İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/729 K.2024/582

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2021/729

KARAR NO: 2024/582

DAVA: TAZMİNAT (ULUSLAR ARASI HAVA TAŞIMACILIĞI KAYNAKLI)

DAVA TARİHİ : 16/11/2021

KARAR TARİHİ : 19/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Uluslar Arası Hava Taşımacılğı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirketinin ----- faaliyet gösteren müşterisi ------ firmasına 28/07/2020 tarihinde bir adet kendi patentli üretimleri olan ---- MAKİNESİ sattıklarını, 28/04/2021 tarihinde aynı firmaya ilgili makineye ait 1 SET METAL BAĞLANTI PARÇASI ürününü göndermek için teslim ettiklerini, davalı taşıma firmasının ürünü uzun süre teslim edemediklerini, bunun üzerine firmaya ----.

Noterliği'nin 08/06/2021 tarihli ----- nolu ihtarnamesi gönderilerek ürün bedeli, gecikme nedeniyle uğranılan zarar ve patenli ürünün parçasının kaybından kaynaklı uğrayacağı zararların tazmininin talep edildiğini, davalı şirket tarafından işbu ihtarnameye -----Noterliği'nin 17/06/2021 tarihli ------ yevmiye nolu cevapları verilip davalı firmanın taleplerine karşılık gönderi ile ilgili gerekli araştırmanın yapıldığı ancak bulunamadığından dolayı kaybının verildiğini, şirketlerinin sınırlı sorumlu olduğu ancak navlun bedeli ve proforma bedelinin ödenebileceğini, bunun da davacı şirketçe kabul edilmediğinin beyan edildiğini,

davacı şirketinin müşterisine bedelsiz, garanti kapsamında gönderdiği ürünün üretim maliyetinin en az 13.800,00 USD olduğunu, davalı firmadan talep etmiş oldukları 13.800 USD'nin ürünün maliyet fiyatı olduğunu, davacı şirketinin ----satmış olduğu bu patentli makinenin arızalanan parçasını zamanında gönderemedi cari itibar kaybı yaşadığını, davacı şirketinin ürettiği patentli bu makineye ait parçanın rakip firmaların eline geçmesi ve bu parçadan yola çıkarak makinenin taklit edilmesi halinde müvekkilinin uğrayacağı zararın çok büyük olduğunu,

patent korumasının devam ettiği önümüzdeki 8 yıl bu makinenin taklit edilmesi durumunda davacının uğrayacağı zararın 12 Milyon doları bulacağını, davalı firmanın kargo taşıması esnasında kaybetmiş olduğu 1 SET METAL BAĞLANTI parçasına karşılık bu parçanın en az üretim maliyet bedeli 13.800,00 USD'nin davalı firmanın temerrüde düşmüş oldukları ----Noterliği nin 08/06/2021 tarihli ----- nolu ihtarnamesinin kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, davacının ----- müşterisi karşısında yaşadığı ticari itibar kaybı, müşterisinin kar kaybı talebi,

ürünün müşteriye yeniden gönderilmesi nedeniyle uğranılan zararlar ile patenti kendisine ait olan bu makinenin veya kaybolan parçasının yurtiçi veya yurtdışı firmalarca taklit edilecek olması durumunda uğrayacağı zarara karşılık fazlaya dair hakkımız saklı kalmak kaydıyla anın başlangıcında belirsiz alacak olarak talep ettiğimiz 1.000,00 TL maddi tazminatın yine davalının bu konuda da temerrüde düşürüldüğü dava öncesi davalıya ihtarnamenin tebliğ edildiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı gönderici tarafından, 28/04/2021 tarihinde, alıcısı ----- olan "1 SET METAL BAĞLANTI PARÇASI" açıklaması ile bir adet gönderinin davalı şirketine teslim edildiğini, teslim sırasında gönderinin değerinin 1-EURO olarak beyan edildiğini, davalı şirketinin ---- gönderilerini verdiği acentesi ----- ait sevk irsaliyesi ve eki proformanın da ekte sunulduğunu, buradan da görüldüğü üzere davalı şirketine gönderinin değerini -----davacı göndericinin beyanına bağlı olarak 1-EURO olarak bildirildiğini, davaya konu uluslararası taşıma hava yolu ile yapılan yük taşıması olup,

Uluslararası Havayolu Taşımasına ilişkin Uluslararası Sözleşmelerin uygulanması gerektiğini, bu kapsamda şartlar sağlanıyor ise Varşova Konvansiyonunun ve Montreal Sözleşmesinin uygulanması gerekeceğini, taşıyıcı ---- açıklamalarına göre söz konusu gönderinin ---- vardığı,

Gümrük İşlemlerinden sonra kayıp durumuna düştüğü yapılan tüm aramalara rağmen gönderinin bulunamadığını, davalı şirketinin kasti ve pervasızca bir eylemi bulunmadığını, Uluslararası Sözleşmeler gereğince davalı şirketinin sorumluluğunun sınırlı sorumluluk olup, gerek Varşova Konvansiyonu ve gerekse Montreal Sözleşmesi kapsamında davalı şirketin ödemekle sorumlu olduğu miktarın göndericinin beyan ettiği tutarı geçemeyeceğini, yukarıda açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalıya teslim edilen ürünün kargo taşıması esnasında kaybolmasından ötürü tazminat talebine ilişkindir.Makine Mühendisi ve Taşıma Uzmanı Bilirkişisi tarafından alınan raporda özetle;----- firmasına 28.04.2021 tarihinde 1 SET METAL BAĞLANTI PARÇASI tanımlı olarak gönderildiğini belirtmiş olup ürüne ait dış görseller aşağıda verilmektedir.¸Görüntülerde, kapalı ambalaj içinde | adet yüksek basınç pompasına benzer (yatık tipte) bulunduğu belirgin olup pompa gücü, niteliği, özelliği ve markasına dair bir teknik bilgi dosyada bulunmamakta olduğu,

bu durumda pompa ile ilgili kesin bir fiyat belirlemek mümkün olmayıp, sayın hâkimliğin takdirinde olarak ----- MAKİNESİ ile bu makinedeki basınç pompasının özelliklerini belirten katalogların dosyaya temini gerektiği, davaya konu hasarı havayolu ile taşımacılıktan kaynaklandığı için Varşova konvansiyonu (Montreal Konvansiyonu) kapsamında değerlendirilecek bir dava olduğu,

Varşova konvansiyonu (Montreal Konvansiyonu) hükümleri gereği 1 kap edilmesinde davalı taşıyıcının %100 sorumlu olduğuna, davacı ve davalının mutabık olmadıkları konunun hasarın oluşmasında davalı taşıyıcı firmanın ağır kusurlu olup olmadığı yönünde olduğu davaya konu 1 kap ürünün hasar görmesinde davalı taşıyıcının ağır kusurlu olmayıp “kusur sorumluluğu” olduğu kanaatine varıldığını, Davalı taşıyıcının sınırlı sorumluluk ilkesi içinde tazminat ödemesinin gerektiği kanaatine varıldığını, takdirin Mahkemeye ait olduğu, davalı tarafin talep ettiği sınırlı sorumluluk tutarının 19.136,16 TL olduğu,

dava konusu alacağı oluşturan mermer kesme makinesine ait yüksek basınç pompasına ait bir belge veya bilgi dosyada mevcut olmayıp, detayları yukarıda açıklandığı üzere sayın hâkimliğin takdirinde olarak söz konusu ----- makinesi ile pompaya ait teknik dokümanların dava dosyasına temini sonrasında gerekli değerlendirmelerin yapılabileceği bildirilmiştir.Makine Mühendisi ve Taşıma Uzmanı Bilirkişisi tarafından alınan EK raporda özetle.

Davaya konu olan taşıma ve eksik emtia teslimi olayına ilişkin tarafımızca esas raporda belirtilen ----- MAKİNESİ ile bu iş makinesine ait basınç pompası ile ilgili belgeler, davacı tarafça sunulmuş olduğu görülmüş, davalı ve diğer tarafların bevanları ile itirazları detavlı olarak incelendiği, dava konusu alacağı oluşturan makinenin, davacı şirketin kendi özel üretimi ve patentli bir mermer kesme makinesi olup 8 eksenli, ---- işlemli, Su jetli olarak üretildiği anlaşılmakla birlikte dosyaya sunulan basınç pompası kataloğu incelendiğinde.

Maksimum 4500 bar yüksek basınç üreten, uygun çalışma aralığı 3700-3900 bar olan yüksek basınç pompası, şebekeden gelen 5 barlık suyu içerisindeki motorlar, hidrolik sistemde ve akümülatör bölümünde sıkıştırarak 3700-4500 bar kadar basınç oluşmasını sağlayan içerisinde özel alaşımlı yüksek basınca dayanıklı contalar, oringler, yaylar, çekvaflar, seramikler ve hidrolik aksamlardan ibaret bir pompa olup makinenin görüntüsü ve pompanın görüntü ve teknik çizimi aşağıda verilmiştir.

Kargoda kaybolan ve yüksek basınç sağlayan pompa, mermer kesme işini sağlayan bölümünün en önemli kütlesel parçası olup ağır olan bu ----firmasının kantarında belirtildiği, paketlenme aşamasında her bir bölümün zarar görmemesi için çeşitli köpük, plastik malzeme vb. ürünlerle paketleme işlemi yapıldığı, yukarıda belirlendiği üzere, görüntülerde kapalı ambalaj içinde 1 adet yüksek basınç pompasına benzer (yatık tipte) bulunduğu belirgin olup yapılan serbest piyasa araştırmalarında (web sitesi ve firmalar) değerinin en yüksek 14.000 USD, en düşük 12.000 USD bedelde olduğu belirlenmiş olup ortalama 13.000 USD bedelde olacağı değerlendirildiği,

davacı tarafın dosyaya sunduğu ----- firmasına ait proforma faturada ürünün bedeli 17.500 Euro olarak belirtilmiş olup dava konusu pompa özel üretim olarak patentsiz ve standartı olmayan bir ürün olduğundan değerlendirmeye alınmadığı,(------)Davaya konu hasarı havayolu ile taşımacılıktan kaynaklandığı için Varşova konvansiyonu (Montreal Konvansiyonu) kapsamında değerlendirilecek bir dava olduğu,

Varşova konvansiyonu (Montreal Konvansiyonu) hükümleri gereği 1 kap ürünün kayıp edilmesinde davalı taşıyıcının %100 sorumlu olduğuna, davacı ve davalının mutabık olmadıkları konunun hasarın oluşmasında davalı taşıyıcı firmanın ağır kusurlu olup olmadığı yönünde olduğu, davaya konu 1 kap ürünün hasar görmesinde davalı taşıyıcının ağır kusurlu olmayıp “kusur sorumluluğu” olduğu kanaatine varıldığını, davalı taşıyıcının sınırlı sorumluluk ilkesi içinde tazminat ödemesinin gerektiği kanaatine varıldığını, takdirin Mahkemeye ait olduğu, davalı tarafın talep ettiği sınırlı sorumluluk tutarının 19.136,16 TL olduğu,

kök rapordaki teknik tespit ve değerlendirmelere ilaveten taşımacılık sektöründe; tamir bakım gibi sebeplerle, bir firmanın ürünü test edip onaylaması gibi nedenlerle gümrük değeri 1 EUR gibi sembolik değerlerle taşınabilmekte olduğu, davaya konu 74 kg ağırlığında, taşınan ürün tanımı olarak “yüksek basınç pompaları metal bağlantı” olarak ---- numaralı ----- belgesinde kayıt altına alınmış bir ürünün gerçek değerinin 1 EUR tutardan daha yüksek olacağı kanaatine ulaşıldığından kayıp olan emtia için taşıyıcının sınırlı sorumluluk ilkesi gereği her bir brüt kg başına 22 SDR tazmin hesaplaması yapılmış olup kanaat taktiri Mahkemeye sunulmuştur.

Davacı vekili 15/02/2024 tarihli dilekçesi ile davayı ''1- Davalı firmanın, dosyaya sunulu emsal Yargıtay içtihatlarından da hareketle, kargo paketinin ----- boş olarak bulunmuş olması bu durumda kargoda kaybın en iyi ihtimalle davalı taşıyıcının ve adamlarının ihmali sonucunda meydana geldiği, hatta firma çalışanları tarafından paket içinden alınmış olabileceği ihtimali göz önünde bulundurularak,

sınırlı sorumluluk esasından uzaklaşılmak suretiyle, kargo taşıması esnasında kaybetmiş olduğu 1 SET METAL BAĞLANTI parçasına karşılık bu parçanın en az üretim maliyet bedeli olan , bilirkişi 1. Ek raporunda da ürün bedelinin ortalama 13.000,00 USD olduğu rapor edilmiştir, 13.800,00 USD'nin davalı firmanın temerrüde düşmüş oldukları ---- Noterliği'nin 08/06/2021 tarihli ----- nolu ihtarnamesinin kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, 2- 1 nolu bentteki talebimiz kabul edilmediği takdirde,

gelinen aşamada sınırlı sorumlululuk kabulü ile hesaplanan 19.136,16 TL ile birlikte müvekkilin aynı makine parçasının yeniden imal ederek göndermiş olması nedeniyle oluşan MENFİ ZARARLARI olarak açıklamış olduğumuz ve delillerini sunmuş olduğumuz, müşteriye gönderilen ürünün işçilik hariç en asgari imalat bedeline karşılık bedelsiz kesilen 7.300,00 USD ile taşıyıcı firmaya ödediği 1.250,00 USD toplamı 8.550,00 USD'nin davalı firmanın temerrüde düşmüş oldukları ----Noterliği'nin 08/06/2021 tarihli ----- nolu ihtarnamesinin kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,'' şeklinde ıslah etmiştir.

Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup; davanın, davacının davalı ile göndermiş olduğu ürünün alıcıya teslim edilmemesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkin olduğu, Davaya konu hasarı havayolu ile taşımacılıktan kaynaklandığı için Varşova konvansiyonu (Montreal Konvansiyonu) kapsamında değerlendirilecek bir dava olduğu, Varşova konvansiyonu (Montreal Konvansiyonu) hükümleri gereği 1 kap ürünün kayıp edilmesinde davalı taşıyıcının %100 sorumlu olduğu, davacı ve davalının mutabık olmadıkları konunun hasarın oluşmasında davalı taşıyıcı firmanın ağır kusurlu olup olmadığı yönünde olduğu,

davaya konu 1 kap ürünün hasar görmesinde davalı taşıyıcının ağır kusurlu olmayıp “kusur sorumluluğu” olduğu kanaatine varıldığı, davalı taşıyıcının sınırlı sorumluluk ilkesi içinde tazminat ödemesinin gerektiği kanaatine varıldığı, davalı tarafın talep ettiği sınırlı sorumluluk tutarının 19.136,16 TL olduğu, taşımacılık sektöründe; tamir bakım gibi sebeplerle, bir firmanın ürünü test edip onaylaması gibi nedenlerle gümrük değeri 1 EUR gibi sembolik değerlerle taşınabilmekte olduğu,

davaya konu 74 kg ağırlığında, taşınan ürün tanımı olarak “yüksek basınç pompaları metal bağlantı” olarak ---- numaralı ---- belgesinde kayıt altına alınmış bir ürünün gerçek değerinin 1 EUR tutardan daha yüksek olacağı kanaatine ulaşıldığından kayıp olan emtia için taşıyıcının sınırlı sorumluluk ilkesi gereği her bir brüt kg başına 22 SDR tazmin hesaplaması yapılmış olduğu, açıklanan gerekçelerle davacının sınırlı sorumluluk tutarı olan 19.136,16 TL'yi talep edebileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.