İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/356 K.2025/431

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/356

KARAR NO : 2025/431

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/05/2023

KARAR TARİHİ : 13/05/2025

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; “……24.12.2021 tarihinde saat 12:30 sıralarında ----adresinde beyana göre ---- ait kendisine ait park halinde bulunan ----- plaka sayılı ----- marka ---- model ------ renk araca yine park halinde bulunan ---- plaka sayılı çekicinin beyana göre freninin boşalması neticesinde ------ plaka sayılı araca çarpması ve çarpmanın etkisi ile ikametleri olan evin çatısının tahta kısmı ve giriş duvarına zarar vermesi ile sonuçlanan maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu,karşı taraf aracın tam kusurlu olduğunu ve İMMS poliçesinin bulunduğunu,…bu poliçe kapsamında davalının ksıt dışında kusurlardan meydana

gelen hasarlardan da sorumlu olduğunu,…kaza sonrası yapılan ekspertiz çalışması neticesinde 76.068,16 TL hasar ve 20.000,00 TL değer kaybı tespiti yapılmış olduğunu ancak bu tespitin sadece görüş olarak belirtilmiş olduğunu, bu nedenle gerçek zararın belirsiz olduğunu,…..bu vs. nedenler ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL bakiye hasar bedeli ve 50,00 TL değer kaybının temerrüt tarihinden itibaren ( 27.02.2023) işletilecek en yüksek avans faizi ile birlikte tahsili…”arz ve talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; “…..öncelikle davacının Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılmış olan müracaat neticesinde ------no.lu dosya kapsamında ödeme yapılmış olduğunu,…ZMMS poliçe limitleri dolmadığından müvekkilin sorumluluğuna gidilemeyeceğini,…aracın çekici olup teminat limitinin 2 katı olduğunu,…kabul anlamına gelmemekle birlikte gerçek zararın uzman makine mühendisi tarafından tespit edilmesi gerektiğini,…değer kaybının ihtiyari mali mesuliyet sigorta klozuna göre teminat dışı olduğunu,…kabul anlamına gelmemekle birlikte gerçek değer kaybının tespit edilmesi gerektiğini,…bu kapsamda eski hasarların araştırılması gerektiğini,…ayrıca kusur incelemesi de yapılması gerektiği, .bu vs. nedenler ile davanın reddedilmesi…”arz ve talep edilmiştir.

DELİLLER

Kaza tespit tutanağı, trafik tescil ve ruhsat bilgilerini içerir raporlar, poliçe ve hasar dosyası, eksper raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.26.03.2024 tarihli ara karar ile dosyanın bir kusur ve hasar uzmanı ile değer kaybı uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 06.05.2024 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi heyet raporunda özetle.

Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, trafik kazası olduğu, Dava konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğu, Dosya muhteviyatına sunulmuş olan bilgi, belge, doküman, fotoğraflar ve Ekspertiz raporlarının incelenmesi neticesinde dava konusu araçta orijinal parçaların kullanılması durumunda kaza tarihi itibariyle KDV ve İşçilik dahil 51.118,59 TL (İskontosuz) hasar meydana gelmiş olduğu, Bu kapsamda dosya muhteviyatına sunulmuş olan sigorta Ekspertiz Raporunda orijinal parça olarak tespitin yapılmamış olduğun görüldüğü,

Dosya muhteviyatına sunulmuş olan diğer hasar tespiti yapılmış olan belgede imza, hazırlayan kişi vb. bilgilerin bulunmaması, Raporun kazadan yaklaşık 9 ay sonra rapor tarihi baz alınarak araç görülmeden tanzim edilmiş olduğu kanaati oluştuğundan , ayrıca hasar görmemiş ( Onarılması mümkün parçalar değişim olarak yazılmıştır.) olduğu görülen parçalarında tespit edilmesi nedeni ile değerlendirmeye alınamamış olduğu, Dava konusu kaza kapsamında; ----- plaka sayılı Çekici sürücüsünün % 100 kusur oranı ile ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu,

aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının belirlenmesi, kararına göre kaza tarihi itibariyle REEL PİYASADA.

Dava konusu aracın kazadan önceki kazasız (Dava konusu aracın geçmiş hasar kaydına yönelik dosya muhteviyatında bilgi, belge ve doküman mevcut değildir.) 2. El piyasa rayiç değerinin pandeminin 2. El piyasa rayiçlerinde yaratmış olduğu artırıcı etkinin dikkate alınması ile 280.000,00 TL civarında olacağı, kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin (modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, km bilgisi (67.329 km de) dikkate alınması ile yaklaşık 265.000,00 TL civarında olacağı, bu kapsamda Değer Kaybının 280.000,00 TL – 265.000,00 TL = 15.000,00 TL civarında olacağı,

28.12.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu hasar gördüğü bildirilen ---- plakalı aracın hasarı sebebiyle davacı ---- davalı ----- Kooperatifi (Eski Unvan: ------Kooperatifi)’dan talep edebileceği alacak miktarı : Araç hasarı sebebiyle talep edebileceği alacak miktarı 8.128,59 TL., araç değer kaybı sebebiyle talep edebileceği alacak miktarı 14.990,00 TL. olmak üzere toplam 23.118,59 TL. olduğu, Davalı yanın temerrüt tarihinin 31.03.2023 tarihi olduğu, Davalın yanın sorumlu olduğu faiz nev’inin ticari işlerde uygulanan avans faizi olduğu şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.

26.90.2024 tarihli ara karar ile dosyanın bir kusur ve hasar uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi ek raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 17.02.2025 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir. Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; Dosya muhteviyatına sunulmuş olan bilgi, belge, doküman, fotoğraflar ve Ekspertiz raporlarının incelenmesi neticesinde dava konusu araçta orijinal parçaların kullanılması durumunda ( Kök Raporda da belirtilmiştir.) kaza tarihi itibariyle KDV ve İşçilik dahil 51.118,59 TL (İskontosuz) hasar meydana gelmiş olduğu şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklı hasar tazminatı ve değer kaybı tazminatına ilişkindir. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.

Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı giderme yükümlülüğünden kaynaklanır. Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir. Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur.-----) Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz. Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder. Araçta meydana gelen hasar bedeli gibi bu hasardan kaynaklanan değer kaybı zararı da ZMSS teminatı kapsamındadır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gözetildiğinde; trafik sigortacısının ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.

Davalı sigorta şirketine ise ihtiyari mali sorumluluk sigortası kapsamındaa husumet yöneltilmiş olup, 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 18 inci maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanunun 17 inci maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar.

Anılan Kanunun 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre, meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır.

(Yargıtay -----Hukuk Dairesi'nin ---- Esas ve ---- Karar sayılı ilamı, Yargıtay ----.Hukuk Dairesi'nin ---- Esas ve ----- Karar sayılı ilamı bkz.) Davalı aracın sigorta şirketinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin limitini 43.000,00 TL olduğu, bu limitin tükendiğinden teminat üzerinde kalan kısım açısından sıralı sorumluluk gereği davalı ihtiyari mali sorumluluk sigortacısına başvurulabileceği, davalının poliçesine göre 1.000.000,00 TL ihtiyari mali sorumluluğunun olduğu görülmekle, ZMSS teminatının tükendiği anlaşıldığından, limitin üzerinde kalan kısım bakımından davalıya başvurulabileceği anlaşılmıştır.

Somut olayda; 24.12.2021 tarihinde saat 12:30 sıralarında ----adresinde davacı ----- ait kendisine ait park halinde bulunan --- plaka sayılı ---- marka ---- model ----- renk araca yine park halinde bulunan ------ plaka sayılı çekicinin freninin boşalması neticesinde ------ plaka sayılı araca çarpması ve çarpmanın etkisi ile ikametleri olan evin çatısının tahta kısmı ve giriş duvarına zarar

vermesi ile sonuçlanan maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı yanın kusurunun kazanın meydana gelmesinde dikkat ve özen yükümlüğünü yerine getirmemesi eylemleriyle %100 kusurlu olduğu, davacının kusurlu eylemi bulunmadığı,

Yargıtay uygulamalarına göre değer kaybı yönünden kazadan önceki piyasa rayiç değeri ile kazadan sonraki onarılmış halinin piyasa rayiç değeri arasındaki farkın hesaplanması ve hasar tazminatı bakımından orijinal parça üzerinden hesaplama gerektiği, dosyada alınan bilirkişi raporuna göre hasar bedelinin 51.118,59 TL ve değer kaybının 15.000,00 TL olduğunun tespit edildiği ve STK dosyasındaki hesaplama yönünden oluşan çelişkinin giderildiği, davacının bakiye hasar tazminatının 8.128,69 TL ve değer kaybı tazminatının 14.990,00 TL olduğu, davacı yanca hasar tazminatının rapora göre atrılıdığı,

trafik kazası sonucu davacı aracına zarar verilmiş olduğundan davalı sigorta şirketinin, davacının bu kaza nedeniyle oluşan gerçek zararını gidermekle yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.Davacı vekiline ekspertiz ücretine yönelik yapılan ödeme belgelerini kazaya ilişkin araca ait resimlerin ve varsa eksper raporlarını sunması için tensip ara kararında süre verildiği, davacı yanca belge sunulmadığından eksper ücreti yargılama giderine dahil edilmemiştir.

Dava konusu olay haksız fiilden kaynaklanmakta olup, kazaya karışan araçları ve tarafların niteliğine de gözetildiğinde yasal faize karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile; 8.128,59 TL hasar tazminatı ve 50,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 8.178,59 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 31/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 615,40 TL harçtan, peşin yatırılan 179,90 TL harç ile tamamlama harcı olarak alınan 138,00 TL'nin düşümü ile geri kalan 297,50 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,

3-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı, 138,00 TL tamamlama harcı , 10.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 420,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 11.417,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, davalı yanca yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 8.178,59 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

6-3.120,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair;6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.