İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2025/127 K.2025/218

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/127 Esas

KARAR NO: 2025/218

DAVA

Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/08/2021

KARAR TARİHİ : 23/09/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin ---- markası ile ----yılı aşkın süredir faaliyet gösteren büyük bir eğitim kurumu olduğunu, ayrıca----- markalarının ve dava dilekçesinin ekinde liste halinde sunulan ------ nezdinde tescilli tüm markaların hak sahibi olduğunu, davacı şirketin aynı zamanda ------- sözleşmeleri akdederek başkaca şirketlere markasını ve logosu ile tariflenen birikimini belirli süre, koşul ve sınırlar içinde, belirli bir bedel karşılığında kullanma hakkı tanıdığını, davacı ile davalı şirket arasında ---- akdedildiğini,

sözleşme kapsamında ---alan davalı şirketin --- veren müvekkili şirketin -------- markasını ve logosu ile tariflenen birikimini belirli süre, koşul ve sınırlar içinde, belirli bir bedel karşılığında --------- adresinde kullanmayı beyan ve taahhüt ettiğini, sözleşmenin 56. ve 59. maddeleri uyarınca frachise alanın 80.000,00 TL tabela bedelini ve sözleşme süresi içerisinde her eğitim ve öğretim yılında her öğrenci için orta okul yayınlarında 1.200,00 TL, lise yayınlarında 1.500,00 TL yayın bedelini franchise verene ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini,

ancak franchise alan davalı şirketin sözleşmede kararlaştırılan bu ödemeleri yapmayarak ilgili sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini, yine bu sözleşmenin 73. ve 74. maddelerinde franchise alanın franchise verene, yan kuruluşlarına veya ortaklarına muaccel ödemelerini yapmayı reddetmesi,

ihmal etmesi veya kararlaştırılan tarihte yapmaması halinde franchise alanın kendiliğinden temerrüde düşmüş sayılacağı ve franchise verenin ayrıca bir ihtara, ihbara mehil tayinine ihtiyaç olmaksızın franchise sözleşmesini derhal ve tazminatsız olarak sona erdirebileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşme hükümleri uyarınca davalı şirketin ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebi ile temerrüde düştüğünü ve müvekkili şirketin hiçbir ihtara gerek kalmaksızın sözleşmeyi haklı sebeple feshedebileceğini,

davalı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle franchise sözleşmesinin -------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkili şirket tarafından haklı sebepler ile feshedildiğini, ihtarnamenin davalı şirkete tebliğ edildiğini, ancak davalı şirketin söz konusu marka ve logoyu haksız şekilde kullanmaya devam ettiğini, davalı hakkında --------- Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalının bu takibe haksız olarak itiraz ettiğini,

tabelanın kaldırılması için ikame ettikleri---------Esas sayılı davasında tanzim olunan bilirkişi raporu ile davalının marka kullanımının haksız ve hukuka aykırı olduğunun tespit edildiğini, zorunlu arabuluculuk başvuruları neticesinde de davalı ile anlaşma sağlanamadığını, itirazın iptaline konu takip için ödedikleri 400,00 TL peşin harcın mahsubuna ilişkin makbuzu ekte sunduklarını belirterek, cezai şart, maddi, manevi tazminat ve itibar kaybı tazminatı ve diğer fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile,

davalının -------- Esas numaralı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve takibin kaldığı yerden avans faizi ile birlikte devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın dilekçesinde gerekçe yaptığı----- sözleşmesinin müvekkili tarafından imzalanmadığını, bu imzanın kime ait olduğunun bilinmediğini, ayrıca sözleşmede şirket kaşesi de bulunmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, her ne kadar müvekkili ile akdedilmiş bir franchise sözleşmesi bulunmamakta ise de, sözleşmenin 59.maddesinde belirtilmiş olan bedelin ne zaman muaccel olacağına ilişkin bir ibare bulunmadığını, kaldı ki 3 yıllık olan bir sözleşmede ücretin peşin olarak ödenmemesine rağmen davacı tarafından sözleşmenin hemen ardından çekilmiş bir ihtarname de bulunmadığını,

fesih bildiriminin müvekkiline ulaşmadığını, tebliğ mazbatasında ismi bulunan---- iş yeri çalışanı olmadığını, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı ile davalı arasında --------- markasını eğitim ve öğretim hizmetlerinde 3 yıl süre ile kullanılması için ------- sözleşmesi imzalanıp imzalanmadığı, sözleşme altındaki imzanın davalı şirket temsilcisine ait olup olmadığı, bu sözleşme uyarınca ödenmesi gereken bedellerin davalı tarafça davacıya ödenip ödenmediği, davacının bu nedenle sözleşmeyi fesih etmesinin haklı olup olmadığı, fesih ihbarının davalıya tebliğ edilip edilmediği, davalının davacıya ----- esas numaralı takip dosyasına konu alacakla ilgili borçlu olup olmadığı, takibe ve borca itirazının haklı olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dosyaya -----kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ------ tarihinde davacı şirket adına tescil edildiği anlaşılmıştır.Dosyaya sunulan ve taraflar arasında imzalanan ------ Sözleşmesi incelendiğinde; davacının davalı şirkete ------- isim hakkını, markasını, logosunu ve bu isim hakkı ile tariflenen birikimini sözleşmede yer alan hüküm ve şartlarla kullandıracağının belirlendiği,

sözleşmenin 56.maddesine göre ---------- alan davalı şirketin franchise veren davacı şirkete sözleşmenin süresi içerisinde her eğitim ve öğretim yılında her öğrenci için orta okul yayınlarında 1.200,00 TL, lise yayınlarında 1.500,00 TL yayın bedeli ödeyeceği, ayrıca yine aynı sözleşmenin 59.maddesinde franchise alanın ilk kez franchise aldığı takdirde 80.000,00 TL tabela bedeli ödemeyi kabul beyan ve taahhüt ettiği, 60. madde uyarınca ödeme çeklerinin vade ortalamasının 30 Eylül olarak belirlendiği,

74/e maddesi uyarınca -------- alanın sözleşme gereğince yapması gereken muaccel ödemeleri yapmayı reddeder veya süresinde ödemezse sözleşmenin 73. maddesi uyarınca sözleşme ihtara, ihbara ve mehil tayinine ihtiyaç olmaksızın derhal tazminatsız olarak sona erdirileceğinin sözleşmenin imza tarihinden itibaren 3 yıl için geçerli olacağının kararlaştırıldığı tespit edilmiştir.

--------- Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı tarafından davalı aleyhine 06/03/2020 tarihli franchıse sözleşmesi tabela bedeli olarak 80.000,00 TL'nin ödenmesi için 07/04/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı şirkete 12/04/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu vekili tarafından yasal süresi içerisinde 16/04/2021 tarihinde borca itiraz edildiği ve takibin durduğu, itirazın iptali davasının yasal süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır. -------- Esas sayılı dosyasının örneği dosya içine getirtilmiş, incelendiğinde;

davacı şirketin şikayeti üzerine davalı şirketin ortakları --------- haklarında markaya tecavüz suçundan kamu davası açıldığı, davanın halen derdest olduğu, sanık --------tarihli duruşmada yaptığı savunmasında davacı şirket ile franchise sözleşmesi imzaladıklarını kabul ettiği, ancak sözleşmenin bazı maddelerinde yanlışlık olması nedeniyle yeni bir sözleşme imzalayacaklarını, bu arada ---- gösteren kendilerine ait işletmede---- markasını kullanmaya başladıklarını savunduğu anlaşılmıştır.Takibe konu 80.000,00 TL alacağın ödenmesi için davalıya gönderilen -----------yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ şerhli örneği istenilmiş,

incelendiğinde davalı şirkete 01/03/2021 tarihinde tebliğ edildiği tespit edilmiştir.İcra takibinin dayanağı olan ------- aslı davacı tarafça dosyaya sunulmuş, sözleşme altında yer alan davalı şirket temsilcisine ait imzaya davalı tarafça itiraz edildiğinden, dosyaya getirtilen davalı şirketin ticaret sicil kaydına göre yetkilisi olan ------Mahkememizce HMK'nun 169/1, 170/1 ve devamı maddeleri uyarınca davacı tarafça dosyaya sunulan ------tarihli sözleşme ile ilgili ihtarlı isticvap davetiyesi çıkartılarak, belge örneği tebliğ edilmiş ve belgedeki imzanın kendisine ait olup olmadığına dair isticvap edilmek üzere duruşmada hazır bulunması,

mazeretsiz olarak hazır bulunmadığı veya gelip de sorulan sorulara cevap verilmediği takdirde bu belgedeki imzanın kendisine ait olduğunu kabul etmiş sayılacağı ihtar edilmiş, davalı şirket yetkilisine belge örneği ve ihtarlı davetiye tebliğ edildiği halde duruşmaya katılmamış, bu konuda beyanda bulunmamıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

İİK'nın 67. Maddesine göre Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

GEREKÇE

Dava, davacı tarafından davalı aleyhine ---- bedelinin tahsili yönünde---- Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve takibin devamına ilişkindir. ------Sayılı kaldırma kararı öncesinde yapılan yargılamada: --- tarihli davalı şirket yetkilisi tarafından imzalanmış olan----- içeriği, ----Noterliği'nin ihtarnamesi, ceza davasında sanık ----- beyanları, icra dosyası ve tüm dosya kapsamı ile, davacı ile davalı şirket arasında marka kullanımına ilişkin ----- yapıldığı,

sözleşmenin 59. maddesi uyarınca franchise alan davalı şirketin ilk kez franchise alması nedeniyle 80.000,00 TL tabela bedeli ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, davalının icra takibine yaptığı itirazda imza inkarında bulunmadığı gibi, bu sözleşme maddesine göre ödeme yapmasının gerekmediğine veya bu bedeli zaten ödediğine dair bir itirazda bulunmadığı, sözleşme altındaki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olup olmadığına dair isticvap davetiyesi çıkartıldığı halde duruşmaya katılmadığı, HMK'nun 171/2. maddesi uyarınca belge altındaki imzanın kendisine ait olduğunu ikrar etmiş sayıldığı,

bu nedenle icra takibine yaptığı itirazın haksız olduğu, sözleşme gereğince 80.000,00 TL tabela bedelini davacıya ödemesi gerektiği" gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş bu kararın istinaf edilmesi sonrasında ------ dosyasında yapılan inceleme sonucunda "sözleşmenin geçerli olduğunun kabulü halinde, sözleşmenin 59. Maddesi gereğince ödenmesi gereken 80.000,00 TL tabela bedelinin ödenmediğinin sabit olduğu anlaşılmakla,

sözleşmenin feshi tebligatının geçerli olup olmadığı ve fesih geçerli ise franchise sözleşmesine göre ödenmesi gereken tabela bedelinin tamamının erken fesih halinde ödenip ödenmeyeceğinin değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verildiği " gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiş verilen bu karar sonrasında dosya Mahkememiz yeni esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Bu açıklamlardan sonra kaldırma kararı öncesinde yapılan yargılamada tespit edildiği üzere 06/03/2020 tarihli davalı şirket yetkilisi tarafından imzalanmış olan ----- Noterliği'nin ihtarnamesi, ceza davasında sanık ------beyanları, icra dosyası ve tüm dosya kapsamı ile, davacı ile davalı şirket arasında marka kullanımına ilişkin ----- yapıldığı,

sözleşmenin 59. maddesi uyarınca -----alan davalı şirketin ilk kez franchise alması nedeniyle 80.000,00 TL tabela bedeli ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, davalının icra takibine yaptığı itirazda imza inkarında bulunmadığı gibi, bu sözleşme maddesine göre ödeme yapmasının gerekmediğine veya bu bedeli zaten ödediğine dair bir itirazda bulunmadığı, sözleşme altındaki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olup olmadığına dair isticvap davetiyesi çıkartıldığı halde duruşmaya katılmadığı, HMK'nun 171/2. maddesi uyarınca belge altındaki imzanın kendisine ait olduğunu ikrar etmiş sayıldığı, bu haliyle sözleşmenin geçerli olduğu,

bu sözleşmede tabela bedeli ödemesinin 59. Maddede kararlaştırıldığı, bu maddede-------- alanın -- aldığı takdirde 80.000,00-TL tabela bedelini ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, az yukarıda ifade edildiği üzere taraflar arasında sözleşmenin kurulduğu ve sözleşmenin kurulması halinde kararlaştırılan 80.000,00-TL tabela bedeli yönünden davalı tarafın ödeme yükümü altına girdiği, bu bedelin davalı tarafça sözleşme kurulmasından sonra ödeneceğinin sözleşmenin 59. Maddesi gereği sabit olduğu, yine bu madde uyarınca ödenen bedelin hiç bir şekilde iadesinin talep edilmeyeceğinin de kararlaştırıldığı,

bu hükmün sözleşme serbestisi kapsamında taraflarca kararlaştırılabilecek bir durum olduğu, yine sözleşmenin temerrüt ve feshi düzenleyen 8. Bölümünde davalı tarafça ödenecek bu bedelin geri istenmesi ya da oransal olarak ödeneceğine dair bir düzenlenme bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafça sözleşmenin feshi ihtarının davalı tarafa 12.04.2021 tarihinde tebliğ edilmiş ise de sözleşmenin davacı tarafın kusuru ile sona erdiğine dair bir tespitin dosyada bulunmadığı,

yine sözleşmenin 59. maddesindeki tabela bedelinin kayıtsız şartsız ödeneceğin ve geri istenmeyeceğin kararlaştırılması karşısında kararlaştırılan sözleşme bedeli yönünden takip ikame etme hakkı bulunduğu,

yine davacının kusuru ile sözleşmenin sona erdiğine dair bir delilin dosyada mevcut olmadığı dikkate alındığında davacı tarafça bu bedel ödense dahi erken fesih dolayısıyla ve ödenecek bedelin tabela bedeli olduğu dikkate alındığında işin mahiyeti gereği kullanım gerçekleştikten sonra bu bedelden indirime davacının katlanmasının hakkaniyete uymayacağı kanaati ile davalı tarafın itirazının haksız olduğu kabul edilerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.