İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/834 K.2020/326

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2019/834 Esas

KARAR NO : 2020/326

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 28/11/2019

KARAR TARİHİ : 06/10/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA /TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;----- plaka sayılı aracın müvekkili olan şirket nezdinde ---- tarihleri arasında --------------------------- olduğunu, sigortalı araca 10/12/2019 tarihinde park halinde iken davalı işletmeye ait --- kaplamasının sigortalı araç üzerine düşmesi nedeniyle araçta hasar meydana geldiğini, poliçeye istinaden hasar tazminat bedelinin ödendiğini, sigortalının haklarına halef olunduğunu, hasar bedeli olarak ödenen 8.198-TL'nin 20/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. Cevap dilekçesi vermemiş davalının, davacının ileri sürdüğü vakıaları inkar ettiği varsayılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; sigorta şirketinin, sigortalısının uğradığı maddi zararı tazmin etmesi sonucunda ödediği sigorta bedelinin rücûen tazminine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, 5.maddesinde Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi mahkemelerin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla davaya bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.

Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

["... Davacı ..., bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun -------Karar sayılı kararında bu husus “sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur” şeklinde vurgulanmaktadır."][Yargıtay -----. Hukuk Dairesi,------ Karar, -----.]

Dosyada mübrez ---------ile hasar dosyası evraklarından; davacı ... şirketinin dava dışı ----- sigortaladığı, işbu aracın davalının işyerinden kaynaklı maddi hasara uğraması neticesinde oluşan hasar tazminatının dava dışı------- ödendiğinden bahisle eldeki rücûen tazminat davasının açıldığı anlaşılmaktadır.

Rücûen tazminat davasında davacı ..., sigortalısının ---------haklarına halef olur ve rücûen tazminat davasında yukarıda adı belirtilen dava dışı kişinin yerine geçer. Bu durumda; eldeki davada davacının--------- olduğu düşünülmeli ve buna görev görev tanımı yapılmalıdır. TTK'da düzenlenen ve sigorta şirketinin açtığı rücûen tazminat davasının temel mantığı bu eksendedir. Buradan hareketle; davacı ... şirketinin, dava dışı sigortalı ---------- geçerek huzurdaki davayı açtığı kabul edilip, görev sorunu bu minvalde çözülmelidir.

Sigortalı dava dışı -------- tacir olduğu, ticari işletme işlettiği dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır.

Hâlböyleyken; Dava dışı sigortalı ------- tacir olmayan kişidir. Otomobilde hasarın meydana gelmesi ise haksız eylemdir.

Huzurdaki rücûen tazminat davasında Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olması için; dava dışı sigortalı ----- tacir, davalı -------- tacir ve uyuşmazlığın ise dava dışı -------- ticari işletmesinden kaynaklanması gerekmektedir.

Dava dışı sigortalı ------------tacir olsa bile dava dışı sigortalı tacir olmadığından ve uyuşmazlık dava dışı sigortalının ticari işletmesinden kaynaklanmadığından nispi ticari davadan söz etmek mümkün olmayacaktır. Somut olayda nispi bir ticari dava yoktur.

Dava dışı sigortalının aracında, davalının işyerinden kaynaklı meydana gelen zarar ticari iş hükmünde olsa dahi, dava konusu haksız eylem ticari bir davaya konu olmayacaktır. Davacı ... değil de huzurdaki işbu davayı dava dışı sigortalı --------------açmış olsa idi haksız fiil hükümleri uygulanacak ve haksız fiile göre uyuşmazlık yargılanacaktı. Aynı hukuk mantığı, davacı ...--------. tarafından açılan eldeki davada da geçerlidir. Huzurdaki davada; sigorta hukuku - Türk Ticaret Kanunu hükümleri değil, haksız fiil hükümleri tatbik edilmelidir.

Sonuç itibariyle; işbu uyuşmazlıkta Mahkememizin görevsizliğini, Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu tespit etmek gerekmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c maddesine göre, görev bir dava şartıdır. Yine aynı kanunun 115. maddesine göre, dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında Mahkemece re’sen araştırılması, bulunamadığı takdirde davanın usûlden reddine karar verilmesi gerektiğinden; Mahkememizin görevsiz olması nedeniyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.