İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/605 K.2025/996

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/605 Esas

KARAR NO: 2025/996

DAVA

Kooperatif Defter ve Belgelerin Teslimi

DAVA TARİHİ: 11/07/2025

KARAR TARİHİ: 02/12/2025

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; Tasfiye Halinde Sınırlı ---- tarihinde yapılan son ----gözetiminde ------ seçilmiş bulunmaktayız. Ancak eski yönetim kurulu üyeleri, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 73. maddesine aykırı olarak defter ve belgeleri tarafımıza teslim etmemiştir. Konu ile ilgili davalılara noter vasıtası ile ihtarname çekilmiştir. Bu nedenle Mahkemenizden, eski yönetimin yasal yükümlülük çerçevesinde kooperatife ait tüm defter, belge ve kayıtları teslim etmesi yönünde karar verilmesini talep etmiştir

CEVAP

Davalı ----vekili beyan dilekçesinde özetle; ---- tarihli genel kurul tescil edilmiş olup, defterler ve belgeler yönetim yetkililerine 25/09/2025 tarihinde taraflarca tutanak tutularak teslim edilmiştir. Yukarıda izah etmiş olduğumuz nedenlerle, davanın güncel olarak bir işlevi bulunmamakla, müvekkil ve diğer davalılar tüm yükümlülüklerini yerine getirmiştir. 27/06/2025 tarihli genel kurul uyarınca kooperatifin tescili yeni yönetimce sağlanmış; kooperatif defter ve belgeler davalılar tarafından eylül ayında kendilerine teslim edilmiştir. Davacının açmış olduğu davanın konusuz kalması sebebi ile, davanın reddine karar verilmesini arz ederiz.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Dava, Kooperatif Defter ve Belgelerin Teslimi istemine ilişkindir.Davacı yanca sunulan 27/06/2025 tarihli genel kurul toplantı tutanağının incelenmesinde, 10.maddesinde Sınırlı Sorumlu ----- yıllığına görev yapmak üzere yönetim kurulu asil üyeliklere ---- oy çokluğu ile seçildiği anlaşılmıştır.------ tarihli yazı cevabında Sınırlı Sorumlu---- yetkililerinin ----- olduğu,

görev süresinin bitimi 11/06/2025 tarihi olduğu görülmektedir.Uyuşmazlık, kooperatifin önceki yönetim kurulu üyeleri tarafından, kooperatife ait defterlerin ve belgelerin yeni yönetim kurulu üyelerine teslim edilmediği iddiasında toplanmaktadır.1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun Üyelerin Titizlik Derecesi Ve Sorumlulukları başlıklı 62.maddesinde.

"Yönetim Kurulu, kooperatif işlerinin yönetim için gereken titizliği gösterir ve kooperatifin başarısı ve gelişmesi yolunda bütün gayretini sarf eder.-------- Yönetim kurulu; kendi tutanakları, genel kurul tutanakları, ortak listeleri, gelir-gider hesapları ve yıllık bilançonun usulüne uygun olarak hazırlanması ve saklanmasından, tetkik olunmak üzere denetçilere verilmesinden sorumludur.

Ayrıca görevi sona eren yönetim kurulu üyeleri tarafından sorumlulukları altında bulunan para, mal, defter, belge ve diğer kooperatif varlıklarının seçimlerin yapıldığı genel kurul toplantı tarihinden itibaren üç iş günü içinde tutanakla yeni seçilenlere teslimi zorunludur.Yönetim Kurulu üyeleri ve kooperatif memurları, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar.

Bunların suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle kooperatifin para ve malları bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak, defter ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır.------- başlıklı 89.maddesinde; ------Kooperatiflerin, kooperatif birliklerinin,------------ usulleri ve mecbur olarak tutacakları defterler hakkında 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar-------- çıkarılacak tebliğ ile belirlenir..."1163 sayılı Kanun'un Cezai Sorumluluk başlıklı Ek 2 maddesinde; ------ 8 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına, 16 ncı maddenin beşinci fıkrasına, 24 üncü maddenin birinci fıkrasına, 46 ncı maddenin ikinci fıkrasına, 56 ncı maddenin ikinci ve altıncı fıkralarına, 59 uncu maddenin dördüncü, altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralarına, 62 nci maddenin ikinci fıkrası gereği sorumlulukları altında bulunan para, mal, defter,

belge ve diğer kooperatif varlıklarını teslim etmeyen ve 90 ıncı maddenin beşinci fıkrasına aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları ile 72 nci maddenin dördüncü fıkrasına aykırı hareket eden kooperatif üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri üç aydan iki yıla kadar hapis ve elli günden beşyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar." hükümleri yer almaktadır.Somut olay incelendiğinde, davanın kooperatif adına ---------- tarafından açıldığı dava dilekçesinde yazılmış ise de kooperatif adına dava açma yetkisinin yönetim kuruluna olduğu,

huzurdaki davanın davacı yönetim kurulu üyesi tarafından açılma imkanını bulunduğundan ve davacı adına tevzi edildiğinden davanın davacı tarafından açıldığı sonucuna varıldığı,-----tarihli genel kurulda ise yönetim kuruluna ------seçildiği,

davanın açıldığı tarihte davacının defter ve belgelerin teslimini talep etme hakkının bulunduğu fakat davacının yönetim kurulu üyeliğinden istifa etmiş olması nedeniyle defter ve belgelerin teslimini talep etme hakkının kooperatif yönetim kurulu üyelerine ait olduğu anlaşılmakla, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. ------- Karar sayılı ilamında "Somut olayda, 1163 sayılı Yasa'nın 62.maddesi uyarınca görevi sona eren yönetim kurulu üyeleri tarafından sorumlulukları altında bulunan para, mal, defter,

belge ve diğer kooperatif varlıklarının seçimlerin yapıldığı genel kurul toplantı tarihinden itibaren üç iş günü içinde tutanakla yeni seçilenlere teslimi zorunludur.

Ancak davalılar tarafından anılan defterlerin yasal sürede teslim edilmediği, ihtarnameye rağmen teslim gerçekleşmediği için işbu davanın açıldığı ve ayrıca davalılar hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, yargılama aşamasında ------Soruşturma sayılı dosyasında yazılan müzekkere gereğince kooperatife ait defter ve belgelerin kolluk marifetiyle 24/06/2024 tarihinde davacılara tesliminin sağlandığı,

davanın açılmasına davalıların sebebiyet verdikleri kanaatine varıldığından mahkemece davanın konusuz kaldığına dair karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gibi işbu davanın açılmasına davalıların sebebiyet vermesi sebebiyle yargılama giderleri yönünden davacılar lehine hüküm tesis edilmesi de usul ve yasaya uygundur." şeklinde açıklanmıştır.Somut olayda, 1163 sayılı Yasa'nın 62.maddesi uyarınca görevi sona eren yönetim kurulu üyeleri tarafından sorumlulukları altında bulunan para, mal, defter,

belge ve diğer kooperatif varlıklarının seçimlerin yapıldığı genel kurul toplantı tarihinden itibaren üç iş günü içinde tutanakla yeni seçilenlere teslimi zorunludur.

Ancak davalılar tarafından anılan defterlerin yasal sürede teslim edilmediği, ihtarnameye rağmen teslim gerçekleşmediği için işbu davanın açıldığı ve ayrıca davalılar hakkında suç duyurusunda bulunulduğu anlaşılmakla, davanın açılmasına davalıların sebebiyet verdikleri kanaatine varıldığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın Aktif Husumet Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

2-Alınması gerekli 615,40 TL harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

4-Davalılarca yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-Davanın açılmasına davalılar sebebiyet verdiğinden ve davacının kusuru bulunmadığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair tarafların yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/12/2025