İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2025/33 K.2025/220

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/33 Esas

KARAR NO: 2025/220

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 07/02/2025

KARAR TARİHİ: 23/09/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı yanın ---- sınıfında --------Tescil tarihli------------ masası olarak endüstriyel tasarım tescili bulunduğunu, söz konusu yeni ve ayırt edici hiçbir biçimsel işlevsel özellik taşımayan tasarımın yeni ve özgün olmaması, bu masaların ayırt edilemeyecek derecede benzerlerinin yıllardan beri yapılıyor olması, harcıalem olması nedenleriyle;

endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi amacıyla mahkemenize başvurulması zorunluluğu doğduğunu, bu tasarımın ilk sahibi------ adlı firma olduğunu, Sektörel bilgisi olan tüm ilgililer bu tasarımın -------- tarafından davalının tescil tarihinden çok önceki bir tarihten itibaren kullandığını bildiğini, bu tasarımlar incelendiğinde davalı yanın tasarımının genel görsel ve ayrıntılar itibari ile-------- tasarımı ile aynı olduğu, ayırt edici bir farklılık bulunmadığı görüldüğünü, Yeni ve ayırt edici hiçbir biçimsel işlevsel özellik taşımayan tasarımın yeni ve özgün olmaması,

harcıalem olması nedeniyle davalı adına -----Tescil tarihli endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı müvekkil, ----- şirketinin sahibi olup şirketin münferiden temsile yetkili kişisidir. -------- markası ile özel tasarım ve lüks oyun aletleri üretimi yapan sektöründe öncü ve yenilikçi bir firma olduğunu,

davacı müvekkilin----- yılındaki tasarım tescili başvurusuna istinaden ------- Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından ------- sayılı kararında "Somut olayın yukarıdaki ilkeler kapsamında değerlendirilmesi neticesinde inceleme konusu ------------masası tescili ile reddine mesnet internet sitesinde tespit edilen -------- masası görselinin aynı olmayıp ürünler arasında farklılıklar olduğu ve başvurunun redde mesnet ürüne göre yeni olduğu tespit edildiğinden itirazın kabulü gerekmiştir. " hükmü ile------ numaralı tasarımın tescil işlemlerinin kaldığı yerden devamına oybirliği ile karar verildiğini, davacının iddiaları,

müvekkilin ----- tasarımının -------tasarımlarıyla aynı olduğunu kanıtlamaktan uzaktır. SMK madde 55 kapsamında, müvekkilin tasarımı, ürünün görünümüne ilişkin estetik ve işlevsel yenilikler içerdiğini, tasarımın hak sahipliği tartışmasızdır ve müvekkilin sektörel konumu, tasarımın özgünlüğünü desteklemekte olduğunu belirtmiş ve hukuka aykırı davanın reddi ile tüm yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı adına teszcilli ---- tescil numaralı tasarımın hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. ---- yazı cevabı ile davacı şirketin kaydının devam ettiği ve ortağının ---- olduğu bildirilmiştir.

Dosyaya -----kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; --- tescil sayılı tasarımın ----tarihinde davalı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre; hükümsüzlüğü talep edilen ----- başvuru tarihli -----numaralı tasarım tescili ile geçmiş tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ---- numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan ----- tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığına dair görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı SMK'nın 56 ve 77. Maddeleri.

GEREKÇE

Dava; tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurları taşımadığından bahisle tasarımın hükümsüzlüğü davasıdır. Davacı taraf, davalı adına tescilli --------7 tescil sayılı şeffaf -------- masası tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurları taşımadığından bahisle tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SMK'nun 56. maddesinde tasarımın korunabilmesi için yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip olması gerektiği belirtilmiş, bir tasarım tescilli ise başvuru veya rüçhan tarihinden önce, tescilsiz ise kamuya sunulduğu tarihten önce dünyanın her hangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği, tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edileceği, bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,

tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya sunulduğu tarihten önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğunun kabul edileceği, ayırt edicilik niteliğinin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarım geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesine bakılacağı belirtilerek yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin tanımı yapılmıştır.SMK'nun 77. maddesinde ise; tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinin bulunmaması halinde tasarımın hükümsüz sayılmasına karar verileceği düzenlenmiştir.

SMK'nun 79. maddesinde de hükümsüzlük kararının geçmişe etkili olacağı, tasarıma kanunla sağlanan bu korumanın hiç doğmamış sayılacağı belirtilmiştir.Bu yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında, dava konusu tasarımın ---- kayıtlarında tescil edilmiş ------ tescil sayılı tasarımın -------masası tasarımı olduğu,----- adet görsel ile ile tasarımın tescil edildiği, alınan ---- tarihli raporda yenilik ve ayırt edicilik yönünden yapılan incelemede; tasarımın ---- tarihinde tescil başvurusunun yapıldığı,

bu tarihten önce kamuya sunulan ----- tarihli ürün, ------- tarihli ürün, görselleri dikkate alınarak yapılan değerlendirmede,--------numaralı tasarım tescili incelendiğinde ayak yapısının şeffaf levha karakterli malzemeden olduğu her bir uzun ve kısa kenarın------------- bağımsız bir

öge olduğu ve hem üst hem alt kenarlardan metal öğeler ile birbirine bağlandığı, tasarımın kısa kenarlarında metal çubuk çerçeveye bağlı siyah renkli file malzemeden kale ögelerin yer aldığı, file öğe üzerinde metal prizmalardan oluşan skor hesaplama ögelerinin yer aldığı, Saha içinde yer alan çubuklara bağlı stilize oyuncu figürleri monoblok metal yapıda olup küp, dikdörtgen prizma, küre gibi temel geometrik biçimlerin bir araya gelmesi ile tasarlandığı, Oyuncuların kullandığı metal çubukların uçlarında aynı malzeme ve renkte çapı biraz daha geniş silindir el tutma öğeleri yer aldığı,

geçmiş tarihli ürünler incelendiğinde tasarımı oluşturan bütün öğelerin benzer biçim, oran, yerleşim ve yüzey özelliklerinde olduğu, tasarımlar arasında bulunan farklar; köşe radyus/pah ve ölçüleri, metal bağlantı elemanlarının çapları ve elcik üstü yüzey çizgileri gibi ayrıntılarda olup bu farklar tasarımların bütüncül algısı içinde küçük ayrıntı olarak algılanmakta tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı, tasarımlar aynı tasarımın versiyonu olarak algılandığı,

tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan teknik değerlendirme sonucunda Hükümsüzlüğü talep edilen ---- başvuru tarihli ---------- numaralı tasarım tescili ile geçmiş tarihli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları tespit ve rapor edilmiş, alınan raporda yapılan değerlendirmelerin hükümsüzlüğü talep edilen tasarım ile önceki tarihlerde kamuya sunulmuş tasarımların birlikte değerlendirilmesi ile yapıldığı, yapılan değerlendirmelerin, hem tescil belgesindeki açıklamalar hem de ürünlerin görselleri üzerinden yapıldığı,

bu haliyle raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilmiş, her ne kadar şeffaf cam paneller ve cilalı ve yansıtıcı kaplama kullanılması ve dayanıklı malzemeden imal edilmiş olması sebebiyle yenilik ve ayırt edicilik kazandığı beyan edilmiş ise de farklı malzeme kullanılmasının tasarıma ayırt edicilik kazandırmayacağı -------- kanaati ile bu yöndeki savunmalara itibar edilmemiş ve tasarımın hükümsüzlüğüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.