekleri ve tercihleri ile olmadığını, ------ mevzuatı gereği, dağıtıcı firmanın bildirdiği markayı ve amblemi kullanmak suretiyle ihlalde bulunduğunu, davalının dağıtıcı bayi olarak akaryakıt sektöründe faaliyette bulunduğu ve bayilerinde müvekkile ait --------- uyandıracak şekilde kullandığı ve yine müvekkile ait tescilli tasarım olan ------- uygulamasını taklit ederek müvekkile ait tasarımı ihlal ettiği sabit olduğunu, davalının kullanımlarının tespiti amacıyla açılan delil tespiti dosyası ---------- sayılı dosyasına kaydedilmiş olup, ilgili dosyada,

davalının adresinde keşif yapılmış ve bilirkişi raporu düzenlendiğini, davalının tasarım hakkına tecavüz oluşturan ve haksız rekabet yaratan totem, fiyat panosu ve kanopi kullanımlarının davalının bayilerini de kapsayacak şekilde yasaklanmasına, bulunduğu her yerden kaldırılmasına ve emin bir yerde muhafaza altına alınmasını, davalının sarı-mavi renk kullanımının davalının bayilerini de kapsayacak şekilde yasaklanmasına,

bulunduğu her yerden kaldırılmasına ve emin bir yerde muhafaza altına alınmasını, haklı davalarının kabulünü, müvekkili şirketin tescilli tasarımlarına vaki tecavüzünün tespiti ile ref ve men’ine, müvekkile ait tescilli tasarımı ve kurumsal renkleri kullanmak suretiyle yaratılan haksız rekabetin tespiti ile ref ve men’ine, müvekkiline ait tasarımı ihtiva eden görsellerin, sarı ve mavi renk kullanımının akaryakıt istasyonundan sökülmesini, kaldırılmasını,

engellenmesini müvekkil şirkete ait tasarımlar ile iltibas yaratan her türlü kullanımın (davalının bayilerini de kapsayacak şekilde) internet ortamı da dahil bulunduğu her yerden kaldırılmasına, gideri davalıdan alınmak üzere, kesinleşmesini müteakip kararın yayın yolu ile kamuya duyurulmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava yetkisiz mahkemede açıldığını, ticaret sicil gazetesinden de anlaşılacağı üzere müvekkili şirket, ------ faaliyet göstermekte olduğunu, davacının adına tescilli olan markaya ilişkin müvekkilin herhangi bir hukuka aykırı eyleminin olmadığı, müvekkilin bayisi olan ------ kullanılan --------- esaslı unsurları arasında bariz ve tüketici tarafından derhal fark edilmesi mümkün farklılıklar bulunduğu görüleceğini, müvekkili şirkete ait ------- tescil edildiğini, uyuşmazlık bakımından----- Mahkemelerinin yetkili olduğunun tespiti ile, mahkemenin yetkisizliğine, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın kaynağını davacı tarafa ait ------ altındaki -----tasarım tesciline davalının iltibas yolu ile tecavüzünün bulunup bulunmadığı, haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.---- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----- tescil numaralı markanın --- tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

---- sayılı dosyasının örneği dosya içine getirtilmiş ve incelenmiştir.Taraf iddia ve savunmaları ile sunulan deliller değerlendirilerek davalı tarafa ait istasyondaki kullanımlar sebebiyle davacı markası yönünden tecavüz teşkil edip etmediği hususunda rapor aldırılmış olup heyet raporunda.

Davacı taraf adına tescilli-------- tasarım tescili ile davalı tarafa ait kullanım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı taraf adına tescilli -----numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait kullanım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları davacı taraf adına tescilli ----numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait kullanım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığına dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

SMK'nun 58. maddesinde, tasarım sahibinin, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabileceği düzenlenmiştir. SMK'nun 81. maddesinde de tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için önerilerde bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak tasarım hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır.

GEREKÇE

Dava tasarım hakkına tecavüzden kaynaklı, tecavüzün tespiti, tecavüzün önlenmesi ve meni ile haksız rekabetin tespiti, refi ve meni davasıdır.Davacı taraf, davalı taraf müvekkil şirket adına tescilli tasarımları -------- şirketin kurumsal renkleri olan mavi-sarı renk kombinasyonunu kullanmak suretiyle, tüketiciler nezdinde iltibasa sebebiyet vermekte ve hem tasarım hakkına tecavüz oluşturmakta hem de haksız rekabete yol açarak müvekkilinin haklarını ihlal ettiğini beyan ve iddia etmiştir.

SMK'nun 55. maddesinde tasarım --------- olarak tanımlanmış, bu kanun uyarınca tescil edilmiş olması halinde tasarımın tescilli tasarım olarak korunacağı düzenlenmiştir.

Yine SMK'nun 56. maddesinde, tasarımın yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı, 58. maddesinde ise tasarım sahibinin, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabileceği düzenlenmiştir.

SMK'nun 81. maddesinde de tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için önerilerde bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak tasarım hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır.Bu yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında;

davacı adına tescilli tasarımın tescil kaydı, incelendiğinde ---- numaralı tasarım tescilinin davacı adına ------- geçerli olarak tescil edildiği, tescilin akaryakıt istasyonu, market binası, benzin istasyonu pompa paneline ilişkin olduğu ve halen koruma altında bulunduğu, davacı ve davalı tarafa ait ------ karşılaştırıldığında davalının kullanımın davacı kullanımı ile şekil ve renk olarak benzer oldukları, akaryakıt istasyonlarında kullanılan ve totem olarak adlandırılan fiyat panosunun yapılan incelemesinde tasarımları oluşturan ana öğelerin biçim, oran kenar çizgisi ve yüzey özellikleri son derece benzer olduğu,

tasarımlar arasında bulunan ana fark bir tasarımda ortada ekran olup diğerinde olmaması olduğu, bu farkın tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmamakta, tasarımların aynı -------olarak algılandıkları, tarafların markalarını gösteren totemler incelendiğinde, şekil, oran, ana çizgi olarak ve kullanılan renkler olarak benzer algılandıkları,

bu haliyle her iki akaryakıt istasyonu tasarımının benzer oldukları ve davalı kullanımlarının davacının tasarım hakkına tecavüz oluşturduğu kabul edilerek davacının tecavüzün meni ve refine yönelik talepleri ile davalının eyleminin tasarım hakkına tecavüz olarak kabul edilmiş oluşu ve verilecek kararın ilanında davacı yönünden meşru bir menfaatin bulunması ile dava sonucunda davacı tarafın haklı çıkması gözetilerek ilan talebi de yerinde görülmüştür.

Davacı taraf, davalının tescilli tasarımdan kaynaklanan haklarına tecavüz etmesinin aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğunu belirterek, haksız rekabetin tespitini ve önlenmesini de talep etmiştir. --------sayılı kararında da belirtildiği gibi.

6762 sayılı mülga TTK’nın 57/5.maddesinde yazılı "Başkasının emtiası, iş mahsulleri, faaliyeti veya ticaret işletmesiyle iltibaslar meydana getirmeye çalışmak veya buna müsait bulunan tedbirlere başvurmak, hususiyle başkasının haklı olarak kullandığı ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtalarıyla iltibasa meydan verebilecek surette, ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtaları kullanmak veyahut iltibasa meydan veren malları, durumu bilerek veya bilmeyerek, satışa arz etmek veya şahsi ihtiyaçtan başka her ne sebeple olursa olsun elinde bulundurmak" şeklindeki düzenlemeden yola çıkılarak,

sınai mülkiyet hakkına tecavüz eylemleri, hem özel yasa niteliğindeki-------- uyarınca, hem de az önce zikrolunan hüküm nedeniyle mülga 6762 sayılı TTK’nın 57/5.maddesi hükümleri doğrultusunda kümülatif olarak korunmakta idi.

6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 bendinde yer alan "Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak," şeklinde düzenlenmiş olup, Kanun’un gerekçesinde de ifade olunduğu üzere, Kanun Koyucu bilinçli bir şekilde, “ad, unvan ve marka” kavramlarına yeni düzenlemede yer vermemiş ve buna gerekçe olarak da, bu kavramların kendi özel yasası niteliğindeki -----ilgili düzenlemeleriyle korunması gösterilmiş ve bunların bir kez de TTK’nın haksız rekabet hükümleriyle korunmasının gereksiz olduğu ve yorum güçlüklerine yol açacağına vurgu yapılmıştır.

Gerçekten de, sınai mülkiyet haklarının kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleriyle korunması ve 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 maddesindeki düzenleme karşısında, davalının davacı adına tescilli tasarımın koruma kapsamında kalan tasarımı iş yerinin tasarımında kullanması eyleminin TTK’nın 55/1-a-4.maddesi uyarınca aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğine ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş, tüm bu gerekçelerle, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;

1-Davacıya ait ------ numaralı tescilli tasarımların, davalı tarafça akaryakıt istasyonunda benzer şekilde kullanılmak suretiyle davacının tasarım haklarına TECAVÜZ ETTİĞİNİN TESPİTİNE,

Tasarım haklarına tecavüz teşkil eden eylemlerinin REF'İ VE MEN'İNE

Tasarım tecavüzüne konu olan görsellerin, sarı ve mavi renk kullanımının akaryakıt istasyonundan sökülmesini, kaldırılmasını, engellenmesini müvekkil şirkete ait tasarımlar ile iltibas yaratan her türlü kullanımın (davalının bayilerini de kapsayacak şekilde) internet ortamı da dahil BULUNDUĞU HER YERDEN KALDIRILMASINA,

Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle kararın Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde bir kez ilanına,

2-Davacı tarafın haksız rekabet yönündeki taleplerinin REDDİNE,

3-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

5-Davacı vekiline kabul edilen marka hakkına tecavüz davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,

6-Davalı vekiline reddedilen haksız rekabet davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

7-Davacı tarafından yatırılan 124,50 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 9.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.124,50 yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre, (%50) 4.562,25 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalanın davacının üzerinde bırakılmasına,

8-Davacı tarafından ------------ sayılı dosyasında yapılan 4.099,40 TL tespit giderinden davanın kabul ve red oranına göre, (%50) 2.049,70 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye (%50) 2.049,70 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,

9-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

10-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı03/01/2024