İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/407 K.2024/713

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/407

KARAR NO : 2024/713

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/06/2024

KARAR TARİHİ : 07/11/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA

Davacı vekili 06/06/2024 harç tarihli dava dilekçesinde özetle. "Müvekkil şirket, ---- markası altında araç onarım hizmeti vermekte olup Davalı şirket ile devam eden ticari ilişki kapsamında da müvekkil şirket tarafından Davalı şirketin hasara uğrayan araçlarına 2016 yılından bu yana onarım hizmeti verilmektedir.

Onarım bedelleri ise Davalı şirketin talimatı uyarınca anlaşmalı bulunduğu kasko poliçelerini tanzim eden ve bu kasko poliçesi şartları uyarınca açılan hasar dosyaları kapsamında ---- tahsil edilmektedi. Zira her bir hasar dosyası için Davalı şirket tarafından dava dışı ----- verilmek üzere "Hasar Bildirim ve Taahhüt Belgesi" tanzim edilmekte, bu kapsamda da onarım bedelleri ---- tahsil edilebilmektedir.

Ancak listesi ekte (EK-1: Hasar Dosyaları Listesi) sunulan hasar dosyaları bakımından onarım bedellerinin ödenme talebi ----- tarafından kısmen/tamamen reddedilmiş olup bu kez onarım bedelleri için Davalı şirkete her bir onarım dosyası için fatura tanzim edilmiştir. ---- Davalı tarafından verilen "Hasar Bildirim ve Taahhüt Belgesi" uyarınca da Davalı şirket, hasarın poliçe kapsamı dışında olması veya başkaca yasal engellerin bulunması halinde onarım bedelinden servise şahsen sorumlu olduğunu, bu durumda onarım bedelini servise ödeyeceğini taahhüt etmiştir.

Müvekkil sözleşme kapsamında üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirmiş, hizmet vermiş, verilen hizmetlere ilişkin fatura tanzim etmiştir.

Davalı tarafından ise tanzim edilen faturalar arasından bir kısmı 15.11.2023 tarihinde ----- no'lu ve 63.374,24-TL bedelli temel iade faturası ile iade edilmiş, müvekkil şirket tarafından ilgili faturaya süresi içerisinde ---- Noterliğinin 16.11.2023 tarih ve ----- yevmiye nolu ihtarname ile fatura ve içeriğinin kabul edilmediği, itiraz ve aynen iade edildiği bildirilmiştir. Davalı tarafından ise ----.

Noterliğinin 29.11.2023 tarih ve ----- yevmiye nolu ihtarnamesi ile (EK-4) "tarafınızca 2021 ve 2022 yıllarında ----. Üzerinden yapılmış olan hasar onarımlarına ilişkin olarak sigortadan tahsil edemediğiniz tutarlar, müvekkil şirkete fatura edilmiştir. İlgili faturalar; müvekkil şirket tarafından; tek bir fatura altında iade faturası olarak tarafınıza gönderilmiştir.

Nitekim; sigorta şirketinden tahsil edilemeyen hasar onarım bedellerinden müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmamakta olup ilgili bedellerin tarafınızca ödenmesi gerekmektedir" denilerek sigortacılık ve ticaret hukukuna aykırı şekilde cevap verilmiştir. İlgili cevaptan da açık olduğu üzere Davalı şirket, müvekkil şirketten araçları için onarım hizmeti aldığını ikrar etmişse de sigorta şirketi tarafından karşılanmayan bedellerin müvekkil üzerinde kalması gerektiğini savunmuştur.

İlgili hasar dosyalarının bedellerinin kısmen/tamamen ödenmemesinin sebepleri davalı tarafından kasko sigortacısı olan---- sorulmuş kimi dosya hasar onarım bedelinin davalıya ödenmiş olduğunu kimi dosyanın ise poliçe şartları nedeni ile reddedildiğini bildirmiştir. Davalı tarafından kusuru nedeni ile ödenmeyen hasar onarım bedellerinden Davalı tarafın sorumlu olduğu açıktır. İlgili eksik onarım bedellerinin müvekkil üzerine bırakılması kabul edilemez.

Davalı tarafından müvekkil tarafından keşide edilen faturalardan kaynaklanan cari borç bakiyelerinin ödenmemesi nedeni ile borç bakiyesinin tahsiline istinaden icra takibi başlatılmış olup borçluya ödeme emri tebliğ edilmiş, borçlu/davalı tarafından yetkiye, takibe, ödeme emrine, borcun tamamına, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve borcun tüm ferilerine itiraz edilmiştir. Haksız itiraz nedeniyle takip durmuştur.

Davalı/borçlu takibe haksız olarak itiraz etmiş olup, takibi durdurmak ve zaman kazanmak amacıyla kötü niyetli hareket ederek takibe itiraz etmiştir. Devamla, dava şartı ticari arabuluculuk görüşmesinde taraflar arasında anlaşma sağlanamamış, anlaşmama tutanağı tutulmuştur. Haksız itirazda Davalı/borçlu ayrıca yetkiye itiraz etmişse bu itiraz da haksızdır.

Zira Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun----- 27.05.2021 tarihli kararı ile sabit olduğu üzere takibin konusunun para borcu olması halinde para borcunun alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödeneceği, ifa yerinin de alacaklının yerleşim yeri olduğu, bu durumda alacaklının kendi yerleşim yerinden takip yapabileceği açıktır.

Taraflar arasında devam etmekte olan ticari ilişki nedeni ile para borcunun müvekkilin yerleşim yerinden takip edilmesi halinde takibin yetkili olduğu açıktır.

Davalı/Borçlu'nun takibe itirazı sonrasında her ne kadar takip tarihinde cari borç tutarı 71.400,12-TL olsa da takip tarihinden sonra hasar dosyalarına istinaden ---- Tarafından bir kısım ödeme yapılmış olması sebebi ile ilgili tutar takibe konu tutardan düşülmüş olup borç bakiyesi dava tarihi itibari ile 63.374,24-TL'dir.

Yukarıda detaylıca arz ve izah edilen nedenler doğrultusunda; haksız ve kötü niyetli yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, takiplere haksız ve kötü niyetli itiraz eden davalı/borçlu aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama masraflarının davalıya yükletilmesini ve vekâlet ücretinin davalı/borçlu üzerinde bırakılmasını sayın mahkemenizden vekaleten talep ederiz." denmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; " Müvekkil şirket ----- adresinde filo ve parça bazda araç kiralama ve işbu araçların daha sonra ikinci el olarak kendi bünyesinde satış ve pazarlamasını yapan firmadır.

Bu kapsamda müvekkil şirketin dava dışı ----nezdinde sigortalanmış araçlarında oluşabilecek hasar onarımlarının ve talep edildiği takdirde mekanik onarımlarının ----/davacı tarafından gerçekleştirilmesine yönelik olarak taraflar arasında servis ağı kullanım anlaşması yapılmıştır. Taraflar arasındaki bu anlaşma şartları ekte sunulu ve ----- tarafından tanzim edilen sözleşme koşullarına bağlı olarak gerçekleşmiş ise de işbu sözleşme taraflarca imzalanmış değildir.

Ne var ki uzun yıllardır süregelen ticari ilişkinin gelişimi sözleşmedeki bu şartların taraflarca kabul edildiğini ve uygulandığını açıkça göstermektedir.Dava dışı ---- tarafından açılan hasar dosyalarında, hasara ilişkin onarım süreci haliyle belli bir onay mekanizmasına bağlanmıştır. Onarım için ---- Servis Noktasına giren araçların onarım onay talepleri davacı tarafından müvekkil şirkete iletilmekte ve onay verilmesi akabinde onarım sürecine başlanmaktadır.

Kaldı ki onay alınmaksızın onarım sürecine başlanması ticari teamüle de uygun düşmemektedir.

Bu şekilde müvekkil şirketin onay vermiş olduğu işçilik ve parça ücretleri 2016 yılından bu yana davacıya ödenmiştir.Esasen bu onay mekanizmasının davacının kendi kullandığı platform olan ----- hasar tespit ve onarım takip yazılımı üzerinden gerçekleştirilmesi kararlaştırılmış fakat davacı tarafından yazılım kurulumu yapılmadığından, onay süreci daima davacı tarafından müvekkil şirkete e-posta gönderilerek onay talep edilmesi ve onay verilmesi akabinde onarıma başlanması şeklinde gerçekleştirilmiştir.

Hasar dosyalarında onarıma başlanmadan önce davacı tarafından müvekkil şirketten yazılı onay alındığına dair örnek e-postalar dilekçemiz ekinde sunulmaktadır.Yine taraflar arasındaki anlaşma koşullarını gösterir davacı tarafından tanzim edilmiş Servis Ağı Kullanım Sözleşmesi Madde 3 ile Sözleşmenin Çalışma Prosedürü başlıklı Ek'inin 2.4 ve 2.6 Maddeleri açıkça bu onay mekanizmasını düzenlemekle birlikte, ----- yazılımı kullanılmadığı takdirde e-posta ile onarım onayı verileceği de hususi olarak düzenlenmiştir.

Taraflar arasında süregelen ticari ilişki uzun süreyle sorunsuz bir şekilde devam etmiş lakin davacı tarafından 07.11.2023 tarihinde anılan onay mekanizması işletilmeksizin, müvekkil şirketin bilgisi dışında ve rızası hilafına gerçekleştirilen ve bedeli sigorta şirketinden tahsil edilemeyen onarımlara ilişkin 46 adet fatura düzenlenerek müvekkil şirkete gönderilmiştir.Hal böyle iken gerek ticari teamüllere gerek taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı şekilde düzenlenen işbu faturalar müvekkil şirket tarafından 15.11.2023 tarihli E-fatura ile davacıya iade edilmiştir.

(EK-4 İade Faturası, Cari Hesap) Bunun üzerine davacı tarafından ---- Noterliğinin 16.11.2023 tarihli ve ----- yevmiyeli ihtarı ile iade faturasına itiraz edilmiş, müvekkil şirket tarafından işbu ihtar münderecatının kabul edilmediğine dair ---- Noterliğinin 29.11.2023 ve ----- yevmiyeli ihtarı keşide edilmiştir.Her ne kadar davacı tarafından, dava dışı---- ile imzalanan Hasar Bildirim ve Taahhüt Belgesine dayanılarak müvekkil şirketin söz konusu onarım faturalarından sorumlu olduğu iddia edilmekte ise de, somut olayda öncelikle davacı bu onarımlara ilişkin müvekkil şirketten onay aldığını ispatla yükümlüdür.

Zira söz konusu taahhütname; müvekkil şirketin hasar poliçesi kapsamı dışında kalan veya başkaca bir engel nedeniyle doğan onarım bedelinden davacı servise karşı sorumluluğunu düzenlemekte ise de, davacı servisin onay yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. Bir başka deyişle müvekkil şirket onarımını talep ettiği, onayladığı onarım bedellerinden sorumludur.

Davacı servisin bu yükümlülüğünü yerine getirmeksizin kendi kusuruna dayanarak hak talep etmesi iyi niyet ve dürüstlük kurallarıyla bağdaşmamaktadır.

Keza davacı yan çalışanı Hasar Uzmanı---- tarafından müvekkil şirkete gönderilen e-postalar incelendiğinde; sigorta şirketinden ret yazısı gelen ya da sigorta eksperinin olumsuz dönüş yaptığı her dosya özelinde gerek parça teklifi gerek işçilik onarım bedeli için ayrı ayrı fiyat bildirilmek suretiyle onay talep edildiği tereddütsüzdür.

Bilakis davacının, servise giren her aracı müvekkil şirketten onay almaksızın iradesini yok sayarak onarması ve sonuçlarına müvekkil şirketin katlanmasını beklemek hayatın olağan akışına aykırı olacaktır.

Taraflar arasında 2016 yılından bu yana sorunsuz şekilde ve aynı esaslara dayalı olarak devam eden ticari ilişkinin geldiği aşama göstermektedir ki; hiçbir onay alınmaksızın, bilgi dahi verilmeksizin davacının kendi kusuruna dayalı şekilde gerçekleştirilen onarımlar davacı yanın organizasyonel/operasyonel eksikliğine dayanmaktadır.

Zira müvekkil şirketin sigorta şirketince reddedilen ya da eksik ödenen her aracın davacı şirket nezdinde ya da hiçbir şekilde onarımını sağlamak gibi bir zorunluluğu bulunmamaktadır.Ezcümle davacı, taraflar arasındaki sözleşme ve ticari teamül gereği yükümlülüğünü yerine getirmemiş olup kendi kusuruna dayanarak müvekkil şirketten hak talep etmesi hukuka aykırıdır.

Öte yandan müvekkil şirketin onayı alınmadığından hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu birtakım faturalara konu onarımlar hakkında yapılan araştırmada;

Bedelli faturalara ilişkin dava dışı---- tarafından sehven araçların ruhsat sahibi İş Leasing'e ---- ödeme yapıldığı bilahare öğrenilmiştir. Dolayısıyla işbu davanın neticesi ---- doğrudan ilgilendireceğinden HMK Madde 63 uyarınca davanın dava dışı ----ihbarını talep etmekteyiz. , Haksız ve hukuka aykırı davanın reddine,

" denmiştir.İhbar olunan vekili cevap dilekçesinde özetle. "Öncelikle şunu belirtmek isteriz ki.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 62, "Davanın ihbarı"'nın "İhbar yazılı olarak yapılır; ihbar sebebinin gerekçeleriyle birlikte açıklanması ve yargılamanın hangi aşamada bulunduğunun belirtilmesi gerekir" şeklinde düzenlemiş olup, tarafımıza dava ve cevap dilekçesi haricinde herhangi bir evrak tebliğ edilmeyerek HMK'daki "Davanın ihbarı" usul şartlarına uyulmadığından, ek beyanda bulunma hakkımız saklı kalmak kaydıyla açıklamalarımızı sunmaktayız. ihbar olunan olarak aleyhimize hüküm kurulmasına imkan bulunmamaktadır.

Müvekkil Şirket davada dahili davalı sıfatını taşımamaktadır. Taraf sıfatı kamu düzenine ilişkin olduğundan hakkında usul yasası hükümlerine göre dava açılamayan kişi ihbar talebi ile davalı sıfatı kazanamadığından aleyhimize hüküm kurulamayacaktır. Nitekim Yargıtay İçtihatları da bu şekildedir. Dava konusu talepler müvekkil şirket yönünden zamanaşımına uğramıştır. bu nedenle huzurdaki davanın müvekkil şirkete ihbar edilmesinde hukuki yarar bulunmamaktadır.

Dava konusu araç onarımına ilişkin kazaların 2020-2021-2022 senelerinde gerçekleşen kazalar olduğu dava dosyasına taraflarca sunulan evraklardan anlaşılmaktadır. Bu nedenle söz konusu hasar talepleri müvekkil şirket yönünden zamanaşımına uğramıştır. Zamanaşımı defimiz bulunmaktadır. Bu husus dikkate alındığında davalı tarafın müvekkil şirkete rücu durumu hukuken mümkün değildir.

Davacı şirket tarafından davalı şirketinin araçlarının onarım bedellerinin ödenmemesi nedeniyle işbu davanın ikame edildiği anlaşılmış olup, onarıma konu her hasarın poliçe teminatı kapsamında olmadığı ya da ilgili ödemelerin başkaca hak sahiplerine ve davalı şirkete yapılmış olabilceği hayatın olağan akışı kapsamında doğaldır.

Kasko poliçesi hasar sonrası sınırsız ödeme vaad eden bir garanti sözleşmesi değil, poliçe klozları ve teminatları kapsamında her bir hasarın ve olayın kendi şartları içerisinde derlendirildiği bir mal sigortasıdır. Dava ve cevap dilekçesinden anlaşıldığı üzere Davalı firmanın mülkiyetinde bulunan araçlar yaşadıkları hasar sonrası davacı firmaya ait servise çekilmiş ve onarım işlemleri davacı firma tarafında yapılmıştır.

Söz konusu pek çok hasar dosyası için şirketimizce hasar talebi red edilmiş, hak sahibi olan dava dışı 3. Kişilere ödeme yapılmış ya da doğrudan davalı firmaya ödeme yapılmıştır. Davacı firma ile davalı firma arasında onarım bedeli ödenmeyen dosyalara ilişkin olarak müvekkil şirketin hukuken bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Zira hukuken taraflar arasındaki hukuki ilişki araçların onarım hizmetine yönelik ayrı bir hukuk süreç olup, söz konusu hukuki ilişki taraflar açısından bağlayıcılık ya da sorumluluk doğurabilir. Bu nedenle huzurdaki davanın şirketimize ihbar edilmesi hukuka aykırıdır. Yukarıda açıklanan izahlar ve ekli belgelerden de anlaşılacağı üzere.

İhbar olunan konumu nedeniyle müvekkil şirket aleyhine hüküm kurulmamasına, Müvekkil şirketin hukuki bir sorumluluğu bulunmadığından ihbar talebine itiraz ederiz." denmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, açık hesap ilişkisine dayalı ----İcra ---- dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptaline ilişkindir.Davacı taraf ---- oto servisi adına altında davalı araçlarına araç onarım hizmeti verdiğini dava konusu onarım bedellerinin sigorta kapsamı dışında olduğunun ilgili sigorta şirketi tarafından bildirilmesi sebebiyle davalının ödemesi gerektiğini ileri sürmüştür. Davalı vekili ise onay mekanizması işletilmeksizin onarımların gerçekleştirildiğini ileri sürmüş ve davanın reddini talep etmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri iddiasını ispata mecburdur.

Bu hüküm, kaynak İsviçre Medeni Kanunu’ndaki şekli gibi, “bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o vakıayı ispat etmelidir” şeklinde anlaşılmalıdır.Davacı taraf bedeli ödenmeyen faturalardan kaynaklanan açık hesap ilişkisine dayalı alacak talebinde bulunmaktadır.Buna göre öncelikli incelenmesi gerek husus faturanın ispat gücüdür.6102 sayılı TTK'nın 21/2.maddesi şu şekildedir: ''Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde,

faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır''.TTK'nın 21/2.(6762 sayılı TTK'nın 23/2.) maddesi ile faturanın tacirler arasında ifaya yönelik ispat aracı olduğu,süresinde itiraz edilmemekle münderecatından sayılan hususlar yönünden düzenleyen lehine, adına fatura düzenlenen aleyhine bir karine getirilmiştir.Bu karine faturanın ispat gücünü ortaya koymaktadır.Fatura düzenleyen tacirin anılan karineden yararlanabilmesi için fatura tanzim edenle,adına fatura tanzim edilen arasında akdi ilişki bulunması, faturanın akdin ifasıyla ilgili düzenlenmesi gerekir.

Fatura sözleşmenin kurulma safhasıyla ilgili olmayıp ifasına ilişkin olduğundan öncelikle temel bir borç ilişkisinin bulunması gerekir.Taraflar arasında faturalara konu onarım hizmetinin yerine getirilmesi ve hasar onarım bedellerine yönelik ihtilaf bulunmamaktadır.

Her ne kadar davalı vekilince onay mekanizması işletilmediğinden onarım bedellerinden sorumluluğu bulunmadığı ileri sürülmüş ve davacı tarafça onaya yönelik herhangi bir delil sunulmamış ise de bahse konu hizmetlerin yerine getirildiğinin davalının kabulünde olduğu onay açısından eksiklik olsa dahi yapılan hasar onarımların davalı yararına olması dikkate alındığında vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca davacının davalıdan hasar onarım bedellerini talep edebileceği bununla birlikte davacı vekilince dosyaya sunulan davalı tarafça hasarın poliçe kapsamı dışında olması veya başkaca yasal engellerin bulunması halinde onarım bedelinden davalının

şahsen sorumlu olacağını ve bu bedeli davacıya ödeyeceğini beyan eden davalı şirket adına kaşe ve imzalı hasar bildirim ve taahhüt belgeleri de dikkate alındığında davacı tarafından gerçekleştirilen hasar onarıma konu bedelleri davalıdan talep edebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıda ki şekilde karar verilmiştir.Kabul edilen alacak miktarı faturalara bağlı olduğundan alacağın belirlenebilir ve likit olduğu görülmekle kabul edilen asıl alacak yönünden icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın Kabulü ile; ----. İcra Müdürlüğünün ---- Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın 63.374,24 asıl alacak üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına,

2-Kabul edilen asıl alacak miktarı olan 63.374,24 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 4.329,09 TL harçtan, peşin yatırılan 725,27 TL harcın düşümü ile geri kalan 3.603,82 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,

4-Davacı tarafından yapılan 725,27 TL Peşin harç ve 427,60 TL başvurma harcı ve 220,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.372,87 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

7- 3.600,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.