İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/366 K.2024/536

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/366

KARAR NO : 2024/536

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/06/2020

KARAR TARİHİ : 26/09/2024

----Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/11/2020 gün ---- esas ----- karar sayılı yetkisizlik kararı verilmesi üzerine dosyanın mahkememize gönderildiği ve mahkememize tevzi edilen dava dosyasının mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; davalı şirketler ile müvekkili ------ arasında akdedilen sözleşmeler uyarınca Posta tekeli dışında kalan gönderilerin işlenmesi, taşınması ve dağıtımının yapılması işi davalı şirketlere ihale edildiği, davalı şirketlerin çalışan işçilerinden olan ---- iş akdinin fesh edildiğinden bahisle ----- İş Mahkemesinin ---- esas sayılı üzerinde açılan dava ile talep edilen işçilik alacakları ile ilgili 05/12/2017 tarih ---- sayılı kararı ile verilen kararla ilgili ----. icra müdürlüğünün ----- esas sayılı dosyasında 12/01/2018 tarihi itibari ile müvekkilince 24.846,03 TL yatırıldığı,

sözleşme ve ilgili mevzuat gereği davalılardan rücuen tahsilinin talep edilmesi gerektiğinden bahisle fazlaya dair hakları saklı olmak üzere 24.846,03 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile bilirkişice davalıların belirlenecek sorumluluk oranlarına göre tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından dosyaya mübrez cevap dilekçesinde özetle, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

----İş Mahkemesinin ----- esas sayılı dosyası, ----İcra Dairesinin ----- iflas sayılı dosya sureti, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

18.10.2022 tarihli ara karar ile dosyanın bir İş Mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 11.11.2022 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Bilirkişi raporunda özetle; davacı kurum tarafından davalı alt işverene karşı açılan iş bu davada, davacının rücuan talep hakkının bulunduğunun kabulü halinde bu taktirde, Tasfiye Halinde ----- seçenekli sorumluluğuna göre değerlendirme yapıldığı, Tamamın Rücu % 50 Kısmın Rücu ------= 12.336,86 TL / 2 = 6.168,43 TL Davaya konu rücu alacağından, 12.01.2018 ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı yanın sorumlu tutulması gerektiği şeklinde tespitte ulunduğu görülmüştür

.DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE: Dava, kayıt kabul davasıdır.----- Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/11/2020 gün ----- esas ----- karar sayılı yetkisizlik ilamında "Dava, Davacı kurumun ödediği işçilik alacaklarının alt yüklenicilerden rücuen tahsili talebine ilişkindir.

Dava; yedi farklı şirket aleyhine açılmış, davalılardan ----- Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/06/2016 tarihli --- esas ----- karar sayılı dosyası ile iflasının açıldığı, ------ İcra/İflas Dairesi'nin 23/06/2020 tarihli cevabi müzekkeresinde ve İflas İdaresi cevabından anlaşılmış, iflastan sonra açılmakla dava kayıt kabul davasına dönüşmüştür. Kayıt kabul davalarında, iflas idaresi müflis şirketi temsilen hasım konumundadır.

Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları davalar olup, genel mahkemelerdeki alacak davalarından farkı, süreye tabi olması, yetkinin kesin yetki olması, ticaret mahkemesinin görevli olması ve İİK'nın 235/3. maddesine göre basit yargılama usulünün uygulanmasıdır.

Diğer yandan, genel mahkemelerde görülen alacak davası esnasında davalının iflasının açılması halinde dava, kendiliğinden kayıt kabul davasına dönüşür (Yarg. ---- HD, 20.04.2015 tarih ve -----.).

Kayıt kabul davalarında İİY 154/son maddesi gereği iflasın açıldığı mahkemenin yetkisi kesin olmakla, ----- Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/06/2016 tarihli ---- esas --- karar sayılı dosyası ile davalı ----- iflasına karar verildiği anlaşılmakla, diğer davalılarla ilgili davaların tefriki ile müflis şirket hakkındaki davanın kesin yetki HMK 114 md gereği dava şartı olmakla, HMK 114/115 mdleri gereği kesin yetkili mahkeme nedeni ile dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin ----- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " şeklinde açıklanmıştır.

Tasfiye Halinde ----- Şirketi hakkında-----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- Esas sayılı dava dosyasında 22/06/2016 tarihinde iflas kararı verildiği, ---- İcra Dairesi'nin ----- Esas sayılı iflas dosyasında iflas tasfiye işlemlerine başlandığı anlaşılmıştır.Yargıtay ----Hukuk Dairesinin ---- esas ve ----- karar sayılı ilamında. "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir.

Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir.

Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır." şeklindeki açıklandığı,

Yargıtay ----Hukuk Dairesi'nin ----- Esas ve ----- Karar sayılı ilamında "...2-İflasın açılması, maddi hukuka ilişkin ilişkileri ve hükümleri cebri şekilde etkilediği gibi medeni usul ve icra hukuku kuralları üzerinde de etki meydana getirir.

İflasın açılması ile müflisin taraf olduğu hukuk davalarının ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonrasına kadar duracağı genel kural ise de, yine bu hükmün müstacel haller, tazminatsız ceza davaları, şeref ve haysiyete tecavüzden ve cismani zararlardan doğan tazminat davaları ile evlenme, ahvali şahsiye veya nafaka davalarının uygulanamayacağı kabul edilmiştir.

2004 sayılı Kanun'un 194. maddesinde ayrık tutulan "Müstacel haller" den maksat, acele görülmesi gereken ve durduğu takdirde verilecek hükmün faydasız kalacağı gerçeğidir. Bu davalarda hakim takdir hakkını kullanarak müstaceliyet kararı vermek suretiyle yargılamaya devam eder.

İşçinin alacaklı olduğu iş hukukuna ilişkin bir dava, işçinin sosyal durumu itibariyle 2004 sayılı Kanun'un 194. maddenin gayesine uygun görülerek acele işlerden sayılmalı ve ikinci alacaklılar toplantısı beklenmeksizin yargılamaya devam edilmelidir.

Bunun yanında kanunun lafzına göre davacıların müflise karşı davaya devam edeceği izlenimi hasıl olmakta ise de masaya dahil mal ve haklar bakımından müflisin yetkisiz kalması keyfiyeti, kendisinin, müstacel de olsa bu davalara taraf olmaya devam etmesine manidir.

Bu durum karşısında birinci alacaklılar toplantısı yapılmış ve iflas idaresi teşekkül etmişse, müstacel davalar ikinci alacaklılar toplantısı beklenmeden iflas idaresine karşı; birinci alacaklılar toplantısı henüz yapılmamış ve işin müstaceliyeti icabı iflas idaresinin seçimini dahi beklemeye durum müsait değilse, bu takdirde iflas idaresi müflisin yerini alarak davaya iflasın açılmasından önce davanın görüldüğü iş mahkemesinde devam olunur.

Böylece işçinin alacağının tahsili amacıyla iş mahkemesinde açılan davadan sonra işverenin iflasına karar verilmesi mahkemenin görevini etkilemez ise de, işveren müflisin yerine geçecek olanı etkiler.İflas kararı verildikten sonra işçi işçilik haklarından doğan alacağının dayanağını ve miktarını iflas idaresine bildirir.

Alacaklıların alacaklarını kaydettirmeleri için 2004 sayılı Kanun'un 219/2. maddesinde öngörülen bir aylık sürenin bitiminden sonra, iflas idaresi alacakların doğru olup olmadığını incelemeye başlar. Maddi yönden inceleme sonucu kabul edilen her alacak tespit edilen sıraya göre sıra cetveline kaydedilir. Kabul edilmeyen alacaklar da ret sebepleri ile birlikte sıra cetvelinde gösterilir.

İflas idaresi 2004 sayılı Kanun'un 232. maddesinde öngörülen sürede düzenlediği sıra cetvelini iflas idaresine verir ve alacaklıları aynı Kanun'un 166/2. maddesindeki usule göre ilan yoluyla haberdar eder. Ayrıca iflas masasına müracaat sırasında tebligatı gösterir adres ve tebligat masrafları için avans yatıranlara sıra cetveli tebliğ edilir. Sıra cetveline itiraz davalarında dava açma süresi, görev ve yetki 2004 sayılı Kanun'un 235. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu hükme göre dava açma süresinin ilandan itibaren başlayacağı belirtildikten sonra, ayrıca 2004 sayılı Kanun'un 223/3. maddesi hükmünün saklı olduğu belirtilmiştir. Saklı tutulan hükme göre, iflas masasına müracaat eden alacaklılar tebligatı kabule elverişli adres gösterir, yazı ve tebligat masrafları için avans yatırmışlarsa sıra cetveline itiraz davası açma süresi bu alacaklılar hakkında sıra cetvelinin kendilerine tebliğinden itibaren başlar.

Davanın on beş gün içinde açılması gerekmektedir. Bu süre hak düşürücü süre olup Mahkemece kendiliğinden dikkate alınır. 2004 sayılı Kanun'un 235/1. maddesine göre sıra cetveline itiraz davası iflas kararı veren ticaret mahkemesinin bulunduğu yerdeki herhangi bir ticaret mahkemesinde açılabilir.

Görevin belirlenmesinde dava değerinin önemi olmadığı gibi, buradaki mahkemenin yetkisi de kamu düzenine ilişkindir.Bu durum karşısında iş mahkemesinde görülmekte olan, işçi alacaklarına yönelik dava sırasında, işverenin iflası halinde dahi, 2004 sayılı Kanun'un 194. maddesi uyarınca, davaya iş mahkemesinde devam edileceği, işverenin işçi alacaklarına ilişkin dava açılmadan önce iflası halinde ise yukarıda belirtilen şekilde hareket ile alacağın iflas masasına kaydedilmemesi halinde, asliye ticaret mahkemesinde kayıt kabul davası olarak açılması gerekir." şeklinde açıklanmıştır.

Somut olayda davalı şirketin iflasına karar verilmesinden sonra İİK madde 219 uyarınca adi tasfiyeye başlanmış olup, davacı yanca iflas idaresine alacağını bildirmeden 16/06/2020 tarihinde dava açılmıştır. -----.

İcra Dairesi'nin ----- Esas sayılı iflas dosyasının 07/10/2022 tarihli yazı cevabında sıra cetveli ve masa kararı davacıya 29/09/2021 tarihinde tebliğ edildiği ve ilanın 22/09/2021 tarihinde yapıldığı, dava konusu alacağa ilişkin başvurunun ise 21/10/2022 tarihinde yapıldığı, başvuru evrakından icra dosyasına yatan miktarın ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte 24.846,03 TL olarak beyan edilmiş, davacıya ek sıra cetvelinin 29/01/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 27/01/2024 tarihinde ilan edildiği,

24.846,03 TL geç alacak talebi bakımından iflas dosyasında ek sıra cetvelinde alacağın tamamı kabul edildiği bildirilmiştir.Davacı yanca 24.846,33 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte talep edildiği, dosyada alınan bilirkişi raporunda 12/01/2018 tarihinde 24.846,03 TL ödeme yapıldığı, davalının sorumluluğunun 12.336,86 TL olarak belirlendiği, ödeme tarihinden dava tarihine kadar değişen oranlarda işlemiş avans faizinin ise 4.963,62 TL olduğunun mahkememizce hesaplandığı,

davacı vekili tarafından alacağı iflas masasında kabul edilmiş ise de işlemiş faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti bakımından yargılama devam edilmesi talebinde bulunmuş ise de; alacak talebinin iflas dosyasında kabul edildiğinden dava konusuz kaldığı, davacının iflas dosyasına işlemiş faiz dahil toplam alacağının kabul edildiği, kabul edilmeyen işlemiş faiz olacağının bulunmadığı,

dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, dava açıldığı tarihe göre haklılık durumuna göre yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi bakımından karar verilmesi gerektiği, davacı yanca yukarıda Yargıtay ilamında açıklanan düzenlemeler uyarınca davacı tarafından iflas dosyasına başvurmadan dava açıldığından davacı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmediği, davalı bakımından ise alacağı kabul etmesi nedeniyle lehine vekalet ücreti hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın konusuz kalması nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan peşin yatırılan 424,31 TL harcın düşümü ile geri kalan 3,71 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA ,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına ve lehine vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,

4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına ve lehine vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,

5-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının taraflara iadesine,

6-Arabulucu ücretinin tahsili bakımından ----- Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- Esas sayılı dava dosyasına bırakılmasına, kararın bir örneğinin belirtilen mahkemeye bilgi amaçlı gönderilmesine,Dair;6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar davacı ... davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.