İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/217 K.2024/605

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/217

KARAR NO:2024/605

DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (TİCARİ SATIMDAN KAYNAKLANAN)

DAVA TARİHİ:29/03/2022

KARAR TARİHİ:06/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Davacı şirket tarafından 14.09.2020 tarihinde ------ yayınları amacı ile sözleşme yapıldığını, ödemenin peşin olarak davalı tarafa yapıldığını, ancak 2020-2021 sezonunda maçların oynanmaması sebebi ile davalı tarafça davacı tarafa bir hizmet verilmemiş ve bu nedenle ödenen bedelin iadesi istendiğini, ancak davalı tarafın davacıyı sürekli oylayarak ödeme yapmadığını, davacı tarafından davalı tarafa ödenen bedelin iadesi için ------- ihtarnamesi keşide edildiğini, ancak davalı tarafından iadenin gerçekleşmediğini,

bunun üzerine davalı taraf hakkında ------- dosyası ile icra takibine girişilmiş ancak bu takibe davalı taraf kötü niyetli olarak itiraz edildiğini beyan ederek davalı tarafından ------- sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, alacak belirli olduğunda, davalını yapmış olduğu itiraz kötü niyetli olup alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama masraflarının davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava dosyasında davalının cevap dilekçesine rastlanmamıştır.Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, teknik bilirkişi ayrıntılı raporunu ibraz etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Huzurdaki dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.----- sayılı dosyası celp edilmiştir.Davacı tarafa ait ticari defterler üzerinde SMMM bilirkişi tarafından inceleme yapılmıştır.

6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU /TİCARİ DEFTERLERİN İBRAZI VE DELİL OLMASI - Madde 222 - (1): "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir."

(2): "Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır."

(3): "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."

(4): "Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur."

(5): "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır."

TÜRK TİCARET KANUNU madde 64- (1): "(Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./8.md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."

(2): "Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür."

Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir."

Ticari defterler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.Tİcari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.

Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).Yine Türk Ticaret Kanunu madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir.

Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır. Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz.

Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır. (TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veye diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(HMK. m. 222/3)Davacı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Davalı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır. Tacirler arasındaki huzurdaki ticari davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.Bu açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; davacı ile davalı tarafın tacir sıfatını taşıdıkları, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır.

Her iki taraf da tacir olduğundan ticari defter içerikleri delil vasfı taşımaktadır.

Mahkememizce işbu dosyada, tarafların ticari defterleri üzerinde Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişisi alanında uzman bilirkişi marifeti ile incelemesine karar verilmiş ve tarafların ticari defterleri incelenerek bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır. SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle.

Davacı tarafın ibraz ettiği ticari defterlerine dayalı davalı şirket ile olan ------ Borçlar Hesabının dökümü aşağıdaki gibidir.Yukarıdaki cari hesap tablosunda görüldüğü gibi, davacının takip tarihi itibariyle davalı tarafa 47.000 TL borçlu olduğu görülmekle, iş bu borcun dava ve takip konu 23.5000 TL tutarlı davacı ödemesinin hesap hatası yapılarak, davalı borcuna kayıt edilmesi gerekirken davalı alacağına kayıt edilmesinden kaynaklandığı, bu durumda, davacı tarafından davalı tarafa 23.500 TL ödeme yapıldığı,

karşılığında davalının 1 adet 23.500 TL tutarlı ile mal ve hizmet satın alındığı ve buna göre davacının davalından 01.09.2021 takip tarihi (23.500 - 23.500=) 0,00 itibariyle herhangi bir alacağının bulunmadığı, davalı tarafın ibraz ettiği ticari defterlerine dayalı davalı şirket ile olan ------- Hesabının dökümü aşağıdaki gibidir.Yukarıdaki cari hesap tablosunda görüldüğü gibi, davalı tarafından davacı tarafa 1 fatura ile 23.500 TL tutarlı satış yaptığı, karşılığında 23.500 TL ödeme aldığı ve buna göre 01.09.2021 takip tarihi itibariyle davalının davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığı,

davacı şirketin ibraz ettiği ---------- yılı ticari defterlerinin, T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226” ve 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu, envanter defter noter onay açılış onmasının yapıldığı görüldüğü, davalı şirketin ibraz ettiği --------- yılı ticari defterlerinin, T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226” ve 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu, envanter defter noter onay açılış onmasının yapıldığı görüldüğü,

davacının ticari defterlerine göre, takip tarihi itibariyle davalı tarafa 47.000 TL borçlu olduğu görülmekle, iş bu borcun dava ve takip konu 23.5000 TL tutarlı davacı ödemesinin hesap hatası yapılarak, davalı borcuna kayıt edilmesi gerekirken davalı alacağına kayıt edilmesinden kaynaklandığı, bu durumda, davacı tarafından davalı tarafa 23.500 TL ödeme yapıldığı, bu süreçte davalıdan 1 fatura ile 23.500 TL tutarlı alış yaptığı ve buna göre davacının davalından 01.09.2021 takip tarihi ( 23.500 - 23.500=) 0,00 TL herhangi bir alacağının bulunmadığı,

davalının ticari defterlerine göre, davalı tarafından davacı tarafa 1 fatura ile 23.500 TL tutarlı satış yaptığı, bu süreçte davalından 23.500 TL ödeme aldığı ve buna göre 01.09.2021 takip tarihi itibariyle davalının davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığı görüldüğü, dosya kapsamında, davacı şirketin -----tutarlı faturaya konu,---- hizmetinden ne kadar yararlandığına veya yararlanıp, yararlanmadığına ilişkin belge bulunmadığı,

davacının ------ açıklamalı, faturaya istinaden davalı tarafa ödemiş olduğu 23.500 TL tutarlı ödemeyi, davalı taraftan iadesini talep edip, edemeyeceği hakkında hukuksal değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.Davacı vekilinin 02/02/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile davanın 23.500,00-TL'nin tahsiline ilişkin alacak davasına çevrildiği görülmektedir. Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, dosyada alınan rapor, ticari defter kayıtları sonucunda.

Davacı şirket tarafından 14.09.2020 tarihinde süper lig maçları yayınları amacı ile sözleşme yapıldığını, ödemenin peşin olarak davalı tarafa yapıldığını, ancak 2020-2021 sezonunda maçların oynanmaması sebebi ile davalı tarafça davacı tarafa bir hizmet verilmediğinden bahisle ödenen bedelin iadesinin istendiği, yapılan yargılama sonucunda 2020-2021 sezonu süper lig maçlarının yapılmış olduğu, 21 takımla mücadele edildiği, 40 hafta maçların oynanmış olduğu, ilk 8 hafta maç gösterimine ilişkin bir kısıtlamanın olmadığı, davacı tarafından toplam ödenen bedelin 23.500,00-TL olduğu, ilk 8 haftaya tekabül eden 4.700,00-TL'nin düşülmesi ile,

18.800,00-TL'nin karşılıksız kalacağı, bu bedelden her iki tarafın kusuru bulunmaması sebebiyle ortak şekilde 1/2 oranında katlanılması gerektiği davacının davalıdan 9.400,00-TL talep edebileceği, ödeme tarihinden itibaren avans faizi istenebileceği anlaşılmakla, , açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.