İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/163 K.2025/45

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/163

KARAR NO : 2025/45

DAVA

Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 05/03/2024

KARAR TARİHİ : 16/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

İcra Dosyasının Borçlusu tarafından ---- İcra Müdürlüğü' nün -----. sayılı dosyası kapsamında tebliğ edilen ödeme emrine karşı süresi içerisinde yapılan itiraz üzerine İcra Müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiğini, arabuluculuk aşaması da tamamlandıktan sonra 1 yıllık süre içerisinde işbu davanın ikame edildiğini, Müvekkilinin davalı -----. ile de ticari bir sözleşme yaptığını müvekkilinin vadettiği edimleri yerine getirdiğini ancak davalının ödemeyi yapmadığını faturalar ve taraf defterleri incelendiğinde bunun görüleceğini,

13.04.2022 tarihli istisna tipi faturada da görüleceği üzere mal hizmet tutarı karşılığı toplamda 800 USD olan fatura kesildiğini belirterek davalı borçlunun haksız ve gerçeğe aykırı olan itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

RAPOR

Bilirkişi raporunda özetle: "Davacı -----incelenen ticari defterleri ve dayandığı belgeler ile yardımcı defterlerinin birbirini tamamlaması, teyit etmesi ve usulune uygun tutulmuş olması nedeniyle TTK. md.85 ve HMK 222. madde gereğince sahibi lehine delil niteliğinde bulunduğu. Davacı defterlerinin incelenerek icra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı var ise miktarı konularında konusunda hazırlanan 24.07.2024 tarihli bilirkişi raporunda.

Davalının 2022 yılı defterlerinin usulüne açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içerisinde yapıldığının, Davaya konu 13.04.2022 tarih ----- numaralı 800 Dolar (11.751,76 TL) faturanın davalı defterlerinde yer almadığı, kayıtlara neden alınmadığı konusunda süresinde fatura iptali varmı, faturaya itiraz varmı, yada faturanın süresi içinde firmaya ulaşıp ulaşmadığı sorulararına cevap alınamadığının, Davacı ve davalı Bs Ba formlarında taraflara ait fatura bilgilerinin yer almadığı,

bu nedenle 13.04.2022 tarih ----- numaralı 800 Dolar (11.751,76 TL) faturanın her iki taraf formlrında yer almadığından borç alacak bilgisi bulunmadığının tespit edildiği. Davacı----- incelenen kayıtlarına göre, davacı ------davalı ------ 13.04.2022 tarihli ----- numaralı "Demoraj Bedeli" açıklamalı 800,- USD tutarlı faturadan ve açık hesap ilişkisinden kaynaklı 30.05.2022 takip tarihinde 800,- USD alacaklı olduğu.

Taraf kayıtları arasındaki farkın davacı ----davalı ----- kestiği 13.04.2022 tarihli ----- numaralı "Demoraj Bedeli" açıklamalı 800,- USD tutarlı faturadan kaynaklandığı.

Davacı vekilinin 19.08.2024 tarihinde bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyanlarında bahsettiği 25.01.2021 Pazartesi tarihli ---- sayılı ---- yayınlanan VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: ----)'NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞİ (SIRA NO: -----_incelenmiş, söz konusu tebliğin 1. Maddesinde "...1.1.8.

Vergi Usul Kanunu kapsamında elektronik belge olarak düzenlenen belgeler, 2021 yılının Temmuz ayına ilişkin dönemden itibaren Form Ba ve Form Bs bildirimlerine dâhil edilmeyecektir." denildiğinden davacı vekilinin bildirdiği Bs bildirim yapılmamasının sebebinin yerinde olduğu.

Davacının incelenen kayıtları ile de uyumlu olan davacının davalıya kestiği faturalar toplamından, davalının davacıya kestiği iade faturası ile davalının davacıya yaptığı havaleler toplamı düşüldüğünde davacının davalıdan 800,- USD alacaklı olduğu.

"Demuraj" adı altında düzenlenen ve davaya konu olan 800.00USD tutarlı fatura içeriği incelendiğinde demurajın ----- Plakalı araçlar ile yapılan taşıma işlemi ile alâkalı olduğu, Karayolu taşıma sürecinde Demuraj bedelinin genelde; evrakların eksik olması,

gümrük işlemlerinin zamanında tamamlanamaması ve çoğunlukla da çeşitli aksaklıklar ve yetersizlikler sebebiyle aracın gerek yükleme verinde gönderici tarafından zamanında yüklenemeyerek bekletilmesi gerekse de boşaltma verinde gönderilen alıcı tarafından aracın zamanında boşaltmasının yapılamamasından sebep aracın bekletilmesi sonucu ortaya çıkabileceği ve bu uygulamanın genellikle sözleşmede belirtilen serbest sürelerin aşılması durumunda devreye girdiği ve özellikle uluslararası taşımacılıkta zamanın önemli olduğu ve gecikmelerin maliyet yarattığı durumlarda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Yükleme ve boşaltma" başlıklı aşağıdaki 863.

Maddesine istinaden yaygın olarak kullanıldığı, Dolayısıyla dava konusu işlem ile alâkalı olarak oluşan demuraj bedelinin aracın yükleme yerinde mi yoksa boşaltma yerinde mi beklediğinden sebep ortaya çıktığı, Öyle ise de sözleşmede planlanan yükleme ve boşaltma terminlerine davacı taşımacının uyup uymadığına bakılması gerektiği, bu tespiti yapabilmek adına bu noktada ARACIN YÜKLEME/BOŞALTMA YERİNE VARIŞ YAPTIĞI VE BURALARDAN ARAÇLARIN ÇIKIŞ YAPTIĞI SAAT-TARİH İLE ARAÇLARIN BURALARA VARMASI İÇİN TARAFLARCA SÖZLEŞMEDE BELİRLENEN SAAT-TARİH bilgilerini ortaya kovan nitelikte belge olup olmadığı veya bir tutanak tutulup tutulmadığı,

sözleşmede demuraj (Bekleme ücreti) ile alâkalı şartların ne olduğu, taşımacının beklemeden sebep zarara uğrayıp uğramadığı gibi hususları Tevsik eder mahiyette belgelere gerek olduğu fakat dava dosyasında bu belgelere rastlanmadığından hareketle davacı tarafından bu faturaya konu edilen bedelin davalı taraftan talep edilip edilemeyeceği hususunun heyetimizce tespit edilemediği," şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:

Dava, faturaya dayalı genel haciz yolu ile takipte ödeme emrine itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir. İcra dosyası fiziken celp edilmiş, borçlunun ödeme emrine süresi içerisinde itiraz ederek takibi durdurduğu tespit edilmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri iddiasını ispata mecburdur.

Bu hüküm, kaynak İsviçre Medeni Kanunu’ndaki şekli gibi, “bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o vakıayı ispat etmelidir” şeklinde anlaşılmalıdır. Davacı taraf, bedeli ödenmeyen faturaya dayalı alacak talebinde bulunmaktadır. Buna göre öncelikli incelenmesi gerek husus faturanın ispat gücüdür.

6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddesi şu şekildedir: ''Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır''. TTK'nın 21/2.(6762 sayılı TTK'nın 23/2.) maddesi ile faturanın tacirler arasında ifaya yönelik ispat aracı olduğu, süresinde itiraz edilmemekle münderecatından sayılan hususlar yönünden düzenleyen lehine, adına fatura düzenlenen aleyhine bir karine getirilmiştir.

Bu karine faturanın ispat gücünü ortaya koymaktadır. Fatura düzenleyen tacirin anılan karineden yararlanabilmesi için fatura tanzim edenle, adına fatura tanzim edilen arasında akdi ilişki bulunması, faturanın akdin ifasıyla ilgili düzenlenmesi gerekir.

Fatura sözleşmenin kurulma safhasıyla ilgili olmayıp ifasına ilişkin olduğundan öncelikle temel bir borç ilişkisinin bulunması gerekir.Takibe ve davaya konu edilen13.04.2022 tarihli ve ------ numaralı, 800 usd (11.751,76 TL) tutarlı, e-arşiv faturadan kaynaklı ihtilafın doğduğu anlaşılmıştır.

Talimat mahkemesince aldırılan davalı yanın ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifeti ile incelenmesi neticesinde oluşturulan 24/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda; " Davaya konu 13.04.2022 tarih ----- numaralı 800 Dolar (11.751,76 TL) faturanın davalı defterlerinde yer almadığı " yönünde sonuç ve kanaate varıldığı anlaşılmıştır. Aynı şekilde davacı yanın ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifeti ile incelenmesi neticesinde oluşturulan 22/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda; " "Demuraj” adı altında düzenlenen ve davaya konu olan 800.00USD tutarlı fatura içeriği incelendiğinde demurajın ----- plakalı araçlar ile yapılan taşıma işlemi ile alâkalı olduğu,

Dolayısıyla dava konusu işlem ile alâkalı olarak oluşan demuraj bedelinin aracın yükleme yerinde mi yoksa boşaltma yerinde mi beklediğinden sebep ortaya çıktığı, Öyle ise de sözleşmede planlanan yükleme ve boşaltma terminlerine davacı taşımacının uyup uymadığına bakılması gerektiği, bu tespiti yapabilmek adına bu noktada aracın yükleme/boşaltma yerine varış yaptığı ve buralardan araçların çıkış yaptığı saat-tarih ile araçların buralara varması için taraflarca sözleşmede belirlenen saat-tarih bilgilerini ortaya koyan nitelikte belge olup olmadığı veya bir tutanak tutulup tutulmadığı,

sözleşmede demuraj (Bekleme ücreti) ile alâkalı şartların ne olduğu, taşımacının beklemeden sebep zarara uğrayıp uğramadığı gibi hususları Tevsik eder mahiyette belgelere gerek olduğu fakat dava dosyasında bu belgelere rastlanmadığından hareketle davacı tarafından bu faturaya konu edilen bedelin davalı taraftan talep edilip edilemeyeceği " yönünde sonuç ve kanaate varıldığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili 26/12/2024 tarihli ve ----- nolu celseye iştirak ederek 22/12/2024 tarihli bilirkişi raporuna karşı yazılı beyanda bulunacağını belirtmiş olmasına rağmen süresinde söz konusu rapora karşı yazılı beyanda bulunmamıştır.

Davada davacı 13.04.2022 tarih ---- numaralı 800 usd tutarlı faturadan dolayı takip talebi başlatmış, davalı tarafta faturadan kaynaklı borçlu olmadığını belirterek borca itiraz etmiştir. Dava dosyasında dava konusu olan faturanın davalı tarafa tebliğ edildiği hususunda herhangi bir belge mevcut değildir. Davalının defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde dava konusu faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir.

Davacının takibe konu ettiği 13.04.2022 tarih ----- numaralı 800 usd bedelli faturayı davalı şirkete usulüne uygun tebliğ edip etmediği hususunda ve söz konusu fatura içeriği alacağın mevcut olduğuna ilişkin iddiasını ispatlar mahiyette bir bilgi ve belgenin dava dosyasına sunulmadığı, söz konusu faturaya sebep olduğu ileri sürülen gecikmenin davalıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, sözleşmede demuraj (Bekleme ücreti) ile alâkalı şartların ne olduğu,

taşımacının beklemeden sebep zarara uğrayıp uğramadığı gibi hususların davacı yanca ispatlanamaması karşısında açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Her ne kadar davacı taraf alacak iddiasının kanıtlayamadığı sabit ise de davanın kötüniyetle açıldığının da sabit olmaması nedeniyle davalı yanın kötü niyet tazminatı isteminin reddi gerektiği anlaşılmakla koşulları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

(Yargıtay ------ Hukuk Dairesi ---- Esas ve -----)

Davada reddedilen miktarın 2025 yılı kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL nin altında kalması nazara alınarak kesin olarak karar verilmiştir. Zira --- Bölge Adliye Mahkemesinin ----- Hukuk Dairesi'nin ---- esas ve -----karar sayılı ilamında benzer konuya ilişkin; " ... karar altına alınan miktarın yıllar itibariyle yeniden değerlendirme oranları nazara alındığında 2021 yılı istinaf kesinlik sınırı olan 5.880,00 TL' nin altında kaldığı,

dolayısıyla istinafa gelen davalı yönünden kabul edilen dava miktarı itibariyle mahkeme kararının tutar itibariyle kesin nitelikte olduğu anlaşıldığından tarafça yapılan istinaf başvurusunun bu sebeplerle reddinin gerekeceği, kanunun bahşetmediği bir hakkın ise mahkemece taraflara verilemeyeceği, dolayısıyla yerel mahkeme kararında istinaf yasa yolunun açık olduğunun bildirilmesinin taraflar lehine kazanılmış hak doğurmayacağı üzere davalı vekilinin istinaflarının esastan incelenemeyeceği anlaşılmıştır. " şeklinde karar verildiği görülmüştür.