İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/295 K.2024/497

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/295 Esas

KARAR NO: 2024/497

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 22/04/2022

KARAR TARİHİ:19/09/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Müvekkilİ şirket tarafından işletilen köprü ve otoyollardan, davalıya ait, plaka tarih bilgileri mevcut araçların ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla------ dosyasından başlatılan İcra takibinden gönderilen ödeme emri davalıya tebliğ edildiği, ancak davalı borçlu vakin konusu borcun tamamına itiraz ettiği, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edildiği,

yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiği, Davalı takipte,müvekkil şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiği ve takibi durdurduğu,bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıalarına itiraz etmemiş olduğu, )Müvekkil Şirket, 3996 sayılı ------- çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup ülkemizdeki en büyük alt yapı projelerinden biri elan ------ çerçevesinde üstlenmiş bulunduğu,

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün teşkilat ve Görevleri hakkında Kanunun 30maddesinin 5. Fıkrası nda işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçış yapan araç sahiplerinden işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört kati tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil edilir" düzenlemesi getirilerek müvekkil Şirkete işletici şirket geçiş tutarının 4 katı tutarındaki ceza özel alacak olarak tahsil edildiği,

5) Müvekkil Şirket taralından işletilen otoyolda yer alan gişeler ------ nakit/kredi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülendiği, ---- gişelerinden geçişlerde ücret toplama sisteminin içerisinde ----- olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle ------- geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş gişede alan bariyerler açılmadığı,bu halde araç sürücüsünün ilgili butona basıp Oluşan Ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini. yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal süresi bitiminde geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) k alı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını,

ödemenin halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildirimini ("İGB") alınması akabinde bariyer kalkıp ve geçiş sağlandığı, IGB her ne kadar Müvekkil Şirket için yasal bir yükümlülük olmasada, sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edildiği,

Müvekkil Şirket kendisi için yasal bir yükümlülük bulunmamasına rağmen, adına kayıtlı telefon numarası bulunan araç gerçek kişilere SMS ceza tahakkuk ettikten sonra ise araç sahibi gerçek ve tüzel kişilerin adreslerine "İhlalli Geçiş İhtarnamesi göndererek geçiş ücretinin ve tahakkuk etmişse ceza tutarının ödenmesini talep ettiği,

SMS gönderimine ilişkin alarak belirtmek gerekirki Müvekkil Şirket tarafından ------ kanalı ile temin edilen T.C. kimlik numaraları üzerinden ------ operatörleri tespit edebildiği numaralara SMS gönderimini gerçekleştirdiği,bu kapsamda ------- operatörleri söz operasyonu telefon bilgisini paylaşmaksızın gerçekleştirdiğinden- Müvekkil Şirket'in borçluların telefon numarası bilgisine hiçbir zaman erişimi bulunmadığı,

7)İhlalli geçiş durumunda,Müvekkil Şirketin geçiş ücretini. geçiş sonrası fakat geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde, etiketlerde geçiş ücretini karşılamaya yeter tutarın olması halinde otomatik olarak etiket hesaplarından, ilgili banka sisteminden günlük yapılan elektronik sorgularla, tahsil etmesine(otomatik Tahsilat Yöntemi”) ilişkin kanuni bir yükümlülüğü bulunmadığı, ancak tüm bunlara rağmen, müşteriden gelen yoğun talep üzerine müşterilerine yardımcı olmak adına Müvekkil şirket tarafından otomatik Tahsilat Yöntemi ile geçiş ücretinin tahsilatı yapıldığı,

Öte yandan, -------- provizyon alınamaması durumunda,bu nedenle otomatik Tahsilat Yöntemi ile tahsilatın yapılmaması araç sahibinin ödemeye ait sorumluluğunun ortadan kaldırmayacağı gibi, Müvekkil Şirketede herhangi bir sorumluluk atfedilemeyeceği, Önemle yeniden belirtmek işleriz ki, müvekkil şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan ihlalli geçiş yapan araçlara ilişkin olarak tahakkuk eden geçiş ücreti ve cezalar idari para niteliğini haiz değildir.

Bu nedenle araç sahiplerine tebliğ zorunluluğu bulunmadığı,yine de müvekkil şirket ihtiyari olarak EK-2'de sunulan İhlalli Geçiş Bildirimi'ni geçiş anında araç sürücüsüne teslim ettiğİ, İddia ve beyanlarıyla, davalının -----dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte için takibin devamı talep edilmektedir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının dava dilekçesi incelendiğinde HMK 119.

Maddesinin e bendinde yer alan davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri, f bendinde yer alan iddialar edilen vakıaların hangi deliller ile ispat edileceği ve ğ bendinde yer alan açık bir şekilde talep sonucu hususları yer almadığı, Davacı yan, müvekkil aleyhine ------- ile Asıl Alacak ve Gecikme Bedeli açıklamalı toplam 94.790,00-TL alacak için ilamsız icra takibinde bulunduğu,

Tarafımızca hiçbir şekilde borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı yan ödeme emrinde ve ekinde hangi araç plakalarının hangi dönemde ve hangi güzergahta ihlalli geçiş yaptığını, bu geçiş ücretinin ne kadar olduğunu ve yine bu alacak kaleminin ne kadarının geçiş ücreti ne kadarının para cezası olduğunu belirtmediği, Davalı Müvekkil şirkete ait araçlarla herhangi bir ihlalli geçiş yapılmadığı,davacı yan her ne kadar müvekkil şirkete ait araçlar tarafından geçiş ücretleri denmeden ihlali geçiş yapması sebebiyle icra takibinde bulunmuş ve akabinde dava açmış ise de işbu talepleri haksız ve mesnetsiz olduğu,

Tarafımızca davacı yanca ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen tarihlerde müvekkil şirket tarafında geçiş yapıldığının tarafımızca hiçbir şekilde kabulü anlamına gelmemekle birlikte Geçiş ihlali yaptıkları belirtilen müvekkil şirkete ait araçların ----ürün numaraları ve tanımlı oldukları banka bilgileri liste halinde sunulduğu, Yukarıda verilen hesap ve ------kayıtları incelendiğinde görüleceği üzere hesapta ihlali belirtilen tarihlerde bakiye bulunmadığı,

müvekkil şirket ödemelerini süresinde yerine getirmiş olup, takip öncesi yapılan bu ödemelere rağmen davacı yan haksız ve kötüniyetli olarak takip öncesinde yapılan ödemelerin mahsubu ve icra dosyasına tahsil bildirimi yapılmadan yasal takibe geçtiği,ayrıca söz konusu tarihlerde müvekkile ait araçların ihlalli geçiş yaptığının ispatı da karşı yana ait olduğu,Hesap, kredi kartı ve ------kayıtları incelendiğinde hesapta geçiş anında veya geçişten itibaren 15 günlük süre içerisinde bakiye olmasına rağmen davacı tarafın hesaptan söz konusu ücreti alma imkanı varken usulsüz olarak icra takibi başlattığı,

Bu itibarla---- genel müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu araçlara ait ------ kartının ihlalli geçiş tarihleri arasında ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile -------- ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin istenilmesini talep ettikleri,

Yine davacı şirkete müzekkere yazılarak ihlalli geçiş tarihlerinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında dava konusu araçlar ile ihlalli geçiş yapılan davacı şirketin sorumluluğunda bulunan yollarda tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun sorulması davanın aydınlatılması için önemli olduğu, Tarafımıza ihlalli geçiş yapıldığına dair takip öncesi yapılmış herhangi bir ihtarat bulunmadığı,ancak kanunun açık düzenlemesine aykırı olarak takip konusu idari para cezasına lişkin müvekkil şirkete herhangi bir ihtarat yapılmaksızın icra takibine geçildiği,

Tarafımızca hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte faiz talebi hukuka aykırı olduğu, Davalı yan özel otoyol işleten şirket olup ülkemizdeki diğer şirketler gibi özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş olduğundan, diğer şirketlerin tabi oldukları kurallara tabi olmaları gerektiği,özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş diğer şirketlerin alacaklarının doğumu, takip ve tahsili Borçlar Kanunu ve Ticaret kanunu gibi özel hukukla ilgili yasalarla belirlendiği,özel otoyol işleten şirketlerin, ücretsiz geçiş yaptığı tespit edilen kişilerden, geçiş ücretinin takip ve tahsili dışında 4 kat tutarında ceza almaları,

yaptıkları hizmetin karşılığının çok ötesinde bir borcun doğumuna sebep olduğu,diğer özel şirketlerin alacaklarına ancak yasa ile belirlenen ölçülerde faiz işletilirken, özel otoyol işleten şirketlere kanunla 4 kat ceza verme yetkisi verilerek %400 oranında fazladan bir gelir elde etme imkanı tanındığı,bu itibarla davacı yanın kanun gereği talep edebileceği 4 katı tutarında ceza tutarı aslında bir faiz hükmü niteliğinde olup, ayrıca kanuni statüleri gereği ayrı hükümlere tabii olunduğundan söz konusu alacağa ayrıca biR de Borçlar Kanunu ve Ticaret Kanunu hükümlerine göre faiz işletilmesi hukuka aykırı olduğu,

bu durum tam anlamıyla faize faiz işletme statüsünde olup sırf bu durumun tespiti bile takibin iptali sebebi olduğu,----Cevap ve beyanlarıyla Öncelikle usuli itirazlarımızın kabulü ile davanın usulden reddi,Sonrasında cevabımızın kabulü ile davacı yanın açmış olduğu haksız ve mesnetsiz davanın esastan tümden reddi ile takibin iptali ve borçlu olmadığımızın tespiti ,takibi açmada haksız ve kötüniyetli olan davacı aleyhine takip konusu alacağın %20'den az olmamak üzere müvekkil lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talep edilmektedir.

DELİLLER

---- gelen yazı cevapları, hesap hareketleri, Trafik Tescil Kayıtları, ------ sayılı dosya sureti, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.27.09.2022 tarihli ara karar ile dosyanın bir elektik elektronik bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 01.05.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle.

Dava dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi, nihayetinde bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olmak üzere, yukarıda anlatılan görüş ve gerekçelerle, nihai takdir ve değerlendirme Yüce Mahkemeye ait olmak üzere;tarafımca yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde.

Davaya konu olan Davalı-Borçlu'ya ait araçlardan tahsil edilmemiş toplamda 221 adet ihlalli geçiş yapıldığının anlık kamera görüntüleri ile tespit edildiği Geçiş ücretinin ve ceza tutarlarının ayrı ayrı saat, gün,tarih Bilgisi dahil olmak üzere Davalı tarafa gerek ihtarname gerekse de SMS yoluyla bildirildiği, Davalının 15 içinde hesabında para olması durumunda Davacının kendi onayıolmaksızın otomatik olarak hesaptan çekmek gibi bir yükümlülüğü olmadığı,

aksine davacının bu ihtarlar neticesinde ödemesi gerektiği, Davalının araçlarında bakiye yeterli olması durumunda geçiş ücretinin sistemden tahsil edildiğinin/edilebildiğinin dosyada sunulan hesap hareketleri bilgilerinden görüldüğü, İhlalli geçişlere ilişkin görüntü kayıtlarındaki araçların davalının araçları olduğunun tespit edildiği, İhlalli geçiş yapan tüm araçların davalı adına kayıtlı olduğunun tespit edildiği, İhlalli geçiş yapanTüm araçların------ sistemine kayıtlı olduğu fakat kara listede olduklarının tespit edildiği,

Davalının ihlalli geçiş yapan söz konusu araçların kendisine ait olmadığı itirazının ise yerinde olmadığı,yani daha açık bir ifadeyle, geçiş yapılan tarihlerde araçların davalı şirkete ait olduklarının tespit edildiği, İtirazın iptaline konu olan, Davacının davalıdan ------- dosyası ile ihlalli geçiş ile ilgili alacak talebinde bulunulduğu ve davalı tarafın bu tutarlardan icra masrafları ile birlikte sorumlu olduğu ve takibin devamı gerektiği, Tarafımca İhlalli geçişler ve ceza tutarlarının dava dosyasına sunulan belgelerden toplam 89.525 TL olarak hesaplandığı,

İlgili icra dosyasında talep edilen %15,75 Avans faizi geçiş yapılan tarihlerden takip tarihi olan 11.01.2022 tarihine kadar faiz işletildiğinde toplam faizinin 1.373.187,23 TL olarak hesaplandığı, Faiz ve asıl alacak(Ceza Tutarı ve Geçiş Ücreti) olmak üzere toplamda 1.462.712,23 TL olarak alacak talebinde bulunulabileceği, Sonuç ve kanaatine ulaşılmış olup.

Davacının talep ettiği icra inkar tazminatı ve ihtiyati haciz ve sair taleplerinin takdirinin Sayın Yüksek Mahkemenizde olduğu görüş ve kanaati şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.06.07.2023 tarihli ara karar ile dosyanın bir nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 23.07.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Bilirkişi raporunda özetle;Dava dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi, nihayetinde bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olmak üzere, yukarıda anlatılan görüş ve gerekçelerle, nihai takdir ve değerlendirme Yüce Mahkemeye ait olmak üzere; tarafımca yapılan EK inceleme ve değerlendirmeler neticesinde.

İtirazın iptaline konu olan, Davacının davalıdan ---- takip tarihli ------ sayılı dosyası ile ihlalli geçiş ile ilgili alacak talebinde bulunulduğu ve davalı tarafın bu tutarlardan icra masrafları ile birlikte sorumlu olduğu ve takibin devamı gerektiği, Tarafımca Davacının sunduğu evraklar ve itiraz ekinde sunulu kayıtlardan, İhlalli geçişler ve ceza tutarlarının dava dosyasına sunulan belgelerden toplam 96.307,50 TL olarak hesaplandığı;

ve fakat, talepte bağlılık ilkesi gereği 94.790 TL olarak talep edilebileceği, Davacının davalıdan 11.01.2022 takip tarihli --------- sayılı dosyası ile ihlalli geçişlerden 94.790,00 TL olarak talep edebileceği ve davalının bu tutarlardan sorumlu olduğu, itirazın iptali davasına konu olan icra takibine konu alacakta işlemiş faiz dava konusu yapılmadığından kök rapordaki faiz hesabının bu hesaplamaya dahil edilmeyeceği, EK Sonuç ve kanaatine ulaşılmış olup.

Davacının talep ettiği icra inkar tazminatı ve ihtiyati haciz ve sair taleplerinin takdirinin Sayın Yüksek Mahkemenizde olduğu görüş ve kanaati ile. Sayın Mahkemenin gerek savunmalarının tümü ve gerekse faize hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı kanaatlerine ulaşılmıştır. Şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Dava ihlali geçişlere dayalı ------ ilamsız takip dosyasına yapılan itirazın iptali davasıdır.

---- dava konusu ihlalli geçişe konu araçların ----hareketlerinin, ----------- araçların trafik kayıtları ile tüm ruhsat bilgilerinin celp edildiği görüldü.

Bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; ihlalli geçiş yapan tüm araçların davalı adına kayıtlı olduğu, ihlalli geçiş yapan tüm araçların ----- sistemine kayıtlı olduğu fakat kara listede olduklarının tespit edildiği, -----cevabı sonrası geçiş tarihleri ve sonrasında arasında---- yeterli bakiye olmadığının anlaşıldığı, davalı adına kayıtlı araçların ihlalli geçiş yapıldığının anlık kamera görüntülerinden tespit edildiği görülmüştür. Geçiş tarihine göre.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali başlıklı 30/5.maddesi gereğince.

4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ------- Eldeki dosya incelendiğinde dava ve takip konusu geçişlerin bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere celp edilen ------kayıtlı---- hareketleri incelendiğinde geçiş tarihlerinde ve geçiş tarihlerinden itibaren 15 içerisinde herhangi bir geçişe yönelik ödeme yapılmadığı görülmekle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Geçiş bedeli ve ceza tutarı belirlenebilir olmakla icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.Yukarıda belirtilen gerekçeler ışığında davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜNE; davalı tarafından ------icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 94.790,00 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden DEVAMINA,

2-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine,

3-Asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 oranındaki 18.958,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

4-Davalı yanın kötü niyet tazminatının REDDİNE,

5-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 6.475,10 TL harçtan, peşin yatırılan 1.618,78 TL harcın düşümü ile geri kalan 4.856,32 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,

6-Davacı tarafından yapılan 1618,78 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı, 6.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 149,75 TL posta gideri olmak üzere toplam 8.349,23 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

9-1.560,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/09/2024