İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/555 K.2024/589

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/555

KARAR NO : 2024/589

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 31/01/2023

KARAR TARİHİ : 08/10/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Taraflar arasındaki anlaşma ve uzun yıllardır devam eden ticari teammül gereği 21.12.2022 tarihinde gerçekleşen anlaşma gereğince ----Markalı 7 adet sıfır kilometre ---- marka araç (5 adet -----,2Adet ----- Paket) 26.12.2022 tarihinde davalı firmadan nakliye ve teslim sorumluluğu davalı firmaya ait olmak üzere müvekkili firmaya teslim edilmek üzere anlaşıldığını, bu anlaşma gereğince araçlar yola çıkmış olup yola çıkan araçların tamamı ----- İrsaliye numaralı sevkiyat kapsamında 26.12.2022 tarihinde müvekkili firmaya henüz teslim edilmeden yolda iken kaza yapmış ve tamamı zayi olmuştur.

Araçlar taraflar arasında gerçekleşen anlaşma gereğince müvekkili firmadan kaynaklanmayan davalı firmanın sözleşme edimini yerine getirirken gerçekleşen kaza nedeniyle zayi olması sebebiyle sözleşme ifa edilememiş müvekkili firma zarara uğradığını, Davalı firmanın nakliye sorumluluğu çerçevesinde gerçekleşen kazadan kaynaklı sözleşme ifa edilememiş olup müvekkil firmanın maddi zararı doğduğunu, Bu sebeple iş bu davayı açma zorunluluğumuz hasıl olmuştur.Bu durum neticesinde müvekkili firmanın, davalının kusuru ve ihmali neticesinde 3.kişilere karşı sorumlulukları ve mağduriyeti söz konusu olduğunu,

davalı firma tarafından müvekkili firmaya kesilen 21.12.2022 tarihli e-irsaliye neticesinde faturaları kesilen 7 adet aracın tescil ve plakalandırma işlemleri müvekkil firma tarafından gerçekleştirildiğini, Zayi olan 7 aracın plaka tescil bilgileri şu şekilde olduğunu, -----En nihayetinde davalı firmanın kusurlu ve ihmali neticesinde müvekkili firmaya teslim edilmek üzere 26.12.2022 tarihinde yola çıkan 7 adet araç zayi olmuş ve zamanında,kiralayan firmaya taahhüt edilen süre içerisinde teslim edilemediğini, dava dışı ----- isimli kiralayan firma bu durum üzerine müvekkili firmanın kestiği faturayı iade ettiğini,

Müvekkili firma 09.01.2023 tarihinde kiralayan firmaya araçları zamanında ve saatinde teslim edememesi sebebiyle 173.460,00 TL Cezai Şart bedelini ödemiştir.

Yukarıda arz ve izah edilen bilgiler kapsamında,dosya içeriğine sunulan tüm delillerimiz,7 adet aracın kaza tutanakları,ileride yapılacak Bilirkişi incelemesi sonucu,keşif,tanık vesair tüm yasal delillerimiz ışığında iş bu davayı açmamız zorunlu olduğunu, Müvekkili firmanın uğramış olduğu tüm zarar ve ziyanı konu alan delillerimiz ekte ibraz edildiğini, haklı davalarının kabulüne, dava dışı 3.kişilere ödenen tazminatın tahsili boyutunda havale tarihi bulunan 09.01.2023 tarihinden itibaren ticari faizin işletilmesine ve tahsiline Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket işbu davayı ikame etmeden ihtiyari arabulucuğa başvurmuş olup ticari davalarda zorunlu arabuluculuk şartı yerine getirilmemiştirdavacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen deliller dava dilekçesi ekinde sunulmamış, 4 ayrı delil dilekçesi şeklinde sunulduğunu, söz konusu delillerin tarafımıza tebliğ edilmemesi savunma ve itiraz hakkımızı kısıtladığını,

davacı somut uyuşmazlık bakımından basiretli tacir gibi hareket etmemiş olup dava dışı şirketle akdedilen sözleşmeye herhangi bir etkisi bulunmayan müvekkil şirket bakımından pasif husumet yokluğu durumunun meydana geldiği her türlü izahtan vareste olduğunu, hiçbir şekilde söz konusu cezai şart bakımından müvekkili şirket’in sorumlu olduğunu kabul etmemekle birlikte bir an için davacı şirketin söz konusu zararı talep edebileceği düşünülse dahi davacı şirketin talebini dava dışı lojistik firmasına yönetmesi gerekmektedir.davaya konu kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirket’in herhangi bir kusuru,

ihmali ve netice olarak herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.müvekkil şirket, davacı şirket’e davaya konu araçlar ile aynı marka/modelde araçları tedarik etmeyi teklif etmiştir.davacı şirket ile dava dışı şirket arasında akdedilen sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın hukuken geçerli veya fahiş nitelikte olup olmadığı tespit edilmesi gerektiğini, ayrıca davacı şirket'in söz konusu cezai şartın hükümsüzlüğünün tespiti veya indirilmesi noktasında talepte bulunup bulunmadığı,

zararın artmasına sebebiyet verip vermediğini davacı tarafından dilekçesinde yer alan iddialar ispatlanamadığını, işbu davanın dava dışı----- ihbarına,davacı şirket tarafından dava şartı yerine getirilmediğinden işbu davanın usulden reddine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise söz konusu eksikliğin giderilmesi için davacı şirket'e kesin süre verilmesine,

öncelikle taleplerimiz doğrultusunda işbu davanın müvekkili şirket bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, bu taleplerinin kabul görmemesi halinde her halükarda davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirket'in üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

19/10/2023 tarihli duruşma ara karar ile ---- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosyanın bir mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 23.12.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edildiği görülmüş ve sonrasında mahkememizin 25/12/2023 tarihli ara kararı ile dosya mali müşavir bilirkişi, taşıma alanında bilirkişi ve nitelikli hesaplama uzmanının bulunduğu bilirkişi heyetine tevdi ile edilmiş ve bilirkişi heyetince 29.04.2024 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edildiği görülmüştür.Talimat mahkemesince tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle.

"Verilen görev kapsamında yapılan incelemeler neticesinde yapılan tespitlerin raporun önceki bölümlerinde değerlendirildiği, Davacı tarafından belirtilen maddi zarara ilişkin olarak davacı tarafından satın alınan ve tescil işlemleri yapılan araçlar nedeni ile üstlenilen bir kısım giderler ile yeni araçların alınması nedeni ile üstlenilen giderlerden bahsedilmekle birlikte, uzmanlık alanı bakımından ticari defterlerden bu hususta açık bir tespit yapmak mümkün olmadığı.

Davacı tarafından belirtilen müvekkil firmanın 3. kişilere ödemiş olduğu cezai şartı neticesinde ödenen tazminatın tahsili boyutunda havale tarihi bulunan 09.01.2023 tarihinden itibaren ticari faizin işletilmesine ve tahsili hususunda yapılan incelemede, davacı taraf defter kayıtlarına göre, davacı tarafından dava dışı şirkete 09.01.2023 tarihinde 24.12.2022 tarihli sözleşme gereği cezai şart bedeli açıklaması ile 173.460,00 TL ödeme yapıldığı, ödeme konusunda ----- dekontunun sunulduğu, ödemeye ilişkin olarak dava dışı şirket tarafından davacı tarafa düzenlenmiş fatura görülemediği,

ödemenin davacı taraf defter kayıtlarına 09.01.2023 tarih ----- nolu yevmiye kaydı ile doğrudan gider olarak kaydedildiği, Ödenen tutar bakımından, 09.01.2023 ödeme tarihinden 30.01.2023 dava tarihine kadar geçen 20 günlük süre için, ilan edilen % 15,75 faiz hesaplanabileceği" şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle.

"Mali inceleme neticesinde: Davalıya ait yasal defterlerin Vergi Usul Kanunu 223-224-225 maddeleri ile TTK'nın ilgili hükümlerine uygun olarak GIB onaylı e-beratlar ile noter açılış tasdikinin süresi içerisinde alındığı ve ticari defterlerinin delil niteliğini haiz olduğu, Davalının davacı adına düzenlediği 7 adet karşılığı 2.232.836,19 TL tutarlı satış faturalarının 21.12.2022 tarihli olarak davalı nezdinde kayıtlı bulunduğu, ilgili fatura tutarlarının aynı tarihte ters kayıt yapılarak kapatıldığı, böylece 30.01.2023 dava tarihi itibariyle davalı nezdinde davacının 20.311,05 TL borçlu olarak göründüğünün tespit edildiği,

Huzurdaki davaya konu 7 adet araç için davalının davacı adına 21.12.2022 tarihinde toplamda 2.232.836,19 TL tutarlı faturanın düzenlediği, araçların dava dışı ---- firmasınca 23.12.2022 tarihinde nakliye edildiği, ancak araçların davacıya teslim edildiğine dair irsaliye üzerinde herhangi bir ibarenin yer almadığı, Davacının dava dışı ---- firması ile 24.12.2022 tarihli araç kiralama sözleşmesi akdedildiği, araçların davacıya teslim edilmemesi ve davacının da ilgili araçları kiraya verememesi nedeniyle sözleşmenin 2. maddesi doğrultusunda ----- firmasına 173.460,00 TL tutarlı cezai şart bedelini 09.01.2023 tarihinde ödendiği,

Taşımacılık yönünden inceleme neticesinde: Taşımacılık açısından sorumluluk dağılımının doğru biçimde belirlenmesi adına dava dış---- firmasının davaya ihbar edilmesinin faydalı olacağı, Her ne kadar davacı, davalının fiili sebebiyle zarara uğradığını iddia etmekte ise de dosya kapsamı incelendiğinde davalının kusurlu fiilinin olup olmadığı konusunda herhangi bir tespitin yapılamadığı, bu aşamada davalı tarafça sözleşmenin ihlal edildiğinin tespit edilemediği dolayısıyla davalı ... firmasının davacı----- firmasına karşı kendisinden talep edilen tazminat bedelini ödeme sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varıldığı.

Borçlar mevzuatı yönünden inceleme neticesinde: Taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı; dolayısıyla TBK m. 1 hükmüne göre "karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlar ile hangi sözleşme şartları üzerinde taraflarca anlaşmaya varıldığının açık bir şekilde tespit edilemediği, Davacının, sözleşmenin ifa edilemediğini ve davacının üçüncü kişilere karşı sorumlulukları nedeniyle maddi zarara uğradığını iddia ettiği.

Dava dilekçesindeki davacının beyanlar incelendiğinde "borç ilişkisinin kaynakları" arasında TBK'da sayılan "sözleşmeden doğan sorumluluk' kapsamınca talebin ileri sürüldüğünün anlaşıldığı, Her ne kadar (maliinceleme neticesinde) davacı tarafından dava dışı firmaya ceza koşulu (cezai şart) bakımından ödeme yapıldığı görülse bile davacının uğramış olduğu bu maddi zararın oluşmasının, sözleşmeden doğan sorumluluk kapsamında sorumluluğun doğabilmesi için davalıya isnat edilip edilemeyeceğinin irdelenmesi gerektiği, Ancak yukarıda yer alan taşımacılık yönünde yapılan değerlendirme neticesinde davacının,

davalının kusurlu fiili neticesinde maddi zarara uğradığı yönünde tespit yapılamadığı; davalı tarafça sözleşmenin ihlal edildiğinin tespit edilemediği beyan edildiği. Bu tespit nazara alınacak olursa davalının sözleşmeden doğan sorumluluğuna gidilemeyeceği" şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE: Dava, sözleşmenin ifa edilmediği iddiasına dayalı maddi zarar talebine ilişkindir. Somut olayda davacı yanca 7 adet sıfır kilometre ----- marka aracın davalı firmadan satın alınması akabinde davalı tarafından teslim edilmek üzere nakliye edilirken, taşıma sırasında meydana gelen trafik kazasında tamamının zayi olduğu, araçların kiralanmasına yönelik dava dışı firma ile sözleşme yaptığı, teslim edilemeyen araçlardan dolayı dava dışı firmaya cezai şart ödemesi yaptığı, yapmış olduğu cezai şart ödemesini davalıdan araçların teslim edilmemesinden kaynaklı maddi zarar talebi olarak dava konusu yapıldığının anlaşıldığı,

Türk Borçlar Kanunun'un 112.maddesinin "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür." şeklinde, borçlunun temerrüdüne ilişkin 125/3.maddesinin "Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler.

Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir." şeklinde düzenlendiği,Yapılan yargılama sırasında tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesinde tarafların ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun olarak yapıldığı, taraflar arasında 7 adet sıfır kilometre ---- marka araç yönünden ticari ilişki bulunduğu, araçlar bakımından davalı defterlerinde satış faturalarını ters kayıt yapılarak kapatıldığı, davacı nezdinde ise faturaların defterlerine kayıt alınmadığı,

sevk irsaliyelerinin davalı tarafından düzenlendiği, taraflar arasında zayi olan araçlar bakımından alacak verecek ilişkisine ilişkin uyuşmazlık bulunmadığı ve tarafların sözleşmeden döndüklerinin anlaşıldığı, davalı tarafından düzenlenen sevk irsaliyelerinden davalının satışa konu araçları davacıya teslim yükmülüğünün olduğu, davacının davalının taraf olmadığı 24/12/2022 tarihli sözleşmeden kaynaklı yaptığı cezai şart ödemesini taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden teslim edilmeyen araçlar yönünden sözleşmeden doğan sorumluluk kapsamında talep edip edemeyeceği hususunda uyuşmazlığın toplandığı,

somut olayda davacıya teslim edilmek üzerinde nakliye esnasında trafik kazasından kaynaklı zayi olan sıfır araçların teslim edilmemesinde davalının kusuru bulunmadığından davacının sözleşme hükmü nedeniyle ödemiş olduğu ceza şartı talep edemeyeceği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 2.962,27 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan bakiye 2.534,67 TL harcın davacıya İADESİNE,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiği için karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.ye göre tespit edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

5-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana İADESİNE,

6-3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.