İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/223 K.2024/280

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/223

KARAR NO : 2024/280

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 28/03/2023

KARAR TARİHİ : 09/05/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Dava şartı arabuluculuk kapsamında davalıya karşı yapmış oldukları başvurunun anlaşamama olarak sonuçlandığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından, ---- adına, 23.03.2022-2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, ---- numaralı ---- Abonman Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, sigortalı ----- firması tarafından, ---- mukim ---- firmasına 2 adet "yaşam ünitesi" satışı yapıldığını, satışı yapılan emtiaların Türkiye'den ----- olan karayolu nakliye taşıması için davalı -----firması görevlendirildiğini, organize edilen nakliye planı kapsamında emtia, 05.04.2022 tarihinde---- plakalı araçlara yüklendiğini, 07.04.2022 tarihinde,

araçların ---- gümrük işlemleri tamamlandığını ve yola çıktıklarını, taşınan "yaşam ünitesi" emtiaları 15.04.2022 tarihinde alıcıya ulaştırıldığını, alıcı adresinde, teslimat öncesinde, dorselerde yüklü yaşam ünitelerinde hasar olduğu görülerek CMR üzerine hasar notu yazıldığını, hasarlı ürünlerin fotoğrafı çekilerek tahliye işlemi gerçekleştirildiğini, eksper marifetiyle yapılan inceleme neticesinde 3.509,00 USD hasar tespit edilmiş olup bu tutarın müvekkil sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödendiğini, söz konusu hasar davalı taşıyıcının sorumluluğu altında/kusuru ile meydana geldiğini,

rücu alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine, ---- İcra Müdürlüğü ----sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı, borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmiş olup----.

İcra Müdürlüğü ----sayılı icra takibi durduğunu, sigortalının emtiasının uğramış olduğu hasar miktarı eksper raporu ile sabit olduğunu, ödenen tazminat tutarları eksper raporu ile tespit edilmiş ve bu doğrultuda hak sahibine ödeme yapılmış olduğunu beyan ile, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, borçlunun -----.

İcra Müdürlüğü -----. icra takibine yaptığı haksız ve hukuka aykırı itirazının iptalini, takibin devamını ve takip konusu alacağın%20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın delillerinin tebliğ etmediğini, davacı yan halefiyetini ispatlaması gerektiğini, dava konusu uluslararası taşıma olup CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davacının aktif dava ehliyetini ispatlaması gerektiğini, davacının davasının ve hasar ödemesinin dayanağı olan nakliyat abonman poliçesi örneğinin tebliğ edilmediğini, ayrıca poliçe teminatı kapsamında ödeme yapılmamış ise ex gratia yani lütuf ödemesi yapılmış olup lütuf ödemesi yapan şirketin rücu hakkı bulunmadığını, hasar miktarı yüksek ve ispatlanması gerektiğini, talep konusu yapılan alacak bedelinin dahi nasıl oluşturulduğu,

şayet var ise hasarlı emtianın sovtaj değerlendirilmesine tabi tutulup tutulmadığı anlaşılamadığını, hasarlanan mala ilişkin gerçek bir tespit yapılmadığını, şayet var ise ne kadar malın hasarlandığı ve ne kadarının kurtarıldığının dosyaya sunulması ve hasar miktarının ispatlanması gerektiğini, hasarın oluşumunda müvekkili şirketin hiç bir kusuru bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, taşıyıcının hasarın oluşumunda kusuru olmadığını, taşıma konusu malların hasar görmesinin nedeni kötü ambalaj, yükleme ve istif hatası olduğunu, emtianın ambalajı, tırın üzerine yüklenmesi,

istifleme ve sabitleme işlemlerinin gönderici tarafından yapıldığını, araç şoförünün hasar ile ilgili beyanına bakıldığında spanzet makarasının yerinden çıktığını belirttiği görüldüğünü, aracın şoförünün spanzet makarasını kurması,

yüklemesi ve bu yüklerin istifini yapması fiilen mümkün olmadığını, bu emtia vinç gibi özel ekipmanlar vasıtasıyla yüklenmekte ve gönderici tarafından sabitlenmekte olduğunu, emtianın yüke ve yola uygun, her türlü yol durumuna göre ambalaj ve sabitlenmesinin yapılması gerektiğini, hukuken şoföre yüklenen bir sorumlulukta olmadığını, bu nedenle müvekkilinin hasarın oluşumunda hiçbir sorumluluğu olmadığını, kötü ambalaj, yükleme ve istif hatasından nakliyeci sorumlu olmadığını, faiz talebinin yasa ve usule aykırı olduğunu, taşıyıcının azami sorumluluğunun CMR 23. MD. de düzenlendiğini beyan ile,

davacı tarafın delillerini asılları ile birlikte sunmasını, taraflarına tebliğini ve tebliğden sonra karşı delil ve ek cevap hakkının saklı tutulmasını, husumet itirazının kabulünü, haksız, yasal dayanağı olmayan ve müvekkilinin kusuru bulunmayan fahiş talep, icra inkar tazminatı ve faiz tutarını havi davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLER

----icra Dairesinin ----- Esas sayılı dosyası, poliçe ve hasar dosyası, trafik ve ruhsat bilgileri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen yazı cevabı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.18.05.2023 tarihli ara karar ile dosyanın bir makine mühendisi bilirkişisi ve Nakliyat Uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 18.09.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle.

Dava konusu olayda, meydana gelen hasar tutarının eksper tarafından da tespit edildiği gibi, 3.509,00Euro olduğu, Hasarlı malzemenin özelliği göz önüne alındığında, sovtaj değerinin olmadığı, Davalı-----hem akdi hem de fiili taşıyıcı olduğu, taşıma işinde meydana gelen hasarın CMR Konvansiyonu 23’ncü ve 25’nci madde kapsamında net 3.509,00Euro olduğu,

zararın davalı akdi ve fiili taşıyıcının sorumluluğunda olan taşıma güvenliğini sağlayamama ve taşımada gerekli özeni göstermeme sonucu oluştuğu, Davacı sigorta şirketinin 6102 sayılı TTK 1472’nci maddesine göre şartlarının varlığının yerine geldiği sübuta ermiş olması nedeniyle kanuni halefiyet, aynı zamanda almış olduğu temlik ile akdi halefiyet hakkı elde ettiği, elde etmiş olduğu halefiyet gereğince, zararın meydana gelmesinde tek başına sorumlu olduğu tespit edilen akdi ve fiili taşıyıcı davalı -----CMR 25’nci madde gereğince hesaplanan 3.509,00Euro tutarında gerçek

zarar bedelini rücuen talep edebileceği,Davacı sigorta şirketinin, rücuen talep edebileceği gerçek zarar tutarı olan 3.509,00Euro için CMR Konvansiyonu 27’nci maddesi gereğince, takip tarihinden

itibaren yıllık %5 oranında faiz talep edebileceği,Davacının ---- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayıl dosyası nezdinde

başlatmış olduğu takibin yukarıda hesaplanan asıl alacak tutarı olarak

3.509,00Euro kadar kısmı için yerinde olduğu, davacının hesap edilen kısım kadar takibin devamını talep edebileceği sonuç ve görüşlerine ulaşıldığı şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.

30.11.2023 tarihli ara karar ile dosyanın bir makine mühendisi bilirkişisi ve Nakliyat Uzmanı bilirkişisi ve icra iflas hukukundan kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanına tevdi edilerek bilirkişi ek raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 18.02.2024 tarihli bilirkişi ek raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Bilirkişi ek raporunda özetle. Dava konusu olayda, meydana gelen hasar tutarının 3.509,00Euro olduğu, Hasarlı malzemenin özelliği göz önüne alındığında, sovtaj değerinin olmadığı, Davalı -----hem akdi hem de fiili taşıyıcı olduğu, taşıma işinde meydana gelen hasarın CMR Konvansiyonu 723’üncü ve 25’inci madde kapsamında net 3.509,00Euro olduğu,

zararın davalı akdi ve fiili taşıyıcının sorumluluğunda olan taşıma güvenliğini sağlayamama ve taşımada gerekli özeni göstermeme sonucu oluştuğu, Davacı sigorta şirketinin 6102 sayılı TTK 1472’nci maddesine göre şartlarının varlığının yerine geldiği sübuta ermiş olması nedeniyle kanuni halefiyet, aynı zamanda almış olduğu temlik ile akdi halefiyet hakkı elde ettiği, elde etmiş olduğu halefiyet gereğince, zararın meydana gelmesinde tek başına sorumlu olduğu tespit edilen akdi ve fiili taşıyıcı davalı ----- CMR 25’nci madde gereğince hesaplanan 3.509,00Euro tutarında gerçek zarar bedelini rücuen talep edebileceği, Davacı sigorta şirketinin,

rücuen talep edebileceği gerçek zarar tutarı olan 3.509,00Euro için CMR Konvansiyonu 27’nci maddesi gereğince, takip öncesi rücu muhatabı davalıya yazılı olarak bir rücu talebinde bulunduğuna dair bir veri olmadığında davacının takipteki işlemiş faiz talebinin yerinde olamayacağı, davacının hükmolunacak alacağına takip tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faiz talep edebileceği, Davacının ----İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayıl dosyası nezdinde başlatmış olduğu takibin yukarıda hesaplanan asıl alacak tutarı olarak 3.509,00Euro kadar kısmı için yerinde olduğu,

davacının hesap edilen kısım kadar takibin devamını talep edebileceği seklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE: Dava, sigortacının sigortalısına ödediği tazminat bedelinin kusurlu 3. Kişiye karşı açmış olduğu rücu olacağına dayalı genel haciz yolu ile takipte ödeme emrine itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir.

İtirazın iptali davası İcra İflas Kanunun 67. Maddesinde “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı;

diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.” şeklinde düzenlenmiştir.

İcra dosyası fiziken celp edilmiş, borçlunun ödeme emrine süresi içerisinde itiraz ederek takibi durdurduğu tespit edilmiştir.Somut olayda, Davacı sigorta şirketi tarafından "Primli Abonman Sigorta Poliçesi" ile dava dışı ----23/03/2022-23/03/2023 tarihleri arasında sigortalandığı, Türkiyeden ---- götürülmek üzere teslim alınan emtianın kısmi hasarlandığı, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına 3.521,40 euro ödediği anlaşılmıştır.

18/09/2023 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre taşımaya konu emtiadaki hasar nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından hasar bedelinin sigorta tazminatı olarak ödendiği yönünde değerlendirmelerde bulunulmuştur. Aynı şekilde davacı sigorta şirketi tarafından dosyaya sunulan banka dekontlarından da anlaşılmaktadır.

Somut olayda, taşıyıcının dava dışı sigortalıya ait (2 adet yaşam ünitesi) emtiayı tam ve eksiksiz olarak teslim almış, ancak karayolunda taşıması meydana meydana gelen hasar nedeniyle emtianın zarara uğradığı, (kök) 18/09/2023 tarihli ve (ek) 18/02/2024 tarihli bilirkişi heyet raporlarına göre dava konusu emtiadaki hasarın taşıma sırasında meydana geldiği dolayısıyla taşıma işini üstlenen davalı taşıma şirketinin oluşan hasardan sorumlu olmasının kabulü gerekeceği, emtianın hasar değerinin 3.509,00 euro olduğu, sovtaj değerinin olmadığı, davacının davalıdan talep edebileceği tazminat miktarının 3.509,00 euro olduğu,

asıl alacak (3.509,00 euro) ve faiz (12,40 euro) takibinde bu miktar üzerinden yapıldığı, bu haliyle asıl alacak ve faizi yönünden davacının talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Davacının alacağının likid olmadığı kanaati ile icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir. Zira ---- Bölge Adliye Mahkemesi ------ Hukuk Dairesi ---- esas ve ----- karar sayılı ilamında benzer konuya ilişkin; " İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmüne göre, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının, alacağını mahkemede dava ederek, haklı çıkması yasal koşullardandır.

İcra inkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra takibine itiraz eden borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Öte yandan, alacağın likit ve belli olması gerekir.

Genel bir kavram olarak, “likid (ligiude) alacak”; “tutarı belli (muayyen), bilinebilir, hesaplanabilir alacaktır” Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için; ya, alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda olması gerekir.

Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez.Somut olayda; davaya konu uyuşmazlıkta tarafların kusurunun belirlenmesi gerektirdiğinden alacağın likit olmadığı, bu nedenle davacı kurumun istinafının yerinde olmadığı, aracında davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı olduğundan davalınında istinafı da yerinde görülmemekle istinaf istemlerinin reddine karar verilmesi gerektiği gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur." şeklinde karar verildiği görülmüştür.

Sonuç olarak davaya konu uyuşmazlıkta tarafların kusurunun belirlenmesi gerektirdiğinden alacağın likit olmadığı değerlendirilerek icra inkar tazminat talebi reddedilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜNE; davalı tarafından -----. İcra Dairesinin -----sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin DEVAMINA,

2-Yasal şartları oluşmayan icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,

3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 4.982,90 TL harçtan, peşin yatırılan 1.238,40 TL harcın düşümü ile geri kalan 3.744,50 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,

4-Davacı tarafından yapılan 1.238,40 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı, davacı tarafından yatırılan 10.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 193,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 11.607,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

7-3120,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,Dair, Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.