İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/752 K.2024/731

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/752

KARAR NO : 2024/731

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/11/2021

KARAR TARİHİ : 08/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili Federasyonun , ---- sayılı --- Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile "her türlü ---- faaliyetlerini milli ve milletlerarası kurallara göre yürütmek, teşkilatlandırmak, geliştirme ve Türkiye’yi ---- konusunda yurt içinde ve yurt dışında temsil etmek üzere, özel hukuk hükümlerine tabi" olarak kurulmuş bir tüzel kişilik olduğunu, Türkiye’deki ---- faaliyetleri ve milli takım ile ilgili her türlü düzenlemeyi yapmak görev ve yetkisi münhasıran kendisine verildiğini, Bu çerçevede davacının sıkı sıkıya kendisine ve bağlısı olan Milli Takımla ilgili marka, renk, logo,

özel işaret vs. kullanım haklarını sponsorluk sözleşmesi çerçevesinde ve bedeli karşılığında 3. kişilere kullandırtmakta olduğunu, davacının sponsorları, Milli Takımları desteklemek ve bu sayede firmasını Milli Takımla ilişkilendirecek tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinde bulunabilmek için davacıya yüksek bedeller öderken, davalının bu tanıtımı hiçbir külfete katlanmaksızın yaparak kazanç elde ettiğini,

davalının çeşitli televizyon ve radyo kanallarında ve internet sitesinde yayınlanmakta olan reklamda davacının sponsoru olmadığı halde hiçbir bedel ödemeksizin ve izin almaksızın ortalama tüketici nezdinde davacının ve Milli Takımların sponsoru olduğu izlenimini yaratarak haksız yere ticari kazanç sağladığını, davalı tarafından yapılan reklam kampanyası incelendiğinde davacıya ait --- görüntülerine, formaya, davacının----” şeklinde yer verdiğini, Söz konusu ihlalin derhal giderilmesi için davacı tarafından davalıya ----.

Noterliği’nin 14 Haziran 2021 tarihli ve ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, davalı tarafından gönderilen ----Noterliği’nin 18 Haziran 2021 tarih ve ----- yevmiye numaralı ihtarnamesinde, videonun yayından kaldırıldığı ve ilgili videonun yeniden yayımlanmaması konusunda gerekli tedbirlerin alındığının belirtildiğini ancak davalının , söz konusu duruma rağmen ikinci bir reklam filmi yayına girdiğini ve tribün görüntülerine, formaya, davacının milli takımlar tescilli renklerine ve -----şeklinde yer verdiğini, Bu reklam kampanyası ile davalının,

---- mücadele eden --- Takımı ile ilişkili hale gelmekte ve sponsorluk ücreti ödemeden sponsorluk izleniminden yararlandığını, söz konusu reklam kampanyasının, ---- Milli Takım’ın ---- yayınlandığı ---- kanallarında her gün müteaddit sefer ve özellikle --- öncesi, --- arası ve ---- sonunda yayınlandığının taraflarınca tespit edildiğini, davalının eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğini, davalının davacının sponsoru olmadığı halde resmi sponsormuş gibi yanıltıcı ifadelerde bulunarak gerçek dışı beyanlarda bulunduğunu, davalının dilekçede yer verilen reklam kampanyasındaki tüm ifadelerin,

---- sırasında Milli Takımla ilişki kurmaya yönelik olduğunu ileri sürerek davalı tarafından yapılan ve haksız rekabet teşkil eden reklam nedeniyle davacının zarar ve ziyanının tazmini için ıslah ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminata hükmedilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesi, hukuk muhakemeleri kanunu'nda belirlenen zorunlu unsurları taşımadığını, davanın usulden reddi gerektiğini, görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacı şirkete ait reklam filminde milli takımın sponsoru olduğuna dair herhangi bir ibare bulunmamakta olup davalı şirketin sponsorluk algısı yaratmak gibi bir amacı da asla olmadığını, davalı şirketin tamamen milli duygularla milli takıma manevi destekte bulunmasının ticari amaçla yapıldığı iddiası abesle iştigal olup davacı tarafın huzurdaki dava ile haksız kazanç elde etme gayesi içinde olduğunu,

davada manevi tazminatın şartları oluşmadığını, davacı tarafın manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak, öncelikle davanın usulden reddine, aksi kanaatte esastan reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Haksız rekabet iddiasına dayalı maddi-manevi tazminat talebi istemine ilişkindir.

Arabuluculuk son tutanağı dosya içerisindedir.6100 sayılı HMK Madde 222- 1)Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2)Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.(3)İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle: 22/7/2020 - 7251 sayılı Kanun md. 23) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

(4)Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.(5)Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.Ticari defterler ve sahibi lehine delil olabilme koşulları, 6100 sayılı HMK madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı TTK madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.

Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır. 6100 sayılı HMK. 222/1. Maddesi ve 6102 sayılı TTK 83/1. Madde uyarıca ticari uyuşmazlıklarda Mahkeme re'sen ya da taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.Mahkememizin 27/09/2022 tarihli duruşma ara kararı ile 6100 sayılı HMK 222.

Madde kapsamında taraflara 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterlerini sunmaları için iki haftalık kesin süre verilmiş, tarafların iddia ve savunmaları kapsamında alacak ve borç kalemlerinin tespiti ve hesaplanması hususlarında rapor tanzim etmek üzere dosya 1 SMMM, 1 reklamcılık alanında uzman, 1 ticaret hukuku alanında uzman bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.

SMMM bilirkişi ---- , reklamcılık alanında uzman bilirkişi ----- ve nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi ---- tarafından tanzim edilen 27/05/2023 tarihli raporda özetle;''...Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgeler ile Tarafların Ticari Defter kayıtları ve müstenitlerine göre, ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle.

Davalının yayınladığı reklam sektörel açıdan irdelendiğinde reklamda yer alan ---- logosu, kullanılan renkler, forma giyen ---- görselleri, maç görüntüsü paylaşım tarihi ve açıklama metinleri dikkate alındığında yayınlanan reklamın Davalının ----- sponsor olduğu algısının izleyicide oluşmasına neden olacağı, Davacının bu ihlal sebebiyle farazi olarak 600.000 TL sponsorluk gelirinden mahrum olacağı ve zararının bu kapsamda ortaya çıkabileceği, belirtilen rakam üzerinde % 33 oranında indirim yapılmasının hakkaniyete uygun olacağı ve 400.000 TL olarak belirlenebileceği (Talep 10.000 TL),...'' belirtilmiştir.

Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.

Rapora karşı itirazların olumlu olumsuz değerlendirilmesi bakımından ek rapor tanzim edilmek üzere dosya daha önce rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, tanzim edilen ek raporda özetle;''...Bu doğrultuda heyetimizin sektör bilirkişisi tarafından yapılan inceleme neticesinde reklamda yer alan ---- logosu, kullanılan renkler, forma giyen ---- görselleri, ---- görüntüsü paylaşım tarihi ve açıklama metinleri dikkate alındığında yayınlanan reklamın Davalının Milli Takım'a sponsor olduğu algısının izleyicide oluşmasına neden olacağı kanaatine ulaşılmıştır.

Davalının yayınladığı reklamın reklam filmi statüsünde olması, ----- gibi popüler olan bir mecrada yayınlanması ve izlenme sayısı da gözetildiğinde paylaşım tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine göre farazi sponsorluk bedelinin dosyadaki emsaller de dikkate alındığında 600.000 TL olması gerektiği, bu bedel üzerinden kadri maruf olarak %33 oranında tenzilat yapılmasının hakkaniyetli ve adil olacağı görüş ve kanaatine ulaşılmıştır. Bu halde miktar 400.000 TL olacaktır.

Kök raporda ortaya konan görüşlerde bir değişiklik bulunmadığı ...'' belirtilmiştir.

Tanzim edilen ek rapor taraflara tebliğ edilmiş, ek rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.

Davacı vekili UYAP sistemi üzerinden göndermiş olduğu 18/01/2024 tarihli dilekçesi ile ıslah talebinde bulunduklarını beyan ederek 10.000-TL olan maddi zarar taleplerini 390.000-TL arttırarak 400.000-TL' ye yükselttiklerini, toplam 400.000-TL maddi zararın bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, 18/01/2024 tarihinde ıslah harcı dosyaya yatırılmış ve sunulu ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiş, ıslah dilekçesine karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuştur.

İddia, savunma, sunulu bilirkişi raporu ve deliller ile tüm dosya kapsamından; Huzurdaki dava haksız rekabet iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı tarafından; --- sayılı ---- Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında davacının ----- faaliyetleri ve milli takım ile ilgili her türlü düzenlemeyi yapmak görev ve yetkisi münhasıran kendisine ait olduğunu, bu kapsamda Milli Takımla ilgili marka, renk, logo, özel işaret vs. kullanım haklarını sponsorluk sözleşmesi çerçevesinde ve bedeli karşılığında 3. kişilere kullandırtmakta olduğunu, davalının çeşitli televizyon,

radyo kanallarında ve internet sitesinde yayınlanmakta olan reklamda davacının sponsoru olmadığı halde hiçbir bedel ödemeksizin ve izin almaksızın ortalama tüketici nezdinde davalının ve Milli Takımların sponsoru olduğu izlenimini yaratarak haksız ticari kazanç sağladığını ileri sürerek huzurdaki davanın açıldığı, davalı tarafından reklam filminde milli takımın sponsoru olduğuna dair herhangi bir ibare bulunmadığını, reklam filminin ticari amaç güdülmeksizin milli duygularla milli takıma manevi destekte bulunmak amacıyla yapıldığı savunulmuştur.

İddia ve savunmadan, ihlal iddiasına konu reklam filminin davalı tarafından hazırlatılarak yayımlandığının ve taraflar arasında sponsorluk sözleşmesi bulunmadığı hususlarında ihtilaf bulunmadığı, tarafların reklam filminin yayımlanmasıyla tüketici nezdinde davalının Milli Takımın sponsoru algısı oluşup oluşmadığı ile bu kapsamda eylemin haksız rekabet teşkil edip etmediği hususlarında uyuşmazlık içinde oldukları anlaşılmıştır.İhlale konu reklam filminin-----adresinde yargılama sürecinde de yayım halinde olduğu görülmüştür.Sunulu ihtarnamelerden.

Davacı tarafından -----Noterliği'nin/----- tarih ve yevmiye numaralı ihtarname ile; '-----” adlı ----- hesabını 11.06.2021 tarihinde yüklenen reklam videosunda Federasyon'a ait milli takım tescilli renklerine, maç görüntülerine, ----Milli Takım'da forma giyen ---- görsellerine ve -----'nin görseline yer verildiğinin tespit edildiği,

5894 s. Kanun uyarınca ---- Takımı'nın sahip olduğu tüm ticari haklar ile ----- Federasyonu'na ait marka, logo ve benzeri tüm fikri ve sınai hakların mülkiyeti ve kullanım hakkının Federasyon'a ait olduğunu, aksine bir kullanım halinde 5894 s. Kanun'un m.14/2 uyarınca TTK'nın haksız rekabete ilişkin hükümlerinin uygulama alanı bulacağını belirtmiş ve paylaşımların derhal kaldırılmasını, tekrarlanmamasını, bununla birlikte elde edilen kazanç dahil doğmuş ve doğacak tüm zarar ve ziyanlarının tazmini amacıyla tüm yasal yollara başvurulacağını ihtar edildiği,

----- Noterliği'nin ---- tarih ve yevmiye numaralı cevabı ihtarname ile davalı tarafından. İhtara konu videonun ---- reklam kuşağında halihazırda yayınlandığını ancak ----- üzerindeki videonun kaldırıldığını ve yeniden yayımlanmaması konusunda gerekli tedbirlerin alındığını, belirtilen videonun üçüncü kişiler nezdinde ----- Federasyonu'nun sponsoru izlenimini yaratmak amacıyla yapılmadığını bildirildiği görülmüştür.

Davacı tarafından 3. Kişiler ile yapılan sponsorluk sözleşmelerinin delil mahiyetinde dosyaya sunulduğu görülmüştür.Mahkememizce ticari defterlerin incelenmesine yönelik tesis edilen ara karar neticesinde sunulan bilirkişi raporu ile davacı Federasyon'un Dernekler Kanununa tabi olduğu ve ticari defter tasdik zorunluluğunun bulunmadığı, ancak büyük işlem hacimlerine sahip olduğundan kendi inisiyatifleri çerçevesinde "Bilanço Esasına" uygun kayıt tuttukları, sponsorluk gelirlerinin bilaçoda kayıtlı olduğu, davalı tarafından sunulan ticari defterlerin ise usulüne uygun şekilde tutulduğu,

davalı Sigorta Şirketinin, 2020 ve 2021 Yılı karşılaştırmalı gelir tablosunda 2020 Mali Döneminde (-)84.933.000.-TL Zarar mevcut iken 2021 Mali Döneminde 73.334.000.-TL Net Dönem karı elde ettiği tespit edildiği anlaşılmıştır. Sunulu raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsenmiştir.

Yapılan yargılama ile davacının 5894 sayılı Kanun kapsamında Türkiye'nin Ulusal ve ---- faaliyetlerini gerçekleştirme ve düzenleme yetkisinin münhasıran davacı Federasyona tanınmış olduğu, bu kapsamda davacı tarafın milli takımın finansmanının sponsorluk faaliyeti ile karşılanması hususunda münhasır yetkili bulunduğu, huzurdaki davada talebin yerini TTK'da bulan haksız rekabete ilişkin hükümlere dayalı olarak ileri sürüldüğü, davalı tarafından dile getirilen savunma doğrultusunda inceleme yapıldığında.

556 sayılı Markaların Korunması Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararname ile tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olan, mercilerin tescil izni vermediği arma, amblem veya nişan içeren işaretlerin marka olarak tescil edilemeyeceğinden ----- Takımının ismi itibariyle bir marka olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmakla birlikte davacı tarafın münhasır yetkisine istinaden ve TTK'nun 54 vd. Madde kapsamında haksız rekabet hükümlerine göre korunma talep edebileceği, koronovirüs sebebi ile ---- Şampiyonası 2021 yılına ertelendiği,

somut olayda ihlale konu reklam filmininde kullanılan renk, görsel içerik ve yazılı ifadelerin orta kültür düzeyindeki tüketiciler nezdinde davalının milli takıma sponsor olduğu izlenimini uyandıracak nitelikte olduğu, bu suretle davalının sponsorluk sözleşmesi yapmaksızın milli takımın sahip olduğu itibar ve ilgiden haksız olarak yaralandığı ve TTK' nın 54 ve 55 maddeleri kapsamında eylemin haksız rekabet teşkil ettiği, davacı tarafından 3. Kişiler ile yapılan sponsorluk sözleşmelerinin emsal mahiyetinde dosyaya sunulduğu,

Mahkememizce re'sen yapılan bilirkişi incelemesi ile davalının ihlale konu reklamın yayımı itibariyle şirket bilaçosunda artış meydana geldiği ve karlılığa geçtiği, davacının zarara uğradığı anlaşılmakla birlikte davacı nezdinde oluşan zararın ve davalı nezdinde de gerçekleşen karlılığın doğrudan ihlale konu reklam fiilinin yayımlanmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tam olarak tespit edilmesinin mali açıdan mümkün bulunmamakla birlikte haksız rekabet oluşturan eylemin varlığı sabit olmakla TBK m. 50/2 düzenlemesi ve reklam bilirkişi tarafından ihale konu reklamın "reklam filmi statüsünde olması,

------ gibi popüler olan bir mecrada yayınlanması ve izlenme sayısı da gözetildiğinde paylaşım tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine göre farazi sponsorluk bedelinin dosyadaki emsaller de dikkate alındığında 600.000,00-TL olacağı" yönünde bildirilen görüş dikkate alınarak ve bedel üzerinden hakkaniyet gereği %33 tenzilat yapılması sonrasında maddi tazminat miktarının takdir edilmesi gerektiği,

buna karşın haksız rekabete konu reklam filminin yayımlanması ile davacı nezdinde manevi zarar meydana geldiğine yönelik dosya kapsamında somut delil bulunmadığı anlaşılmakla manevi tazminata yönelik istemin ise reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.