İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/388 K.2025/315

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/388

KARAR NO : 2025/315

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 31/05/2024

KARAR TARİHİ : 15/04/2025

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA

Davacı vekili 31/05/2024 harç tarihli dava dilekçesinde özetle. "Müvekkil şirkete ----- Poliçe numarasıyla Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı, ---- plakalı, sigortalı ... adına kayıtlı kamyon ile ----- plakalı araç arasında 06.01.2024 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

(EK - Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağının bir örneği) Müvekkil şirket tarafından, kazaya ilişkin ----- hasar numaralı hasar dosyası oluşturularak, ekspertiz raporu doğrultusunda kazada zarar gören üçüncü kişilere 1 numaralı şahıs dosyasından 31.01.2024 tarihinde 3.015,14.-TL, 19.02.2024 tarihinde 87.376,95.-TL olmak üzere toplamda 90.392,09.-TL hasar ödemesi ve 2 numaralı şahıs dosyasından 12.03.2024 tarihinde 35.944,62.-TL değer kaybı ödemesi olmak üzere genel toplamda 126.336,71.-TL tazminat ödemesi yapılmıştır.

Ayrıca anılan ekspertiz raporu doğrultusunda müvekkil şirket nezdinde sigortalı aracın kamyon olduğu, sürücünün, sigortalı aracı kullanabilmesi için geçerli C sınıfı ehliyetinin bulunması gerektiği ancak sürücünün kaza tarihinde geçerli C Sınıfı ehliyetinin olmadığı ve tramer kayıtlarına göre kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu tespit edilmiştir.

Sigortalı araç sürücüsünün, ekspertiz raporuna göre, kaza anında geçerli C sınıfı ehliyetinin bulunmadığının tespit edilmiş olması ve kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olması nedeniyle, genel şartlar uyarınca sigortalıya rücu şartları oluştuğundan sigortalı müvekkil şirkete karşı hukuken sorumludur. Açıklanan hususlar çerçevesinde, müvekkil şirket tarafından üçüncü kişiye ödenen tazminatın sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla ----.

İcra Müdürlüğü'nün ------. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatılmış, ancak davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı itirazı nedeniyle takip durmuştur. Taraflar arasındaki hukuki ihtilafın çözümü amacıyla Arabuluculuğa başvurulmuş ancak süreç anlaşamama şeklinde sonuçlanmıştır. Takibe itirazın haksız ve hukuka aykırı olması, Arabuluculuk süreci neticesinde de hukuki ihtilafın çözümlenememiş olması nedeniyle işbu itirazın iptali davasını açma zorunluluğu doğmuştur.

Sigortalı aracın sürücüsünün kaza tarihinde geçerli C sınıfı ehliyetinin bulunmaması ve kazanın meydana gelmesinde kusurlu olması sebebiyle, müvekkil şirketin üçüncü kişilere ödemiş olduğu tazminatı, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan talep etme hak ve yetkisi bulunmaktadır. Bu nedenle takibe yapılan itiraz haksız ve hukuka aykırıdır." denmiştir.

Davalı tarafın usulüne uygun tebligatta rağmen dosyamıza herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hak sahibi 3.kişiye yapılan ödemenin sigortalı aracın C sınıfı ehliyeti olmaksızın kullanılması nedeniyle sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı ... rücu sebebi olarak sigortalısına ait araç sürücüsünün yeterli ehliyetinin bulunmamasına dayanmaktadır.KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.

Somut olayda, davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 03/08/2023 tanzim tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir.

Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.Eldeki dosya incelendiğinde davacı sigortaya sigortalı araç sürücüsünün kaza sırasında geçerli C sınıfı ehliyetinin bulunmadığı görülmüştür. Sigorta Genel Şartlar B.4-b maddesi uyarınca gereken ehliyet olmaksızın araç kullanımı nedeniyle gerçekleşen kaza sonrasında sigortanın zarar görenlere yapmış olduğu ödemeyi sigortalısından rücuen tazmin imkanı mevcuttur.

Davalı ile davacı arasında ZMMS kapsamında sigorta ilişkisi olduğu ve davalının sigortalı, davacının ise sigortacı olduğu anlaşılmıştır. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçe Genel Şartlarının B.4/2.maddesinde “Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir” hükmü mevcuttur.

Şu halde, davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir.Davalı vekilinin değer kaybına yönelik itirazları yazılan müzekkere cevapları dikkate alındığında dava konusu ----- plakalı aracın aynı bölgeden daha önceden kazası bulunmadığı anlaşılmakla yerinde görülmemiştir.Davacı ... tarafından dosyada mevcut ödeme dekontları ile hasara uğrayan hak sahiplerine yönelik toplam 126.336,71 TL ödendiğinin ispat olunduğu ancak bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere rücuya konu zarar bedelinin 123.183,73 TL olduğu ve ödeme tarihlerinden itibaren sigortanın faiz isteme hakkı bulunduğu ve bu tarih ile takip tarihi

arasında işlemiş yasal faiz miktarının 1.950,45 TL olduğu anlaşılmakla kusur oranları da dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile itirazın iptaline ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Takip konusu alacağın yargılamayı gerektirmesi nedeni ile likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın Kısmen Kabulüne; Davalı tarafından ----İcra Dairesinin ----- Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 123.183,72 TL asıl alacak ve 1.950,45 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 125.134,17 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya dair istemin reddine,

2-Alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen kısım yönünden alınması gereken 8.547,91 TL harçtan peşin alınan 1.549,99 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.997,92 TL karar harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

4- Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 1.549,99 TL peşin harç ve 427,60 TL başvurma harcı davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 3.202,28 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

7-Davacı tarafından yapılan 9.250,00 TL bilirkişi ücreti ve 462,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 9.712,00 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 9.469,66 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8- Kabul red oranına göre belirlenen 3.510,17 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 89,82 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.