İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/822 K.2024/798

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/822

KARAR NO : 2024/798

DAVA

Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/05/2019

KARAR TARİHİ : 28/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil ile davalının 19.04.2018 tarihli ------ bulunan tesisin uygulama işlerine ait inşaat işleri tip sözleşmesini imzaladığını, sözleşmenin kuruluş aşamasında, 31.10.2018 tarihine kadar işin yetiştirilmesi halinde ----- tesislerine ilişkin devlet desteklerinden yararlanılacağı hususunun belirtildiğini, davalının bu hususu bilerek sözleşmeyi imzaladığını, davalıya tüm ödemelerin yapıldığını, ancak sözleşme şartlarına göre davalının işi 03.08.2018 tarihinde bitirmesi gerektiğini ancak buna uyulmadığını, akabinde davalı ile 16.08.2018 tarihinde temlik sözleşmesi imzalandığını ve dava konusu sözleşme bedelinden mahsup edilmek kaydıyla işçi,

tedarikçi ve taşeronlara müvekkil tarafından ödeme yapılmaya başlandığını, böylece müvekkilin davalının işçilere olan borçları, ek protokol sonrası tedarikçilere olan fatura ile hakediş bedellerini ödemeyi amaçladığını, ek protokol ile müvekkilin inşaata ilişkin teknik bir sorumluluk almadığını, nedeniyle müvekkilin 12 ay boyunca devlet teşviğinden yararlanamadığını, sözleşme şartlarına uyulmaması nedeniyle feshin 20.12.2018 tarihinde gerçekleştiğinin noter aracılığıyla davalıya bildirildiğini, müvekkilin sözleşme kapsamında ödediği fazla bedelin, davalı adına taşeron ve işçilere ödenen 2.000.000 TL'nin,

davalı adına verilen çeklerin karşılıksız çıkması nedeniyle müvekkilin ödediği tutarların iade edilmesi gerektiğini, inşaatın zamanında bitirilmemesi nedeniyle devlet teşviki ile 10 yıl boyunca 13.30 cent/kw alım garantisinden 1 yıl boyunca yararlanılamaması nedeniyle uğranılan zararın davalıdan tahsilini talep ve iddia etmiştir.

RAPOR

Bilirkişi raporunda özetle;"Davacının 2018 yılına ait yevmiye kebir defterlerinin Vergi Usul Kanunu 223-224-225 maddeleri ile TTK'nın ilgili hükümlerine uygun olarak noter açılış-kapa niş tasdiklerinin yasal süresi içerisinde alındığı, dolayısıyla ticari defterlerin delil niteliğine haiz olduğunun anlaşıldığı, Davalı savunmasının dosya kapsamından tespit edilemediği, Davalının davacı adına 2018 yılında ----- --- tesisi yapım işine ait 2 adet karşılığı toplamda 3.77.566,42 TL tutarlı fatura düzenlediği, 01.08.2018 tarih ----- sıra numaralı 1.898.392,51 TL tutarlı faturanın davacı nezdinde kayıtlı bulunduğu,

08.10.3018 tarih ------ sıra numaralı 1.479.173,91 TL tutarlı faturanın 8 günlük süre içerisinde davalıya noter ihtarnamesi ile iade edildiği, davacının davalıya 2018 yılında toplamda 2.488.00,00 TL ödeme gerçekleştiği, bu durumda iade edilen faturanın değerlendirme dışı bırakılmasıyla 15.05.2019 dava tarihi itibariyle davacı nezdinde davalının 589.607,49 TL borçlu olarak göründüğünün tespit edildiği, Dava dilekçesinde sözleşme konusu işin %30 oranında tamamlandığı hususunun belirtildiği, iş bedelinin 3.350.000,00 TL olduğu,

davacının kabulünde olan ---- --- tesisi yapım işine ait 01.08.2018 tarih ------ sıra no ve 1.898.392,51 TL tutarlı fatura dikkate alındığında, işin mali tamamlanma oranının %56,67 olarak hesaplandığı, işin fiziki tamamlanma derecesinin ise dosya kapsamından tespit edilemediği, esasen bu hususun heyetimizin uzmanlık alanı dışında olduğu, 16.08.2018 tarihli dava dışı---- ile davalı Delta arasında akdedilen ek protokol ile davalının ---- ve ---- --- tesisleri için dava dışı ----- adına 2 adet karşılığı 4.390.234,46 TL tutarlı fatura düzenlediği, dava dilekçesine ----- ----- tesisi yapım işinin konu edildiği,

bu itibarla ilgili faturaların huzurdaki dava ile olan ilgisinin nihai değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Dava dışı ----- firmasının davalı Deltaya ---, ---- ve ----- projeleri için toplamda 2.780.000,00 TL tutarlı ödeme yaptığını gösterir banka dekontları ile yine ----- dava dışı diğer firmalara toplamda 437.700,% TL tutarlı ödeme yapıldığını gösterir banka dekontlarının dosyada mübrez olduğu, dekont işlem açıklamalarından tespit edildiği üzere, davalı ve dava dışı firmalara yapılan ödemelerin huzurdaki davaya konu ------ projesi yapım işine ait olmadığının anlaşıldığı,

Yukarıda yer verilen dekont ve faturalar haricinde davacının dosyaya dava dışı ------ adına düzenlenmiş çeşitli tutarlarda fatura kopyalarını ibraz ettiği, fatura açıklamalarında teknik terimlere yer verildiği, hangi faturanın hangi proje ile ilgili olduğunun mevcut durumda anlaşılamadığı, esasen 16.08.2018 tarihli ek protokol ile işin temlik edildiği dava dışı ------ ilgili faturaları kabul edip etmediğinin dosya kapsamından anlaşılamadığı, ayrıca dosyaya teknik bilgiler içerir çeşitli dokümanlar ile resimlerin ibraz edildiği,

davacının işin %30 tamamlandığı yönündeki iddiası göz önünde bulundurulduğunda ilgili teknik belgeler ile fatura açıklamalarında yazılı bulunan teknik ifadelerin hangi proje ile ilgili olduğu hususunun ispat edilmesi gerektiğinin anlaşıldığı, Dava dilekçesinde karşılıksız çıkan çeklerle ilgili olarak davalı adına ödeme yapıldığı hususunun belirtildiği, iddia ile ilgili herhangi bir çek örneğinin dosya kapsamında görülemediği, dosyaya ibraz edilen yevmiye defterinde davalı adına ödenen herhangi bir çek bedeli kaydının tespit edilemediği,

davacının iddiasında ısrarlı olması durumunda ilgili çek kopyalan ile muhasebe hesap planındaki alt kodları içerir yevmiye defterini ibraz etmesi gerektiği, zira mahkeme salonunda sunulan yevmiye defterinin -----Alıcılar, -----Satıcılar, ------Verilen sipariş avanslan gibi genel hesap kodlarını içerdiği, Dava dilekçesinde belirtilen davalının işi tamamlamaması nedeniyle devlet teşvikine yetişilemediği ve bu nedenle 12 ay boyunca devlet teşvikinden faydalanılamadığı yönündeki iddia gözetilerek dosya kapsamının incelendiği fakat ne tür bir teşvikin söz konusu olduğunu gösterir tespite elverişli belgenin dosya kapsamında görülemediği,

davacının teşvikten doğan kaybının hesaplanması talebiyle ilgili bir hesaplama metodolojisinin geliştirilmesi için dava konusu ----- tesisinin tamamlanmış olması halinde 1 yıl içerisinde üretilecek enerji miktarı, birim fiyatları ve olası ek maliyetlerini içerir herhangi bir fizibilite çalışmasının dosyaya ibraz edilmedi gerektiği, aksi durumda bilirkişinin inisiyatif kullanarak herhangi bir hesaplaması yapmasının mümkün olamayacağı, Davacı tarafından sözleşmenin davalı tarafından ihlal edildiğine ve bu sebeple zararının doğduğuna,

ayrıca zararın belirlenmesine yönelik olmak üzere ispat yükünün yerine getirilmediği sonucuna varıldığı," şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

EK RAPOR

Bilirkişi ek raporunda özetle;"İlk ek raporda belirtilen hususlara yönelik olmak üzere itiraz dilekçesiyle birlikte sunulan belgeler incelenmiş ve yukarıda değerlendirme kısmında belirtildiği gibi ile davacının talebini ispata yönelik olmak üzere kullanılabilecek bilgi ve belgeye rastlanmadığı ifade edilmiştir. Belirtilen gerekçe ile ikinci ek raporumuzda da birinci ek raporda sunulan görüşlerden farklı bir sonuca ulaşılamadığı" şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

EK RAPOR

Bilirkişi ek raporunda özetle;"Üçüncü ek raporumuzda da ikinci ek raporda sunulan görüşlerden farklı bir sonuca ulaşılamadığı" şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

ISLAH

Davacı vekilinin ıslah dilekçesinde özele; Bilirkişi tarafından hesaplanan 589.607,49 TL tutarındaki alacağın sözleşme gününden ödeme gününe kadar işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili davacıya verilmesine, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynalı (kâr mahrumiyeti) tazminat davasıdır.

Davacının bila tarihli Dava Dilekçesinde özetle. Taraflar arasında 19.04.2018 tarihinde imzalanan “Uygulama İşlerine Ait İnşaat İşleri Tip Sözleşmesi” ve 16.08.2018 tarihinde imzalanan Ek Protokol uyarınca davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle davacının uğramış olduğu doğrudan ve dolaylı zararların tespiti ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik 10.000,00-TL alacağı talep ve dava etmiştir.

Her ne kadar dava dilekçesinin ilk sayfasında talep bedeli 30.000 TL olarak gösterilmiş ise de dava dilekçesinin neticeyi talep kısmında 10.000,00 TL talep edilmekle birlikte uyap sisteminde de dava değeri 10.000,00 TL olarak gözükmektedir.Davalı yanın cevap dilekçesi sunmadığı, duruşmalara iştirak etmediği, bilirkişi incelemesine ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmediği görülmüştür.

Taraflar arasındaki hukuki ihtilafın özünü aydınlatmak amacıyla dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, 27/07/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda konuya ilişkin; " ....ek raporda belirtilen hususlara yönelik olmak üzere itiraz dilekçesiyle birlikte sunulan belgeler incelenmiş ve yukarıda değerlendirme kısmında belirtildiği gibi ile davacının talebini ispata yönelik olmak üzere kullanılabilecek bilgi ve belgeye rastlanmadığı ifade edilmiştir..." şeklinde tespit ve değerlendirmelerde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Son güncel 22/02/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda konuya ilişkin; "...

Kâr kaybının olup olmadığı eğer kâr kaybı varsa bunun hangi tarihler arasında hesaplanacağının belirlenebilmesi için, Davacı ---- tarafından ----- tesisi inşaatının hangi tarihte bitirildiğine dair somut belge/belgelerin dosyaya sunulması gerektiği, Ayrıca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’ndan davacı ----- ön lisans sürecinden üretim aşamasına kadarki onay sürecine ait tüm belgelerin talep edilmesi gerekmektedir..." yönünde tespit ve değerlendirmelerde bulunulduğu, bilirkişi heyet raporuna ilişkin davacı yanca yapılan itirazların karışlanması amacıyla dosyanın ek bilirkişi raporu alınması amacıyla aynı bilirkişi heyetine gönderildiği,

tespit ve değerlendirmeler kapsamında davacı vekilinin 14/03/2024 tarihli ve ----- nolu celseye katılarak bilirkişi raporunda eksik olarak tespit edilen evrakların tamamlanarak bilirkişi incelemesine sunulmak üzere süre talep edildiği, davacı vekilinin talebi doğrultusunda iki celse üst üste süre tanındığı, davacı vekiline eksiklikleri gidermesi için toplamda 6 ay süre tanındığı, 26/09/2024 tarihli ve ----- nolu celseye iştirak eden davacı vekili duruşmada;

" önceki celsenin ara kararı gereğince sunulması gereken delilleri sunamadık , zira müvekkil şirketin hem ekonomik hemde idari anlamda bir takım problemleri vardır, yeniden süre talebimiz vardır," şeklinde beyanda bulunduğu, bu talebe yönelik olmak üzere; " Davacı vekiline tanınan sürede eksikliklerin tamamlanmaması ve bilirkişi ücretinin yatırılmaması nedeniyle ek bilirkişi raporu ara kararından rücu edilmesine" yönelik karar verildiği görülmüştür.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri iddiasını ispata mecburdur. Bu hüküm, kaynak İsviçre Medeni Kanunu’ndaki şekli gibi, “bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o vakıayı ispat etmelidir” şeklinde anlaşılmalıdır. Davacı taraf, davalının üzerine düşen eser sözleşmesini zamanında yerine getirmemesinden kaynaklı kar mahrumiyeti nedeniyle alacak talebinde bulunmuştur.

Dosya kapsamında toplamda 2 defa bilirkişi heyet incelemesi yaptırıldığı, davacı vekilinin itirazlarının karşılanması amacıyla bilirkişi ek heyet raporunun oluşturulduğu, kök ve ek bilirkişi heyet raporlarında da vurgu yapıldığı üzere; davacının dosyaya dava dışı ----- adına düzenlenmiş çeşitli tutarlarda fatura kopyalarını ibraz ettiği, fatura açıklamalarında teknik terimlere yer verildiği, hangi faturanın hangi proje ile ilgili olduğunun mevcut durumda anlaşılamadığı, dava dilekçesinde karşılıksız çıkan çeklerle ilgili olarak davalı adına ödeme yapıldığı hususunun belirtildiği,

iddia ile ilgili herhangi bir çek örneğinin dosyaya sunulmadığı, aynı şekilde dava dilekçesinde belirtilen davalının işi tamamlamaması nedeniyle devlet teşvikine yetişilemediği ve bu nedenle 12 ay boyunca devlet teşvikinden faydalanılamadığı yönündeki iddia gözetilerek dosya kapsamının incelendiği fakat ne tür bir teşvikin söz konusu olduğunu gösterir tespite elverişli belgenin dosya kapsamında görülemediği, sonuç olarak davacı tarafından sözleşmenin davalı tarafından ihlal edildiğine ve bu sebeple zararının doğduğuna, ayrıca zararın belirlenmesine yönelik olmak üzere ispat yükünün yerine getirilmediği sonucuna varıldığı,

tüm bu hususlar hep bir arada değerlendirilerek davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şeklide hüküm kurulmuştur.

Davada hükmolunün miktarın 2024 yılı kesinlik sınırı olan 28.250,00 TL nin altında kalması nazara alınarak kesin olarak karar verilmiştir. Zira ----- Bölge Adliye Mahkemesinin ----- Hukuk Dairesi'nin ---- esas ve ----- karar sayılı ilamında benzer konuya ilişkin; " ...

Dosyanın yapılan incelemesinde, yerel mahkeme tarafından kabul edilen miktar 20.678,00 TL olup kabul edilen ve davalı tarafça istinaf edilen miktarın 2024 yılı için belirlenen kesinlik sınırının (28.250,00-TL) altında kaldığı, verilen kararın kesin mahiyette olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde karar verildiği görülmüştür.

Dava dosyasında her ne kadar dava dilekçesinin ilk sayfasında talep bedeli 30.000 TL olarak gösterilmiş ise de dava dilekçesinin neticeyi talep kısmında 10.000,00 TL talep edilmekle birlikte uyap sistemine yüklü tevzi formunda da dava değeri 10.000,00 TL olarak gözükmektedir. Her ne kadar hüküm duruşmasında istinaf yolu açık olmak üzere karar kurulmuş ise de çelişkiye sebebiyet verilmemesi amacıyla bu durum hakkında değişiklik yapılmamıştır.