İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/29 K.2025/180

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/29 Esas

KARAR NO: 2025/180

DAVA

Marka (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 17/02/2023

KARAR TARİHİ: 03/07/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkil şirket uzun zamandır eğitim sektöründe faaliyet göstermekte olup, kendisine ait markalarını ----- nezdinde tescil ettirmekte olduğunu, müvekkili şirketin ayırt edici unsuru ---- ibareli markalarını aktif olarak kullanmakta ve söz konusu ibare müvekkil şirket ile adeta özdeşleşmiş bulunduğunu, davalının, kurduğu okulda eğitim vermekte ve okulunun ismini de müvekkile ait marka ile iltibas oluşturan bir isim olan -------şeklinde kullanımlar gerçekleştirmekte olduğunu,----- ibaresinin müvekkilişirket ile özdeşleşmiş bir ibare olup,

söz konusu ibareyi içeren müvekkil şirkete ait birden fazla tescilli marka bulunduğunu, davalının usul ve yasaya aykırı olarak------ şeklindeki kullanımları müvekkil şirketin markaları ile iltibas oluşturacak düzeyde olduğunu, davalı aleyhine açılan davada, davalının markasının ----- hükümsüzlüğüne karar verildiğini, davalının kullanımlarında kötü niyetli olarak hareket ettiği konusunda kanaat oluştuğunu, müvekkil tarafından açılan diğer davalarda da ------ ibaresinin müvekkil şirketin markalarının kök unsuru olduğuna karar verildiğini, ----- ibaresini taşıyan başka marka başvuruları,

markaların müvekkile ait markalar ile iltibas oluşturabileceği gerekçesiyle--------------- reddedildiğini belirterek; ihtiyati tedbir yönünden, Davalının kullanımları üzerinde, taraflar arasında görülen dava neticesinde verilen hükümsüzlük kararı gereğince, öncelikle teminatsız, aksi halde mahkemenizin uygun göreceği bir teminat bedeli üzerinden davalının, kullanımları (web sitesi, tabela, reklam, kartivizit, ilan, broşür vb.) hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, asıl talep yönünden, Davalının müvekkili şirketin markasına karşı yaptığı tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulmasına,

Davalının, müvekkilin marka hakkını tecavüzü neticesinde, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00-TL’lik maddi tazminatın, tecavüz tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir,

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, ---- tescilli ve onaylı markası olduğunu, müvekkili şirketin ----- tarihinde usulüne uygun tescil ettirdiğini, markanın tescilinden sonra ---- başvurularını yaparak okullarında kullanmak için ------ da onayının alındığını, davacı tarafın tecavüz iddiası temelsiz ve hukuka aykırı olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını ve yetkili mahkemenin---- olduğunu, davacı şirketin yerleşim yeri adresi------ olduğu için iş bu dava açısından yetkili yerin ---- Mahkemeleri olduğunu, ---- ibaresi münhasıran bir özel ya da tüzel kişiye özgülenemeyeceğini,

Müvekkil ------ markasını usulüne uygun kullanmakta olduğunu,------Sayılı kararı KESİNLEŞMEMİŞTİR. ---- tarihli bilirkişi raporunda Markaların benzer olmadığına; aynı sınıfta benzer olmayan markaların benzerlik ve iltibasa sebep olmayacağına ve iltibasın mümkün olmadığına ve marka tescilinin kötü niyet kapsamında değerlendirilemeyeceğini, ------ tarihli Bilirkişi Raporunda markalar arasında iltibas veya karıştırılma ihtimali olmadığını, davalının markasının bir bütün olarak ayırt edicilik unsuru taşıdığı, somut olay açısından kötü niyetli tescil koşullarının oluşmadığı belirtilmiştir.

Her iki marka bütünsel olarak incelendiğinde; taraf markaları arasında işaretsel anlamda bir benzerlik mevcut olmadığı gibi, tarafların hitap ettiği tüketici kitlesi dikkate alındığında da bir iltibasın meydana gelmesinin mümkün bulunmadığının anlaşıldığını, Davanın hukuki menfaat yokluğundan reddi gerektiğini, zira iş bu davanın açılması için gerekli dava şartları gerçekleşmediğini belirterek, Yetki itirazımızın kabulüne, usul ve esasa aykırı iş bu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı adına tescilli ------- markasının davacı adına tescilli ---- ibareli markalar yönünden iltibas oluşturup oluşturmadığı, davalıya ait hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı, davalı marka tescilli kullanımının davacı markaları yönünden tecavüz oluşturup oluşturmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Davacının ----- ticaret sicil numarasıyla kayıtlı görüldüğü, son tescil tarihinin --- olduğu anlaşılmıştır.Davalının ----- numarasıyla kayıtlı görüldüğü, son tescil tarihinin ---olduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya ------- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----- numaralı ------ davalı adına tescili olduğu, ---- tarihinde sicile tescil edildiği, -----markasının---- davacı adına tescili olduğu, ----- tescilinin yenilendiği, ---- tescil numaralı ---- markasının---- davacı adına tescili olduğu, ---- yıl süre ile tescilinin yenilendiği, ---- tescil numaralı ----- davacı adına tescili olduğu, ---- tarihinde 10 yıl süre ile tescilinin yenilendiği, ---- markasının----- davacı adına tescili olduğu, ------ yıl süre ile tescilinin yenilendiği, ---- tescil numaralı----- davacı adına tescili olduğu,

---- tarihinde 10 yıl süre ile tescilinin yenilendiği, ---- numaralı-----davacı adına tescili olduğu,---- tescil numaral---- davacı adına tescili olduğu,---- tescil numaralı----- davacı adına tescili olduğu, ---- davacı adına tescili olduğu, anlaşılmıştır.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. 26/02/2024 Tarihli Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre;

1-Davalıya ait olduğu belirtilen------- yapılan incelemede;Site içeriğinde-------- ibaresinin yer aldığı görülmüştür.Sitede firmanın misyonunun, yeniliklere açık, kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen, ana dilini doğru kullanan, yabancı dilde yetkin, potansiyelinin farkında,----- benimsemiş, modern, milli ve yerli hareket eden,

geçmişi ile köprülerini yıkmamış ve çevresine duyarlı bireyler yetiştirmek olduğunun belirtildiği,Firma bünyesinde ---,------- lisesinin yer aldığı,Sitede yer alan kampüs bilgilerinde firma adının--------olarak yer aldığı,Firma iletişim bilgilerinde;------olduğu,------ ibaresinin yer aldığı,Site tescil bilgisinde;Alan adının ---- firması tarafından ------ firması adına kayıt edildiği,Alan adının ---- tarihinde kayıt edildiği ve kayıt süresinin --- tarihinde son bulacağı,---- firma bilgilerinde;Adresinin ------İletişim numarasının --- olduğu tespit edilmiştir.Davalıya ait olduğu belirtilen---- adresinde yer alan hesapta yapılan

incelemede;Hesap adının ----olduğu,Hesabın------ tarihinde oluşturulduğu,Hesapta ----- açıklamasının yer aldığı,Hesapta firma iletişim numarasının---- olarak belirtildiği,Hesapta firma eposta adresinin ----olarak belirtildiği,Hesapta----olduğunun belirtildiği,Hesaptan 2.305 adet paylaşım yapıldığı,Hesabın --- takipçisi olduğu,Hesapta Şekil logosunun kullanıldığı tespit edilmiştir.------ no ile tescilli markaların ----Sınıfta yer alan hizmetlerde davacı adına tescil edilmiş olduğu,----- no ile tescilli markaların ---- Sınıfta yer alan mal ve hizmetlerde davalı adına tescil edilmiş olduğu,SMK 155.

Maddesi gereğince davalının sözkonusu tescilli markasının davalı kullanımlarını hukuka uygun hale getirmeyeceği,

4- Davalının kullanımlarının davacının markalarına benzer olup hitap ettiği tüketici kitlesi nezdinde karışıklığa neden olabileceği," yönünde görüş bildirilmiştir.14/04/2025 tarihli rapor içeriğine göre;Davacı firma----- tarihinde tescil edilen tür değişikliği ana sözleşmesi ile ----ünvanını yeni şekli olan -----şeklinde değiştirmiştir.Şirketin Amaç ve Konu başlıklı 3.Maddesinde;Faaliyet konusunun; ------ olduğu,Davalı Vekili ------tarihli beyan dilekçesinde;----- arası yıllara ait ticari defterlerin şirketin eski mali müşavirinde bulunduğu,

eski mali müşavire ulaşılamadığı için defterlerin temin edilemediği şeklinde beyanda bulunmuş olup---- arası yıllara ait ticari defterler ibraz edilemediği bunun yerine ilgili yıllara ait ----- formlarının ibraz edildiği belirtilmiş ve beyan dilekçesi ekinde yer alan--------------- formların yer aldığı,VUK’nun 396 sayılı Genel Tebliğinde.

Mükelleflerin 2010 yılı ve müteakip yılların aylık dönemlerine ilişkin mal ve/veya hizmet alışları ile mal ve/veya hizmet satışlarına uygulanacak had 5.000 TL olarak yeniden belirlenmiştir.

Buna göre, bir kişi veya kurumdan katma değer vergisi hariç 5.000 TL ve üzerindeki mal ve/veya hizmet alışları, ------- ile; bir kişi veya kuruma katma değer vergisi hariç 5.000 TL ve üzerindeki mal ve/veya hizmet satışları ise ---------- alanında bildirilecektir.Tebliğ hükümlerinde de görüleceği gibi ---- formları Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin aylık olarak belli bir tutarın üzerindeki alış ve satışlarının kimlerden alındığı veya kimlere satış yapıldığını gösteren bildirim formları olup ---- esas alınmamaktadır,

ayrıca 5.000 TL.’yi aşmayan alış yada satışların --- formu ile bildirimleri kapsam dışında olduğundan ---- esas alınarak elde edilen gelirin doğru olarak tespit edilmesinin imkansız olduğu,---- formları bildirime yönelik formlar olduğunda ----- arası yıllara ait elde edilen kazan yönünde tespit yapılamadığı, Davacı Vekili tarafından verilen beyan dilekçesinde; tazminat talebinin SMK'nun 151.

Maddesinin ''b'' bendinde; '' Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç.'' şeklinde ifade bulan "Elde Edilen Net Kazancın" tercih edildiği,Davalı şirketin sunmuş olduğu ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde bütün faaliyetlerinde 2022 yılında 18.079.863,85 TL.satış yapmış ve dönem sonunda 2022 yılı faaliyet dönemini (3.190.655,61 TL.) faaliyet zarar ile,

2023 yılında ise bütün faaliyetlerinde 24.214.137,98 TL.satış yapmış ve dönem sonunda 2023 yılı faaliyet dönemini ( 9.090.196,22 TL. faaliyet zararı ile tamamladığı,Davalı firmanın satış detaylarına bakıldığında 2022 ve 2023 yılı satışları içerisinde Eğitim Gelirleri açıklaması ile elde etmiş olduğu ciroları;2022 yılı Eğitim Gelirleri cirosu : 978.997,21 TL.2023 yılı Eğitim Gelirleri cirosu : 1.920.056,09 TL.2022 ve 2023 yıllarında elde edilen satış cirolarına faaliyet giderleri oranları uygulandığında;2022 yılı Eğitim Gelirleri: 978.997,21 TL.

X 1,1764 = 1.151.692,31 TL.eğitim faaliyet gideri,2023 yılı Eğitim Gelirleri:1.920.056,09 TL. X 1,3727= 2.635.660,99 TL.eğitim faaliyet gideri oluştuğu,

2022-2023 yılları Eğitim faaliyet sonucu; 2022 yılı Eğitim Faaliyeti Geliri : 978.997,21 TL. 2022 yılı Eğitim Faaliyet Gideri : (1.151.692,31 TL.) 2022 ı Eğitim Faaliyeti Zararı : ( 172.695,10 TL.) 2023 yılı Eğitim Faaliyeti Geliri : 1.920.056,09 TL. 2023 yılıEğitim Faaliyet Gideri : (2.635.660,99 TL.) 2023 yılı Eğitim Faaliyeti Zararı : ( 715.604,90 TL.) 2022 ve 2023 yılları eğitim faaliyetini zarar ile tamamladığı, " yönde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı SMK'nın 7/2, 29. 149,150 ve 151. Maddeleri.

GEREKÇE

Dava. Marka hakkına tecavüzden kaynaklı marka hakkına tecavüzün tespiti, tecavüzün önlenmesi ve durdurulması davasıdır.

Davacı taraf, davacıya ait ayırt edici unsuru ----- olan markalarının adına tescilli olduğunu, davalının------ şeklindeki markasal kullanımları dolayısıyla davacı tarafın tescilli markası yönünden marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu beyan ederek, marka hakkına tecavüzün tespiti ve haksız rekabetten kaynaklı maddi ve manevi zararın tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

Sınai Mülkiyet Kanununun 29. Maddesinin yollamasıyla SMK'nun 7/2-b maddesinde tescilli bir marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması marka hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır.

Yine Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.

Markaların karıştırılma (iltibas) tehlikesi, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle, sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir.

Diğer bir tanıma göre karıştırılma ihtimali, bir -tescilsiz- işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir.Yapılacak incelemede karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekir.

Bunun için de ilk önce markalar arasında ayniyet veya benzerlik ve daha sonra mal ve/veya hizmetler arasında ayniyet veya benzerlik olup olmadığı araştırılmalıdır. Burada iltibas tehlikesinin belirlenmesinde, benzerliğin vasat düzeydeki tüketicilerin ilk bakışta ürün veya hizmetin karıştırılmasına sebep olması veya karıştırma tehlikesinin bulunması ölçütü esas alınır.

Ancak özel alıcı grubu olan hedef kitle de somut olayda nazara alınabilir.Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olayda; ---- davacı adına tescili olduğu, ----- tarihinde 10 yıl süre ile tescilinin yenilendiği,----- davacı adına tescili olduğu,---- tarihinde 10 yıl süre ile tescilinin yenilendiği, ----tescil numaralı ----- davacı adına tescili olduğu, --- tarihinde 10 yıl süre ile tescilinin yenilendiği, ---- markasının---- davacı adına tescili olduğu, --- tarihinde 10 yıl süre ile tescilinin yenilendiği,------ davacı adına tescili olduğu, ---- tarihinde 10 yıl süre ile tescilinin yenilendiği,

--- tescil numaralı----- davacı adına tescili olduğu,----- davacı adına tescili olduğu,---- davacı adına tescili olduğu,---- tescil numaralı ----- davacı adına tescili olduğu ve markaların halen koruma altında bulunduğu, ----davalı adına tescili olduğu, ---- tarihinde sicile tescil edildiği, davacı markasının kelime unsuru olan ---- ibaresinin her iki tarafa ait markada da ortak ibare olarak kullanıldığı, her iki tarafın markalarında kullanılan diğer ibarelerin yardımcı ibare olduğu, davalı tarafın markasındaki ------ ibarelerin ayırt edici olmadığı, markanın ayırt edici unsurunun----- ibaresi olduğu,

her ne kadar davalı tarafın markasında kullanılan yeşil yapraklar içindeki kuş görseli şekil olarak farklılık arz etse de benzerliği ve medeniyet vurgusunu ortadan kaldırarak ayırt edicilik katmadığı, markaların aynı emtia sınıfı olan -------Sınıfta tescil edildikleri, yine markasal kullanıma bakıldığında kullanımların ortak emtia sınıfındaki eğitim ve öğretim hizmetleri için kullanıldığının alınan bilirkişi raporu ile ve sunulan defter ve ticari kayıtlar ile de sabit olduğu,

bu haliyle davalı tarafın markasal kullanımlarının davacının markaları ile görseli, işitsel ve anlamsal olarak ayniyet derecesinde benzerlik arz ettiği, kullanıldıkları mal ve hizmetler yönünden de benzer oldukları, yine kullanılan hizmetler dikkate alındığında hitap ettikleri müşteri kitlesinin de aynı kitle olduğu ve bu müşteri kitlesinden yüksek düzeyde ayırt edicilik beklemenin mümkün olmayacağı dikkate alındığında arkalar arasında karışıklığa neden olacağı kabul edilmiş ve davalı kullanımlarının davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğu kabul edilmiştir.

Her ne kadar davalı taraf kullanımlarının tescilli marka hakkından kaynaklandığını beyan etmiş ise de SMK'nın 155. Maddesi gereği bu halin davalı kullanımlarını hukuka uygun hale getirmeyeceği gözetilerek bu yöndeki savunmalara itibar edilmemiştir.Bu tespitten sonra davacı tarafın marka hakkına tecavüzden kaynaklı maddi tazminat talebi de değerlendirilmiş, marka hakkı tecavüze uğrayan tarafın maddi tazminat talep hakkının bulunduğu SMK'nın 149,150 ve 151.

Maddeleri gereği mümkün olduğu, davacı tarafın bu kapsamda davacı tarafın SMK'nın 151/2-b maddesi gereği net kazanç talebinde bulunduğu, davalı tarafın ------ formları ve vergi kayıtları kapsamında alınan bilirkişi raporunda davalı tarafın faaliyetlerinden zarar ettiği, karının bulunmadığı dikkate alındığında somut bir zarar hesabının yapılamadığı,

ancak her halde davalının markasal kullanımları sebebiyle gelir elde ettiği ve bu geliri de davacının tüketicilerini yanıltmak suretiyle elde ettiği kabul edilerek takdiren taleple de bağlı kalınarak 5.000,00-TL maddi tazminatın davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.