İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/583 K.2024/686

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/583

KARAR NO : 2024/686

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 28/08/2023

KARAR TARİHİ : 26/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: Müvekkilim, tekstil imalatı ile uğraşmaktadır.

Ticari ilişkisi nedeniyle kendi namına ---- tarafından keşide edilen aşağıda tarih , meblağ ve Banka bilgileri ve hesap numarası yazılı iki adet çeki evrakları arasından kaybetmiştir. --- Şubesi---- hesap numarasına kayıtlı 16.09.2023 tarihli 500.000TL ödemeli ---- nolu lehdarı ... keşidecisi ---- olan çek ------ hesap numarasına kayıtlı 23.09.2023 tarihli 500.000TL ödemeli ----- nolu lehdarı ...,

keşidecisi ----- olan çek Her ne kadar Müvekkilim tarafından ciro edilmese de çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerce ciro edilerek kullanılması ihtimaline karşılık Çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve müvekkilimizin ve çeki keşide edenin zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını da içeren çeklerin iptali için iş bu davanın açılması zorunluluğu hasıl olmuştur.

Yukarıda arz ve izah edilen sebepler neticesinde; kısaca açıkladığımız ve mahkemenizce re’sen gözönüne alınacak nedenlerle davamızın kabulü ile, öncelikle müvekkilimize ait ve ekte fotopilerini, dava dilekçemizde listesini sunduğumuz çeklerin ödenmesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konulmasına ve dava sonunda söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin uyap sisteminden sunduğu beyan dilekçesi ile; " dava konusu Zayi edildiği bildirilen çek hakkında: ---- Şubesi----- hesap numarasına kayıtlı 16.09.2023 tarihli 500.000TL ödemeli ---- nolu lehdarı ... keşidecisi ----- olan çek için ----. Asliye Ticaret Mahkemesi ---- Esas sayılı menfi tespit davası açıldığını beyan ettiği görüldü.

Davacı vekili 26/09/2024 tarihli duruşmadaki beyanında: " Dava dilekçemize tekrar ederiz, dava konusu iki çek için 150.000 tl teminat bedeli yatırılmıtır. Ancak ---- hesap numarasına kayıtlı 23.09.2023 tarihli 500.000TL ödemeli ----- nolu lehdarı ..., keşidecisi ----- olan çek hakkında çekin bankalara ibraz edilmediği, Sayın Mahkemeye bu hususta müracaat edilmediği dolayısıyla çekin iptaline karar verilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Bu hususa istinaden vermiş olduğumuz teminat mektubunun iadesine karar verilmesini ve diğer çek üzerinden yeniden teminat bedeli belirlenmesini talep ediyoruz., dosya subut bulmuştur, davanın talebimiz gibi kabulüne karar verilsin, " dedi.

İNCELEME VE GEREKÇE

DAVANIN VE ÇEKİŞMELİ KONULARIN TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:

1-Davanın ve çekişmeli konuların tespiti: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.

Davaya konu; Zayi edildiği bildirilen çek hakkında: ----hesap numarasına kayıtlı 16.09.2023 tarihli 500.000TL ödemeli ----- nolu lehdarı ... keşidecisi ----- olan çek ile

-----hesap numarasına kayıtlı 23.09.2023 tarihli 500.000TL ödemeli ----- nolu lehdarı ..., keşidecisi ----- olan çekin kayıp olmasından bahisle iptallerinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

2-Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler ve sonuç: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.

Somut olayda;

Dosya arasında yer alan bilgi ve belgelere göre TTK 757 maddesi uyarınca çekten doğan tüm hakları kullanabileceğinden davayı açmaya yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çekin zayi olduğu ileri sürülmüş ve anılan çeklerin tarih ve numarası sunulmuştur. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.

Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.

Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.

Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çeklerle ile ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği konusunda ---- Gazetesinde birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış, ancak kaybolduğu iddia olunan ---- hesap numarasına kayıtlı 23.09.2023 tarihli 500.000TL ödemeli ----- nolu lehdarı ...,

keşidecisi ----- olan " çek bulunamamış, Bankaya veya Mahkemeye de ibraz edilmemiştir.

Tüm bu nedenlerle, bu çek yönünden davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.Diğer dava konusu zayi edildiği bildirilen çek hakkında: ---- hesap numarasına kayıtlı 16.09.2023 tarihli 500.000TL ödemeli ---- nolu lehdarı ... keşidecisi ------ olan çek yönünden istirdat davası açıldığından bu çek yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Gerekçesi ayrıntılı kararda yazılacak kararda açıklanacağı üzere ,

1- Davanın ----- numaralı çek yönünden KABULÜNE, ---- hesap numarasına kayıtlı 23.09.2023 tarihli 500.000TL ödemeli ---- nolu lehdarı ..., keşidecisi ------ olan çekin İPTALİNE,

2-Davaya konu; Zayi edildiği bildirilen çek hakkında: ------hesap numarasına kayıtlı 16.09.2023 tarihli 500.000TL ödemeli ----- nolu lehdarı ... keşidecisi ------ olan çek yönünden istirdat davası açıldığından BU HUSUSTA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

3-Ödeme yasağı kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,

4-Teminatın iadesi hususunda HMK madde 392/2 uyarınca işlem yapılmasına,

5-Karar tarihi itibari ile alınması gerekli 427,60-TL harçtan peşin olarak yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 157,75-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,