KÜNYE
T.C. İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Karar tarihi
- 17 Nisan 2025
- Esas no
- 2024/388
- Karar no
- 2025/339
- Dava
- İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan
- Dava tarihi
- 07/05/2024
Karar Metni
4.877 kelime·24 dk okuma·1 bölüm
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili Mahkememize verdiği 07/05/2024 tarihli dava dilekçesinde; müvekkili şirket ve davalı taraf ve dava dışı bayi/ distribütör arasında, 01/08/2022 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi imzalandığını, davalının, Açık Satış Noktası Sözleşmesi'nin 2.maddesi gereği; işletmekte olduğu işyerinde, müvekkili şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi veya distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ve malttan mamul ürünlerini, düzenli ve süreklilik arz edecek ve ticaret ile hayatın olağan akışına uygun olacak şekilde satın almayı, tüketici talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı, 7.maddesi gereği;
sözleşme süresince faaliyet alanını ve/veya nevini değiştirmemeyi, iş yerini herhangi bir kişiye devir etmemeyi, kiralamamayı ve yeni ortak almamayı, 9.maddesi gereği; sözleşme konusu ürünlerin satışı için gerekli ruhsat, izin, satış belgesi vs gibi her türlü yasal zorunlulukları yerine getirerek ürün satışını sağlamayı, 10/a maddesi gereği; sözleşme süresince sözleşmede kararlaştırılan ürünlerin taraflarca kararlaştırılan yer ve alanda sergilemeyi, kullanmayı ve muhafaza etmeyi, 10/d maddesi gereği;
sözleşme süresince ürün satışına ilişkin faaliyetlerini kısmamayı veya bira ve/veya ürünlerin satışını azaltacak ve müvekkili şirketin ve ürünlerin kalite, marka ve imajını olumsuz yönde etkileyecek herhangi bir davranış ve eylem içine girmemeyi, 10/e maddesi gereği; işletmesinde etkin ve sürekli olarak ürün satışının yapılabilmesi için gerekli satış belgesi, ruhsat vs gibi her türlü yasal zorunlulukları yerine getirmeyi, bunları güncellemek ve yenilemek için her türlü dikkat ve özeni, her türlü mali külfeti kendisine ait olacak şekilde yerine getirmeyi, 10/h maddesi gereği;
işyerinin deposunun ve eklentilerinin iç ve dış cephelerinde karşılıklı mutabakatla belirlenen ışıklı ya da ışıksız görsel malzemeleri (tabela, tente, soğutucu gibi) bulundurmayı, konumlandırmayı, kullanmayı, sergilemeyi, sözleşme konusu ürünleri sergilerken ürün ambalajlarının ön yüzeylerinin tüketiciye dönük ve blok halinde olmasını, 10/o maddesi gereği, sözleşme süresince marka bilinirliğine ve imajına katkı amacıyla müvekkili şirket veya bayi veya distribütörlerin kendisine sağladığı veya onlardan satın aldığı ürün sunumu ile ilgili malzemeler ile yine müvekkili şirketin satış ve dağıtımını yaptığı ürünlerin servisini yapmayı,
müvekkili şirket tarafından oluşturulan görsel malzemelerin bütünlüğünün korunabilmesi için dekorasyonu bozmayacağını, değiştirmeyeceğini, teslim edilen görsellikleri muhafaza edeceğini, 10/t maddesi gereği; müvekkili şirket ürünlerini bizzat müvekkili şirketten yetkilendirilmiş olan ve ilgili bakanlık ve/veya resmi kurumlardan alınmış toptan satış belgesini haiz Bayi veya Distribütörden veya yine müvekkili şirketin satma görevini verdiği başka bir teşebbüsten almayı,
davalı işleticinin müvekkili şirket tarafından yetkilendirilmeyen veya ilgili bakanlık/resmi kurumlardan alınmış toptan satış belgesini haiz olmayan kişi veya kuruluşlardan müvekkil şirket bira ürünlerini tedarik etmesinin ilgili mevzuata ve sözleşmeye aykırılık teşkil edeceğini, 19. maddesi gereği, davalının işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, kapatması, işletmeyi devretmesi veya hisse devri gerçekleştirmesi, işletmede iş değişikliği yapması, ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son vermesi veya faaliyetini askıya alması,
işletmedeki ürünlerin bulunurluğunun etkin ve süreklilik arz edecek şekilde sağlamaması, müvekkili şirket tarafından verilen görsel malzemeleri, fıçı tesislerini, Pubinno'yu veya kullanım ödüncüne bağlı diğer cihazları veya mevzuata uygun görsel malzemeyi müvekkili şirketin onayı olmaksızın hiç veya gereği gibi kullanmaması veya kaldırması, değiştirmesi, yerini değiştirmesi, bozması, alkollü içki satmak için gerekli izin ve ruhsatı almaması veya bunları yenilememesi veya mevcut iznin herhangi bir nedenle iptal olması, işbu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi, mevzuata aykırı nedenlerle faaliyetine son verilmesi,
askıya alınması, aciz haline düşmesi gibi nedenlerle müvekkili şirketin herhangi bir ihtar ve hükme gerek kalmaksızın, derhal ve haklı feshetme yetkisi olduğunu, kabul ve taahhüt ettiğini, davalının, sözleşme yürürlükte iken sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediği bilgisine ulaşılması sonrasında, Karşıyaka...
Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ...K. sayılı dosyası ile yapılan tespitte; işletmenin faaliyetinin sonlandırıldığı, işyerinin pencere, kapı, doğrama ve camlarının olmadığını, işletmenin terk edildiğini, işyerini çalıştırmadığının tespit edildiğini, bu nedenle davalının kusuru nedeniyle devamı imkansız hale gelen sözleşmenin İzmir ....Noterliği’nin 13/10/2023 tarihli ve... yevmiye nolu feshi ihbar-ihtarnamesi ile müvekkili şirket tarafından haklı olarak feshedildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 20. maddesinde;
davalı, sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde müvekkili şirket ve/veya bayi ve/veya distribütör tarafından kendisine verilen kredi ve/veya katkının henüz ödenmemiş olan kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi müvekkili şirketten ve/veya bayi ve distribütörden aldığı nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile her türlü mali yardımı, verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere T.C Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte,
nakden ve defaten ve itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca müvekkili şirkete 3.600.000,00-TL cezai şartı nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini ,davalıya sözleşme uyarınca verilmesi planlanan 3.200.000,00 TL katkının aktarıldığını, sözleşmeyi ihlal eden davalıdan 3.600.000,00 TL cezai şart ile 3.200.000,00 TL’lik yatırım tutarı ve yatırım tutarının işlemiş faizinin tahsili talebi ile İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün...
Esas sayılı dosyası ile açılan icra takibine davalının borca itirazı nedeni ile icra takibi durduğunu, müvekkili şirketin alacağı sözleşme, faturalar, cari hesap dökümü, banka dekontu, ihtarname, TAPDK kayıtları, müvekkili şirketin ve distribütörün defter ve kayıtları ve sunulu delilleri ile sabit olup davalı borçlunun itirazında haksız ve kötü niyetli olduğunu, sözleşme içeriğine göre davalının iade etmek zorunda olduğu miktar likit olup ihtarname ile temerrüt oluştuğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatı taleplerinin de bulunduğunu,
yasal zorunluluk gereği nizanın arabuluculuk ile çözümü için İzmir Arabuluculuk Bürosu Büro Dosya No:...Arabuluculuk No: ...numarası ile başlatılan arabuluculuk görüşmeleri ”anlaşamama" ile sonuçlanarak tutanak imza altına alındığını belirtmiş , davanın kabulü ile davalı borçlunun İzmir... İcra Müdürlüğü'nün...
Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, takip talebi üzerinden davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize verdiği 11/06/2024 tarihli cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin, Bostanlı Mh. ... Cd. No:... Karşıyaka adresinde 2018 yılında faaliyete başlamış olup...adlı alkollü bar-restoran işlettiğini, müvekkilinin işletmesinin, Bostanlı bölgesinde en çok iş yapan restoran olduğu için alkollü ürün satan firmalardan ürünlerinin satılması hususunda sürekli olarak teklif aldığını, müvekkili ile davacı ... ve dava dışı distrübitör... Ltd.
Şti. davaya konu 01.08.2022 tarihli açık satış noktası sözleşmesi imzaladığını, müvekkilinin, bu sözleşmede "İŞLETİCİ" olarak anıldığını, sözleşme gereği müvekkilinin, işletmesinde sadece... ürünlerini satmaya başladığını,...'in reklamlarını, tente, tabela, pano, soğutucu malzemeleri ve görsellikleri işletmesinde konumlandırdığını, müvekkili şirketin sözleşmedeki yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirdiğini, taraflar arasındaki 01.08.2022 tarihli "Açık Satış Noktası Sözleşmesi"nin 12. maddesinde 3.600.000.TL katkı bedelinin belirli şartlar dahilinde müvekkili şirkete ödeneceği,
20. maddesinde de sözleşmeye aykırılık durumunda tek taraflı 3.600.000.TL cezai şart bedelinin müvekkili tarafından ödeneceğinin yazılı olduğunu, sözleşmenin bu maddelerinin hükümsüz olup davanın reddi gerektiğini, Davaya Konu Sözleşme'nin "Madde 12- ŞİRKET tarafından, işyerinde görsellik oluşturulmasına, işyerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini artırmak amacı ile BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR ile İŞLETİCİ'nin karşılıklı mutabakata vardığı 3.600.0000.TL tutarında nakit ve/veya nakit bazlı katkı ve/veya fıçı ürünlerde (..., Malt,....
Filtresiz,...) %20 fiyat iskontolu, dönüşümlü ürünlerde (..., E. Malt) %20 Fiyat İskontolu, dönüşümsüz ürünlerde (..., E. MAlt, ÖZel seri,...Bom. Filtresiz,...s ...) %20 fiyat iskontosu) ürünlerinde ilgili Bayi/Distribütör tarafından yukarıda belirtilen oranlarda iskonto uygulanacaktır. Söz konusu İŞLETİCİ'ye Bayi/Distribütörler tarafından pazarlama ve satış harcamalarına destek olmak amacıyla aktarılacak katkılar, Sözleşme süresi boyunca bir kereye mahsus aktarılacaktır.
Söz konusu nakit veya nakit bazlı katkı yahut iskonto, taraflar arasında mutabık kalınan şekilde, rakip ürünlerin satılmaması koşuluna bağlı olmaksızın İŞLETİCİ'ye verilecektir.
ŞİRKET'in payına düşen nakit veya nakit bazlı aktarım, işbu Sözleşme'nin imzalanmasını müteakip "işletme faaliyetlerine katkı" adıyla veya Şirket'in uygun gördüğü açıklamayı haiz olarak, tanzim edilecek faturanın ŞİRKET'e tesliminden sonra 30 gün içinde yapılacak veya işbu Sözleşme'nin 3. maddesi ile alımı taahhüt edilen toplam litre miktarına ulaşılana dek, İŞLETİCİ tarafından işletilen İşyeri'nde satılan ŞİRKET ürünlerinin alım miktarlarının, aşağıda belirlenen litre eşiklerine ulaşmasıyla birlikte İŞLETİCİ'ye peyderpey aktarılacaktır.
Toplam Ürün Alım Miktarı (Litre) Tutar (TL) 2.000. lt 2.000.000 TL 50.000.lt 400.000 TL 70.000.lt 400.000 TL 90.000.lt 400.000 TL 110.000.lt 400.000 TL
ŞİRKET, işbu Sözleşme'de İŞLETİCİ'ye BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR tarafından verilmesi kararlaştırılan kredi, iskonto, nakit veya nakit bazlı katkının kendi payına düşen kısmını, ilgili mevzuatlardaki değişiklikler, işbu Sözleşme'ye aykırılık veya idari işlem veya kararlar nedeniyle veya herhangi bir mücbir sebebin varlığı halinde (üretim ve ithalattan kaynaklanan gecikmeler de dahil olmak üzere), tek taraflı olarak değiştirmeye veya iptal etmeye veya askıya almaya yetkilidir.
Ayrıca ŞİRKET, çeşitli hukuki veya mali herhangi bir haklı nedenden dolayı (Özel Tüketim Vergisi vb. uygulamaların tutarlarında değişiklik olması da dahil olmak üzere) her türlü katkıyı ve/veya iskonto oranını değiştirme hakkını saklı tutar. İŞLETİCİ, ŞİRKET'in bu konuda yetkili olduğunu ve böyle bir durumda herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bunu Sözleşme'nin ihlali olarak ileri sürmeyeceğini peşinen kabul ve taahhüt eder.
İŞLETİCİ, Sözleşme süresi içinde ŞİRKET'ten veya BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR'den hiçbir ilave mali yardım talebinde bulunamaz." şeklinde olduğunu, davacının, icra takibinde ve dava dilekçesinde 3.200.000.TL yatırım tutarı iadesi ile 3.600.000.TL de cezai şart talebinde bulunduğunu, sözleşmede davacının "SATICI", müvekkili şirketin "ALICI" konumunda olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirketin, davacıdan ürün alıp, para ödemesi gerektiğini ancak davacının, müvekkili şirkete, hem ürün verip, hem de 3.200.000.TL yatırım tutarı ödediğini iddia ettiğini, bu iddianın ticari teamüllere ve satış sözleşmesinin esaslarına aykırı bir durum olduğunu, davacının,
müvekkili şirkete ödediğini iddia ettiği "yatırım tutarının" ne olduğuna dair ne icra takibinde, ne de dava dilekçesinde bir açıklama yapmadığını, bu nedenle davacının HMK md 31 ve 119/1-ğ maddesi gereği davayı ve talep sonucunu aydınlatma yükümlülüğü olup mahkemece verilecek ara karar ile davacıya talebinin neye ilişkin olduğunun açıklattırılması gerektiğini, davacı...
Pazarlama AŞ, alkollü ürünler piyasasında hakim şirket durumunda olduğunu, müvekkili şirketin, davacı... ile anlaşma yapmadan önce...lup işletmesinde...un ürünlerini sattığı, tabela ve panolarında bu firmanın görsellerini kullandığını ancak müvekkili ile davacı... arasında yapılan "01.08.2022 tarihli Açık Satış Sözleşmesi" neticesinde müvekkilinin sadece...'in ürünlerini satmak ve...'in görsellerini kullanmak zorunda kaldığını, Tuborg ile ilgili tüm görsellerin işletmeden kaldırıldığı ve işletmede ... ürünü satılmasının yasaklandığını, bu kapsamda açık satış noktası sözleşmesi ile davacının,
müvekkiline ödediğini iddia ettiği yatırım bedelinin amacının,...'in kendi ürünlerinin, müvekkilinin işletmesinde satılmasına ilişkin olduğunu, bu sözleşme ile piyasada hakim şirket olan davacı...
AŞ,... aleyhine rekabet ilkelerine aykırı bir şekilde sözleşme yaparak kanuna aykırı davrandığını, sözleşme gereği müvekkiline ödenmesi vaat edilen 3.600.000.TL katkı bedelinin, işletmede sadece...'in ürünlerinin satılması ve...'in reklamının yapılmasına yönelik olduğunu, bu sözleşme ile piyasada hakim şirket olan davacı...
AŞ, ... aleyhine rekabet ilkelerine aykırı davrandığını, bu nedenle bu sözleşme açıkça Rekabet Kurumu'nun belirlediği ilkelere aykırı olup kamu düzenine ve TTK ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (madde 4 vd) hükümlerine aykırı olduğunu, davacının, müvekkilinden talep ettiği borcun eksik borç niteliğinde olup iadesinin istenemeyeceğini, "Türk Borçlar Kanunu II. Kesin hükümsüzlük MADDE 27- Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür.
Sözleşmenin içerdiği hükümlerden bir kısmının hükümsüz olması, diğerlerinin geçerliliğini etkilemez.
Ancak, bu hükümler olmaksızın sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılırsa, sözleşmenin tamamı kesin olarak hükümsüz olur.4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun Rekabetin Sınırlanmasının Özel Hukuk Alanındaki Sonuçları Bu Kanuna Aykırı Anlaşma ve Kararların Hukuki Niteliği Madde 56 – Bu Kanunun 4 üncü maddesine aykırı olan her türlü anlaşma ile teşebbüs birlikleri kararı geçersizdir. Bu anlaşmalardan ve kararlardan doğan edimlerin ifası istenemez.
Daha önce yerine getirilmiş edimlerin geçersizliği nedeniyle geri istenmesi halinde tarafların iade borcu Borçlar Kanununun 63 ve 64 üncü maddelerine tabidir.
Borçlar Kanununun 65 inci maddesi hükmü bu Kanundan doğan ihtilaflara uygulanmaz" davacının, müvekkilinden talep ettiği 3.600.000.TL cezai şart, sözleşmenin 20. maddesinde düzenlendiğini, söz konusu cezai şartın hukuki dayanağı Türk Borçlar Kanunun 179 vd. maddelerinde düzenlendiğini, cezai şartın müvekkilinden istenemeyeceğini, "TÜRK BORÇLAR KANUNU II. Cezanın miktarı, geçersizliği ve indirilmesi MADDE 182- Taraflar, cezanın miktarını serbestçe belirleyebilirler.
Asıl borç herhangi bir sebeple geçersiz ise veya aksi kararlaştırılmadıkça sonradan borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple imkânsız hâle gelmişse, cezanın ifası istenemez. Ceza koşulunun geçersiz olması veya borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkânsız hâle gelmesi, asıl borcun geçerliliğini etkilemez.
Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir." iddia edilen borç kanunun emredici hükümlerine ve kamu düzenine aykırı olduğu için sözleşmenin asıl borca dair hükmünün geçersiz olduğu, bu kapsamda TBK madde 182/2 "asıl borç herhangi bir sebeple geçersiz" hükmü gereği cezai şart da geçersiz olup bu cezanın ifasının istenemeyeceğini, Covid-19 Pandemi döneminde, müvekkilinin işletmesinin, pandemi tedbirleri kapsamında idari kararla zorunlu olarak bir müddet faaliyetine ara vermek durumunda kaldığını, sonraki pandemi tedbirleri ile de faaliyetinin sınırlandırıldığını,
bu dönemde müvekkili şirketin kira borcunun bir kısmını ödemekte temerrüde düştüğü, bunun üzerine müvekkili aleyhine tahliye davası açıldığını, bu kapsamda Karşıyaka... İcra Hukuk Mahkemesi' nin 30.12.2021 tarih, ...
K. ile müvekkili hakkında tahliye kararı verildiğini, kararı İstinaf etmeleri üzerine 21.12.2022 tarihinde istinaf taleplerinin reddedildiğini, ardından kararı temyiz etmeleri üzerine 15.03.2023 tarihinde kararın ONANDIĞI ve bu tarih itibariyle tahliye kararının kesinleştiğini, kesinleşen tahliye kararı neticesinde, Karşıyaka...
İcra Müdürlüğü ' nün ...E sayılı icra takip dosyası ile müvekkilinin işyerine 19.06.2023 tarihinde fiilen tahliyeye gelindiği ve 19.07.2023 tarihine kadar tahliye edilmesi için müvekkiline süre verildiğini, icra müdürlüğü tarafından müvekkiline verilen sürenin sonu olan 19.07.2023 tarihinde müvekkili şirketin, cebri icra yolu ile işyerini tahliye etmek zorunda kaldığını, "TBK md 182/2 gereği.
"Asıl borç herhangi bir sebeple geçersiz ise veya aksi kararlaştırılmadıkça sonradan borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple imkânsız hâle gelmişse, cezanın ifası istenemez." müvekkili şirketin zorunlu olarak işyerini tahliye ettiği, faaliyetini sonlandırmış olup, müvekkilinin cezai şart yükümlülüğünün sona erdiğini, TBK MD 179/1 gereği aynı anda hem borcun hem de cezai şartın istenmesinin kanuna aykırı olduğu, "TÜRK BORÇLAR KANUNU C.
Ceza koşulu I. Alacaklının hakları 1. Cezanın sözleşmenin ifası ile ilişkisi MADDE 179- Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir........................" davacının, müvekkili aleyhine açtığı icra takibinde ve dava dilekçesinde hem borç aslı hem de cezai şart birlikte talep edildiğini, TBK md 179/1'de belirtildiği gibi, davacı, iddia ettiği bu alacaklardan borcun ifasını ya da cezanın ifasını isteyebileceğini,
bu kapsamda davacının hem borcu hem de cezai şartın ifasını talep etmesinin açıkça kanuna aykırı olup cezai şart talebinin reddi gerektiğini, cezai şart hükmünü kabul anlamına gelmemek kaydı ile fahiş olan cezai şartın indirilmesi gerektiğini, "TBK md 182/3 de Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir." hükmünün yer aldığı,
cezai şartın geçerli olduğunu kabul etmemekle birlikte, mahkeme aksi kanaate ise bu sözleşmedeki cezai şart fahiş olup müvekkilinin ekonomik olarak mahvına sebep olacağı için cezai şartın indirilmesini talep ettiklerini, bu konuda yerleşik Yargıtay uygulamalarının bu yönde olduğunu, müvekkilinin cebri icra ile tahliye edildiği güne kadar, sözleşmeye aykırı davranmadığını,... ile ilgili reklam, pano vs ve işletmeye yönelik tüm tahhütlerini, litre olarak ürün alım miktarının büyük bir kısmını yerine getirdiğini, sözleşmenin 3. Maddesinde, müvekkilinin, davacıdan 215.000.lt ürünü alma konusunda taahhüdü bulunduğunu,
sözleşmenin 12. Maddesinde ise 3.600.000.TL katkı bedelinin hangi şartlarda ne zaman müvekkile ödeneceğinin yazılı olduğunu, bu kapsamda 12. Maddede belirtilen litre ve ödenecek tutarın yazılı olduğunu,
Toplam Ürün Alım Miktarı (Litre) Tutar (TL) 2.000. lt 2.000.000 TL 50.000.lt 400.000 TL 70.000.lt 400.000 TL 90.000.lt 400.000 TL 110.000.lt 400.000 TL
Davacının, müvekkiline 3.200.000.TL katkı bedeli ödediğini iddia ettiğini, bu kapsamda belirtilen alım miktarının büyük bir kısmının müvekkili tarafından gerçekleştirilmiş olup müvekkilinin alım taahhüdünü yerine getirdiğini, bu kapsamda müvekkilinin cebri icra yolu ile tahliye edildiği için geri kalan ürün alım taahhütlerini yerine getirememiş olup bu kapsamda müvekkili şirketin ifa imkansızlığının söz konusu olduğunu, müvekkiline 2.400.000 .TL ödeme gelmiş olup 800.000.TL fazla talebin reddi gerektiğini, davacının, müvekkiline 3.200.000.TL ödendiğini iddia ettiğini, bu durumun gerçeği yansıtmadığını, müvekkiline gelen ödemelerin.
23.08.2022 tarihinde 2.000.000.TL ve 13.02.2023 tarihinde 400.000.TL olmak üzere toplamda 2.400.000.TL olduğunu, bu kapsamda iddia edilen ödemenin 800.000.TL'si müvekkiline gelmediği için fazla talebin reddi gerektiğini, müvekkilinin, işyerinden tahliye edilip işletmeyi kapattıktan sonra dava dışı ... tarafından müvekkiline depozito iadesi yapıldığını, müvekkilinin, cebri icra nedeniyle tahliye edildikten sonra, dava dışı ... Ltd.
Şti. müvekkiline vermiş olduğu...'e ait tüm dolapları ve demirbaşları müvekkilinden iade aldığını, buna mukabil olarak da müvekkilinin bu demirbaşlar ile ilgili olarak ödemiş olduğu depozito bedelini 15.07.2023 tarihinde 122.200.TL ve 18.07.2023 tarihinde 18.992,80.TL olarak depozito iadesi açıklamasıyla iade ettiğini, davacının sunmuş olduğu cari hesap ekstresinin sonunda bu kayıtların bulunduğunu, bu kapsamda müvekkilinden alacaklı olduğunu iddia eden davacının müvekkiline depozito iade etmesinin hayatın olağan akışına ters olup bu dava konusu iddia edilen alacakların hiç birisinin gerçekte olmadığının açık olduğunu belirtmiş ,
davanın reddine karar verilerek, reddolunan miktarın %20'sinden aşağı olmamak üzere davacının İİK md 67 gereği İcra tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasının incelemesinde; alacaklının... Pazarlama Ve Dağıtım Ticaret Anonim Şirketi, borçlunun ...Rüzgar Turizm İnşaat Elektronik Gıda Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirket, borç miktarının 3.200.000,00 TL yatırım tutarı iadesi, 3.600.000,00 TL cezai şart tutarı, 493.391,78 TL yatırım tutarı iadesi işlemiş faizi olmak üzere toplam 7.292.391,78 TL olduğu, ödeme emrinin borçluya 13/01/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 11/01/2024 tarihli dilekçesiyle borca itiraz edildiği, takibin durduğu belirlenmiştir.
Karşıyaka ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin...K. sayılı dosyasının incelemesinde; tespit isteyenin...
Pazarlama Ve Dağıtım Ticaret Anonim Şirketi, karşı tarafın ...Rüzgar Turizm İnşaat Elektronik Gıda Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, tespit konusunun tespit talep eden şirketin karşı taraf ile 01.08.2022 tarihli Açık sözleşmesi imzalandığını Sözleşmenin 2, 7, 9, 10/a, 10/d,10-e 10/h 10-0 , 10/r, 10/s,10/t maddeleri ile 19. Ve 20.maddeleri gereği , karşı tarafın uygun hareket etmediğinden işyerini ilgili maddeler gereği, işyerinin faal olup olmadığı, işyerinde işletme ruhsatı ve vergi kaydı kime ve kimlere ait olduğu,
işyerinde hangi marka biralar olduğunu, işyerinde talep eden şirkete ait şirket logosu markası taşıyan demirbaş yahut malzemeler olup olmadığının; delil tespit istemi talebi olduğu, yapılan tespit sonucu alınan 09/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda; tespit konusu mahalde 06.10.2023 Keşif tarihinde , raporda sunulan görsellerden de anlaşılacağı üzere ...RÜZGAR TURZ.İNŞ.ELEKT.GIDA HAYV.SAN .TİC.LTD.ŞTİ. ...Mahallesi... cd No....
Karşıyaka İzmir adresinde, işletmenin faaliyetini sonlandırdığı, tespit konusu adresteki taşınmazın , pencere kapı doğrama ve camlarının olmadığı, işletmenin terk edildiğinin tespit edildiği ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
İzmir ... Noterliği ' nin 13/12/2023 tarih... yevmiye nolu ihtarnamesinin incelemesinde; ihtarnameyi keşide edenin... Pazarlama Dağıtım Tic. AŞ, muhatabın ...Rüzgar Turizm İnşaat Elektrik Gıda Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd Şti., ihtarname konusunun fesih ihbarı olduğu, ihtarnamede sözleşme devam etmesine rağmen Karşıyaka Sulh Hukuk Mahkemesi ' nin ...
D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespitte işletmenin faaliyetinin sonlandırıldığı ,iş yerinin pencere, kapı doğrama ve camlarının olamadığı, işletmenin terk edildiği, iş yerinin çalıştırılmadığı ve sözleşmenin 2-7-9-10/a-10/d-10/e-10/h-10/r-10/s-10/t-19 ve sair maddelerinin ihlal edildiğinin ortaya çıktığı ve bu sebeple sözleşmenin haklı olarak fesih edildiği,
sözleşmenin feshine sebep olunduğundan sözleşmenin 20.maddesi gereğince 3.200.000,00 TL yatırım tutarının 12/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve ayrıca 3.600.00,00 TL cezai şartın ihtarname tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde yatırılmasının ihtar edildiği belirlenmiştir.
Dava ve takip konusu edilen alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesi ile davacı tarafça talep edilen cezai şartın davalının mahvına sebep olup olmayacağının belirlenmesine yönelik olarak dosya ve taraf ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 08/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda; dosya ve taraf ticari defter kayıt ve belgeleri
üzerinde yapılan incelemeler kapsamında davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla 3.600.000.TL Cezai Şart Bedeli, 3.200.000.TL Yatırım Tutarı İadesi ve 493.391,78.TL Yatırım
Tutarı İadesine İşlemiş Faiz talebinde bulunduğu görülmüş olup:
davacı... A.Ş.nin davalı ...Rüzgar firmasına 01.08.2022 tarihli sözleşmenin 12.maddesi
kapsamında 3.600.000.TL lık katkı payı verdiği, bu katkı paylarına ilişkin detaylara rapor
içerisinde yer verildiği, verilen yatırım tutarı/katkı payları kapsamında davacının davalıdan talep
doğrultusunda 3.200.000.TL tutarında Yatırım Tutarı/Katkı Payı alacağının olduğu,
davacı... A.Ş.nin davalı ...Rüzgar firmasından sözleşmenin 20.maddesi gereğince “İşbu
sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde İşletici Şirket veya Bayi/Distribütör tarafından
kendisine verilen kredi veya katkının henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi
kendisine teslim edilen tüm malzemeleri sözleşmeye uygun şekilde iade etmeyi, sözleşmeye
uygun iade edememesi halinde Şirket tarafından belirlenen rayiç bedelleri Şirkete ödemeyi ve
ayrıca Şirkete 3.600.000.TL sını ceza koşulu ile ödemeyi kabul ve taahhüt eder” maddesinden
hareketle takip tarihi itibarıyla 3.600.000.TL alacaklı olduğu,
-taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 20.maddesinin devamından hareketle davalı ...
Rüzgar firması tarafından davacının distribütörü adına düzenlemiş olduğu son fatura tarihi olan
12.06.2023 tarihinden takip tarihine kadar geçen süre kapsamında talep edilen 3.200.000.TL lık
Yatırım Tutarı Bedeline Merkez Bankası reeskont/avans oranları dikkate alınmak suretiyle
temerrüt faiz hesaplaması yapılmış olup davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla talep
edebileceği işlemiş faiz tutarının 476.975,33.TL olacağı,
yapılan incelemeler kapsamında davacının takip tarihi itibarıyla talep doğrultusunda
3.200.000.TL Yatırım Tutarı, 3.600.000.TL Cezai Şart ve 476.975,33.TL İşlemiş Faiz olmak
üzere toplamda 7.276.975,33.TL tutarında alacaklı olduğu,
Mahkemenin ara kararı içeriğinde yer verildiği şekli ile davalı şirketin sözleşme
kapsamında ödemesi gereken cezai şart tutarının davalı şirketin mahvına sebep olup olmadığı
yönünde inceleme yapılabilmesi için öncelikle davalı şirketin 2021 - 2022 – 2023 yıllarına ilişkin
kurumlar vergi beyannamelerinin (karşılaştırmalı) mahkemeye ibrazı ve dosyaya sunulması
halinde bu hususta inceleme yapılıp görüş bildirilmesinin mümkün olabileceği ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Rapora itiraz edildiğinden ve rapor davalı defterleri incelenmeksizin düzenlenmiş olup talep edilen cezai şart tutarının davalı şirketin mahvına sebep olup olmayacağı yönünde de inceleme yapılmadığı belirlendiğinden Mahkememiz dosyasının 23/01/2025 tarihli celsesinde bilirkişi raporundaki talep doğrultusunda davalı şirketin 2021-2022-2023 yıllarına ilişkin kurumlar vergisi beyannamelerinin celbi için ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına karar verilmiştir.
Davalı vekili 23/01/2025 tarihli celsede müvekkilinin defterlerinin sunulmayacağını ,bu husus göze alınarak işlemlerin yapılmasını istediklerini beyan etmiş, söz konusu beyanı imzası ile tasdik etmiştir.
Taraf itirazları ile davacı tarafça talep edilen cezai şartın davalının mahvına sebep olup olmayacağı konusunda değerlendirme yapılarak ek rapor düzenlenmesi için dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 06/03/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; mahkemenin 23.01.2025 tarihli ara kararında davalı şirketin 2021 – 2022
– 2023 yıllarına ilişkin kurumlar vergi beyannamelerinin ilgili vergi dairesince dosyaya celbinden
sonra dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek taraf itirazları ile davacı tarafça talep
edilen cezai şartın davalının mahvına sebep olup olmayacağı konusunda değerlendirme yapılarak
ayrıntılı bir rapor dahilinde mahkemeye bildirilmesine karar verilmiş olup buradan
hareketle:
davacı... A.Ş.nin davalı ...Rüzgar firmasına 01.08.2022 tarihli sözleşmenin 12.maddesi
kapsamında 3.600.000.TL lık katkı payı verdiği, bu katkı paylarına ilişkin detaylara rapor
içerisinde yer verildiği, verilen yatırım tutarı/katkı payları kapsamında davacının davalıdan talep
doğrultusunda 3.200.000.TL tutarında Yatırım Tutarı/Katkı Payı alacağının olduğu,
davacı... A.Ş.nin davalı ...Rüzgar firmasından sözleşmenin 20.maddesi gereğince “İşbu
sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde İşletici Şirket veya Bayi/Distribütör tarafından
kendisine verilen kredi veya katkının henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi
kendisine teslim edilen tüm malzemeleri sözleşmeye uygun şekilde iade etmeyi, sözleşmeye
uygun iade edememesi halinde Şirket tarafından belirlenen rayiç bedelleri Şirkete ödemeyi ve
ayrıca Şirkete 3.600.000.TL sını ceza koşulu ile ödemeyi kabul ve taahhüt eder” maddesinden
hareketle takip tarihi itibarıyla 3.600.000.TL alacaklı olduğu,
-Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 20.maddesinin devamından hareketle davalı...
Rüzgar firması tarafından davacının distribütörü adına düzenlemiş olduğu son fatura tarihi olan
12.06.2023 tarihinden takip tarihine kadar geçen süre kapsamında talep edilen 3.200.000.TL lık
Yatırım Tutarı Bedeline Merkez Bankası reeskont/avans oranları dikkate alınmak suretiyle
temerrüt faiz hesaplaması yapılmış olup davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla talep
edebileceği işlemiş faiz tutarının 489.512,33.TL olacağı,
yapılan incelemeler kapsamında davacının takip tarihi itibarıyla talep doğrultusunda
3.200.000 TL Yatırım Tutarı, 3.600.000.TL Cezai Şart ve 489.512,33.TL İşlemiş Faiz olmak
üzere toplamda 7.289.512,33.TL tutarında alacaklı olduğu,
davalı şirketin rapor içeriğinde bahse konu edilen gelir tabloları kapsamında 2022 yıl sonu
itibarıyla 380.357,28.TL kar elde ettiği, yine 2023 yıl sonu itibarıyla şirketin 371.353,21.TL zarar
beyan ettiği dikkate alındığında bu kar ve zarar tutarlarının 2021 yılı Menfi Özvarlığına (+/-)
ilavesi yapıldığında 2023 yılı itibarıyla davalının mevcut veriler kapsamında Özvarlığının kaydi
manada Menfi 520.617,42.TL olduğu, hesaplanan Özvarlık dikkate alındığında davalının
50.000.TL den ibaret ödenmiş sermayesinin tamamen zayi edildiği, şirketin Borca Batık
durumda olduğu, bu haliyle İflasının gerektiği tespit edildiği, Mahkemenin ara kararında sormuş olduğu davacı yana davalının ödemesi
gereken 3.600.000.TL lık cezai şart nedeniyle davalı şirketin mahvına sebep olunup
olunmayacağı hususunda takdirin mahkemeye ait olup, 2023 yılı itibarıyla mevcut veriler
kapsamında davalı şirket Özvarlığının kaydi manada Menfi 520.617,42.TL olduğu,
hesaplanan Özvarlık dikkate alındığında davalının 50.000.TL den ibaret ödenmiş sermayesinin
tamamen zayi edildiği, şirketin Borca Batık durumda olduğu, bu haliyle İflasının gerektiği,
söz konusu cezai şart olmaksızın halihazırda davalı şirketin İflas şartlarını taşıyan bir
şirket olduğu, mevcut cezai şartın elbette ki davalı şirketin borçlarını daha da arttıracağı
nın tespit edildiği ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafça, taraflar arasında düzenlenip imza altına alınan 01/08/2022 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi hükümlerinin ihlal edildiği gerekçesiyle sözleşmede bahsi geçen cezai şart ile sözleşme doğrultusunda davalı tarafa verilen mali katkı bedelinin faizleri ile birlikte tahsili için davalı hakkında İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı , davalının takibe itiraz ettiği , itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği , davacı tarafça itirazın iptaline yönelik eldeki davanın açıldığı ,
Taraflar arasındaki Sözleşmenin 2. Maddesinde " İşletici, ... Mahallesi...Caddesi No:...
Karşıyaka İzmir adresinde işletmekte olduğu iş yerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayii veya distribütör vasıtası ile dağıtımını yaptığı bira ve malttan mamul ürünlerini düzenli ve süreklilik arz edecek ve ticaret ile hayatın olağan akışına uygun olacak şekilde satın almayı, tüketici talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul eder. " düzenlemesinin, 7. Maddesinde " İşletici öncesinde şirketin yazılı onayını almadan sözleşme süresince faaliyet alanını ve/veya nevini değiştirmez.
İş yerini herhangi bir kişiye devir edemez, kiralamayaz ve/veya yeni ortak alamaz ve/ hisse devredemez ve / veya değiştiremez. " düzenlemesinin, yine sözleşmenin 10/d Maddesinde " İşletici, sözleşme süresince iş yerinde ürün satışına ilişkin faaliyetlerini kısamaz veya bira ve/ veya ürünlerin satışını azaltacak ve şirketin ve ürünlerinin kalite, marka ve imajını olumsuz yönde etkileyecek herhangi bir davranış ve eylem içine giremez. " düzenlemesinin, sözleşmenin 19. Maddesinde " İşleticinin sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, kapatması, işletmeyi devretmesi veya hisse devri gerçekleştirmesi,
işletmede iş değişikliği yapması, ilgili mevzuatlara aykırılıklardan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son vermesi veya faaliyetini askıya alması, işletmesindeki ürünlerin bulunduruluğunu etkin ve süreklilik arz edecek şekilde sağlamaması, işleticinin şirket veya bayi veya distribütörden ... ay hiç ürün almaması veya işleticinin yada onunla birlikte çalışanların şirket tarafından verilen görsel malzemeleri, fıçı tesislerini,... yu veya kullanım ödüncüne bağlı diğer cihazları veya mevzuata uygun görsel malzemeyi şirketin onayı olmaksızın hiç veya gereği gibi kullanmaması veya kaldırması, değiştirmesi, yerini değiştirmesi, bozması,
alkollü içki satmak için gerekli kurumlardan izin ruhsat alamaması veya bunları yenileyememesi veya mevcut iznin herhangi bir nedenle iptal olması, ödemelerini vadesinde yapmaması, işletmede iş değişikliği yapması veya beklenen faydayı azaltıcı uygulamalar yapması, işbu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi, ilgili mevzuatlara aykırılıklardan nedenler ile işletmenin faaliyetine son verilmesi, faaliyetin askıya alınması, işleticinin aciz haline düşmesi gibi nedenler ile şirketin işbu sözleşmeyi herhangi bir ihtar ve hükme gerek kalmaksızın derhal tek taraflı ve haklı nedenle feshetme yetkisi olduğu,
işletici tarafından şimdiden kabul ve taahhüt edilmiştir" düzenlemesinin sözleşmenin 20. Maddesinde de " İş bu sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde işletici şirket ve/veya bayi ve/veya distribütör tarafından kendisine verilen kredi ve veya katkının henüz ödenmemiş kısmının talep etme hakkını yitireceği gibi kendisine teslim edilen tüm malzemeleri sözleşmeye uygun şekilde iade etmeyi,
sözleşmeye uygun iade edememesi halinde şirket tarafından belirlenen rayiç bedelleri şirkete ödemeyi ve şirket veya bayi veya distribütörün kendi kayıtlarındaki işleticiden olan hak ve alacakları ile şirketten ve/veya bayi ve distribütörden almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile kredi ve diğer her türlü yatırım harcamalarının tümü ile kendisine uygulanan iskonto tutarlarının verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faiz de dahil olmak üzere Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte şirket ve/veya bayi veya distribütöre derhal nakden ve defaten itirazsız
geri ödemeyi ve ayrıca şirkete 3.600.000,00 TL ceza koşulu ile birlikte şirket ve/veya bayi veya distribütörün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin derhal nakden ve defaten ödemeye aksi halde şirket nezdindeki teminatların önceden herhangi bir ihbara gerek kalmaksızın nakde çevrilerek tahsil edileceğini ve şirketin her türlü yasal yola başvurmaya yetkili olduğunu kabul ve taahhüt eder, işletici ceza koşulunun tenkisini hiç bir şekilde talep edemez." düzenlemesinin bulunduğu,
Davalı ...Rüzgar Turizm İnşaat Elektronik Gıda Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ' nin ...Mahallesi ... Cad. No.... Karşıyaka İzmir adresindeki işletmenin faaliyetini sözleşme süresi içerisinde sonlandırdığı, taşınmazın, pencere kapı doğrama ve camlarının olmadığı, işletmenin terk edildiğinin Karşıyaka...
Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ...K. sayılı dosyasında tespit edildiği söz konusu tespit dosyası ile davalının sözleşmenin 19.maddesine aykırı davrandığının belirlendiği, davacı tarafça İzmir...
Noterliği ' nin 13/12/2023 tarih... yevmiye nolu ihtarnamesiyle davalının sözleşmeye aykırı davranışı sebebiyle sözleşmenin feshedildiği, davalı tarafça sözleşmenin ihlal edilerek feshine sebeb verilmiş olması sebebiyle davacının sözleşmenin 20. maddesi gereğince cezai şartı ve davalı tarafa verilen nakit katkı bedelini faizi ile birlikte istemeye hak kazandığı,
sözleşmeye konu işyerinin davalı tarafça kira bedelinin bir bölümünün ödenmemesi nedeniyle tahliye edildiği bu husus göz önüne alındığında davalının işyerinin mücbir sebeple tahliye edildiği yönündeki savunmasına değer verilemeyeceği, davacı tarafın sözleşme ile kararlaştırılan cezai şartı ve katkı bedelini talep etmekte haklı olduğu,
cezai şartın miktarı ve davalı tarafın mali durumu nazara alındığında cezai şarttan % 40 oranında hakkaniyet indirimi yapılmasının gerektiği, bilirkişi kurulu raporunda faiz hesabında maddi hata yapıldığı ve 1 günlük eksik faiz hesaplaması yapıldığı , söz konusu maddi hatanın Mahkememizce yapılacak basit bir işlem ile düzeltilebileceği ve bu konuda bilirkişiden ikinci kez ek rapor alınmasına gerek duyulmadığı,
yapılan hesaplama sonucu davacı tarafça talep edilebilecek işlemiş faiz miktarının 493.391,78 TL tutarında olduğu , cezai şartta hakkaniyet indirimi yapılması sonucunda davacı tarafça talep edilebilecek alacak miktarının 3.200.000,00 TL yatırım tutarı iadesi asıl alacağı, 2.160.000,00 TL cezai şart asıl alacağı ve 493.391,78 TL yatırım tutarı iadesi işlemiş faizi olmak üzere toplam 5.853.391,78 TL tutarında olduğu ,
bu miktarlar üzerinden davalı tarafça icra takibine yapılan itirazın haksız ve yersiz olduğu ve bu miktarlar üzerinden icra inkar tazminatı koşullarının oluştuğu incelenen tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Başkan... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Katip ... · E-imzalıdır
İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/388, K. 2025/339, 17 Nisan 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama