İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/711 K.2025/625

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/711

KARAR NO : 2025/625

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/10/2024

KARAR TARİHİ : 09/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin davalıdan alacağını tahsili amacıyla ----- İcra Müdürlüğünün ------ sayılı dosyası ile ilamsız icra takibini başlattığını, ancak davalının itiraz etmesi sebebiyle takibin durdurulduğunu, bu sebeple arabulucuğa başvurulduğunu ancak Arabuluculuk Bürosunun ----- dosyası numarası ile anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, daha sonra davacı vekili ile iletişime geçilerek sulh ve ödeme taahhüdünde bulunulduğunu, icra müdürlüğünün ------ sayılı dosyasına ilişkin asıl alacak, faiz, vekalet ücreti için toplam 2.164.383,00TL üzerinden anlaşıldığını ve 28/08/2024 tarihinde 541.096,00TL ,

04/09/2024 tarihinde 541.096,00TL , 11/04/2024 tarihinde 541.096,00TL değerinde 3 taksit ve 25/09/2024 541.095,00TL değerinde 1 taksit şeklinde ödemek üzere vekiller arasında e imzalı olarak sulh ve ibra protokolü düzenlendiğini, yapılan 541.095,00TL değerindeki ilk taksit ödemesi yapıldığını ancak diğer tarihli taksit ödemelerinin yapılmadığını, müvekkilinin alacağının sürüncemede bırakıldığını, davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, davanın kabulünü, davalı borçlunun -----.

İcra müdürlüğ ------ Sayılı icra dosyasına vaki itirazın iptali ile icra takibinin devamını, borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazı sebebiyle asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana bırakılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra takibi ve dava konusu alacak ile ilgili müvekkilin herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacının, müvekkilinin aleyhine başlatmış olduğu icra takibine konu alacak taleplerinin gerçeği yansıtmadığını, takibe konu alacak kalemleri müvekkili şirket tarafından davacı tarafa banka kanalı üzerinden ödediğini, müvekkilin davacı tarafından aleyhine başlatılan icra takibinde borçlu olduğu bir tutar olmadığını, dava konusu talep edilen alacağın likit bir alacak olmadığını, müvekkil tarafından talep edilen alacağın unsurları bilinmediğini,

taraflar arasında alacak miktarının belirlenmesi yönünden bir mutabakata varılmadığını, bu bakımdan talep edilen alacağın varlığının bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağını bu sebeple davacının icra inkar tazminatının reddini, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatını, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından davalı aleyhinde başlatılan -----. İcra müdürlüğünün ------. Sayılı dosyasına vaki davalının itirazının iptali şartlarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.---- BAM -------. HD. --------Sayılı ilamı "..Uyuşmazlık esas itibariyle icra takibinden sonra ancak itirazın iptali davası açılmadan önce yapılmış olan ödemeler nedeniyle ödenen kısım yönünden davacı tarafın dava açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Henüz alacaklı tarafından itirazın iptali davasının açılmadığı dönemde, borçlunun itiraza konu borcu kısmen veya tamamen ödemesi mümkündür, bunu engelleyen herhangi bir yasa maddesi bulunmamaktadır. Takibe konu borcun kısmen ödendiği durumlarda ödenmeyen borç tutarına yönelik itirazın iptali davasında, itirazdan sonra ödenmiş olan miktar bakımından itirazın iptalinin istenilmesinde hukuki yararın mevcut olmayacağı kuşkusuzdur.

Sonuç itibariyle, icra takibinden sonra ve itirazın iptali davası açılmadan önce borçlu tarafından ödeme yapılması halinde, yapılan bu ödeme düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden dava açılması gerekir. Yani, takipten sonra, ancak davadan önce yapılmış olan ödemeler yönünden dava açılmasında, davacı tarafın hukuki yararı bulunmamaktadır.(HGK'nın 19.10.2011 gün ve ------ Sayılı ilamı).

Bu itibarla, mahkemece yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davalının icra takibinden sonra, ancak davadan önce yapmış olduğu ödemeler nazara alınarak davacının 6098 sayılı TBK'nın 100. maddesi uyarınca ne miktar bakımından hukuki yararının bulunduğu tartışılıp, değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar vermek gerekir(Yargıtay -----. HD.nin 11.03.2015 tarih------Sayılı İlamı)

Bu kapsamda öncelikle, takip tarihi itibariyle tesbit edilen alacak tutarına, takip tarihinden sonra ,takip ile birlikte temerrüdün başladığı kabul edildiğine göre, ödeme tarihine kadar işleyen faiz tutarı, icra vekalet ücreti, icra masrafları eklenmek suretiyle bulunacak toplam alacaktan,TBK.nun 100 maddesi gereği kısmi ödemelerin öncelikle fer'i alacaklardan düşülerek, davacının itirazın iptali davası açmakta ne miktar bakımından hukuki yararının bulunduğunun tespiti gerekecektir..." Yargıtay ----- HD. ------ Sayılı ilamı "..Dava cari hesaba dayalı alacaktan kaynaklanan takibe yönelik itirazın iptaline ilişkindir.

İtirazın iptali davalarında alacak borç durumu takip tarihi itibariyle hesaplanır. Borçlunun takipten önce yaptığı ödemenin varlığı anlaşılırsa ödenen miktar yönünden davanın esastan, takip ile dava tarihi arasındaki ödemenin varlığı anlaşılırsa bu miktar yönünden itirazın iptal davasının hukuki yarar yokluğundan reddi gerekir. Yargıtay (kapatılan) -----.

Hukuk Dairesinin ----- esas ve ------ karar ve 13/09/2017 tarihli ilamında, davacı defterlerinde 6.159 TL ödeme kaydı bulunduğu ve bu kaydın davacı aleyhine delil olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Dosya içerisindeki belgelerden 4.534,35 TL ödemenin takipten sonra ve davadan önce yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda bilirkişiye hesap yaptırılıp varılacak uygun sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir...." belirtmiştir.

Davacının icra takibine 06.06.2024 tarihinde 1.934.323,53 TL asıl alacak üzerinden giriştiği, takipten sonra taraf vekillerinin 23.08.2024 tarihli protokolü imzaladıkları, icra takip dosyası bilirkişi görevlendirme ara kararı tarihi itibarı ile tahsil sureti ile kapalı olmakla birlikte dava açıldıktan sonra mı borcun tamamının ödendiği hususunun anlaşılmadığı nitekim davalı yanca ilk ödemenin takiple dava tarihi arasındaki dönem olan 29.08.2024 tarihinde yapıldığı, ikinci ödemenin ise 02.10.2024 tarihinde yapıldığı, davanın da aynı tarihte açıldığı,

ödemenin davadan önce yapılıp yapılmadığının ödeme dekontundan anlaşılamadığı ( saat dakika görülmediğinden) davacının dava açmakta hukuki yararı olup olmadığı veya dava açıldıktan sonra mı borcun tamamının ödendiğinin anlaşılamadığı, davacının vekalet ücreti ve icra inkar tazminatı talep etmesi nazara alındığında haklılık haksızlık durumunun tespitinin zaruri olduğu ve bu incelemelerin yapılması gerektiği nazara alınarak dosya uzman bilirkişiye tevdii edilmiştir.

Mahkememizce davalının 02.10.2024 tarihli ödeme dekontu celp edilmiş yapılan incelemede ödemenin dava tarihinden sonra yapıldığı görülmüştür.

Bilirkişi raporunda özetle "...Sayın Mahkeme'nin yaptığı araştırma sonunda dava tarihi olan 2.10.2024 tarihinde davacının vuku bulan ödemesinin, davanın ikamesinden sonraki bir saate denk geldiğini görüldüğü; dolayısıyla davalının davanın açıldığı gün ama açıldığı saatten sonra vuku bulan 1.900.000,00 TL tutarlı ödemesini dava tarihi itibariyle yapılan ödeme kabul edilmediğinden dava tarihi itibariyle borç miktarının belirlenmesinde dikkate alınmadığı; buna göre:

1.934.323,53 TL Takipte kesinleşen miktar

88.011,72TL % 4,55 Tahsil harcı

226.745,88TL Nispi Vekâlet Ücreti (Tam)

427,60 TL Başvuru Harcı

215.345,86 TL İşlemiş Avans Faizi (06.06.2024 — 28.08.2024)

3.659,60 TL Masraf (Kapak hesabından alınmıştır)

+

-------------------------------------------------

2.468.514,19 TL 28.08.2024 tarihi itibarıyla toplam borç

- 541.096,00TL 28.08.2024 tarihli ödeme

1.927.418,19 TL 28.08.2024 ödeme tarihi itibariyle bakiye borç

95.644,83 TL İşlemiş Avans Faizi (28.08.2024 — 02.10.2024)

+

-----------------------------------------------

2.023.063,02 TL 02.10.2024 DAVA tarihi itibariyle borç

a) Dava yazısı ekinde sunulu mutabakata belgesi ile protokol dikkate alındığında takip tarihi itibariyle alacak miktarının 1.934.323,53 TL olduğunda uyuşmazlık bulunmadığı; ancak takipten sonra (davadan önce) 28.08.2024 tarihinde davalının 541.096,00 TL ödendiği;

b) Davadan önce, takipten sonra 28.08.2024 tarihinde yapılan ilk ödemenin (541.096,00 TL) mahsubundan sonra feriler dikkate alınarak, 02.10.2024 dava tarihi (saat: 13:32) itibariyle dosya borcunun 2.023.063,02 TL olduğu; davanın ikamesinde sonra aynı gün (saat: 14:39'da) vuku bulan davalının 1.900.000,00 TL tutarlı harici ödemesi ile 08.10.2024 günü icra dosyasına ödenen (alacaklı vekiline reddedilen ) 80.293,14 TL dikkate alındığında ve artık TAKİPTEN DE FERAGAT EDİLDİĞİNDEN takip konusu borcun sona ermekle, bakiye üzerinde durulmadığı;

2. Buna göre davadaki taleplerin takdiri ve hukuki değerlendirmenin tamamı Sayın Mahkemeye ait olmak üzere hesaplamaya dayalı kanaatlerimi bildirir. İşbu rapor üç nüsha halinde saygılarımızla arz olunur..." belirtmiştir.

Denetime uygun bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere davacının yukarıdaki ilkesel olarak belirtilen emsal yüksek mahkeme kararları nazara alındığında dava tarihi itibarı ile davacı davalıdan 2.023.063,02 TL alacaklı olup davalının dava tarihinden sonra yapmış olduğu ödeme nedeni ile davacı yanca alacak daha fazla olmasına rağmen icra takip dosyası kapatılmıştır.

Neticede davalının dava tarihinden sonraki ödemesi sonucu dava konusuz kalmakla birlikte davacı icra inkar tazminatı ve vekalet ücreti ve yargılama giderlerini talep etmektedir. 6100 sayılı HMK'nın 331. Maddesi davanın konusuz kalması halinde davanın esası hakkında karar verilmesine gerek olmayan hallerde davanın açıldığı tarih itibarı ile haklılık haksızlık durumuna göre yargılama gideri takdiri gerektiğini hükme bağlamıştır.

6100 sayılı yasanın 323/1-ğ madde ve fıkrası uyarınca vekille takip edilen davalarda vekalet ücreti de yargılama giderindendir. Netice itibarı ile davalı yanca dava açılmadan borç ödenmediğinden davacı dava açmakta haklı olup davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatı, vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmiş olup buna dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.