İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/700 K.2025/790

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/700 Esas

KARAR NO : 2025/790

DAVA

Ticari Şirket (Fesih İstemli)

DAVA TARİHİ : 16/10/2023

KARAR TARİHİ : 15/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Fesih İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında --------Noterliği'nin 03.11.2022 tarih ve -------- yevmiye numaralı adi ortaklık sözleşmesi imzalandığını , Bu ortaklığın kuruluş amacının , sözleşmenin 2.maddesinde de belirtildiği üzere tapuda ------- İli, ------- İlçesi, ------- Ada, ------- Parsel" üzerindeki yapılmış veya yapılacak olan düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri vasıtası ile yahut hak sahiplerinden satın almak sureti ile temin ve tevhid ederek üzerlerinde bir gayrımenkul projesi geliştirmek, inşaatını yapmak veya sevk ve idare etmek,

üretilecek bağımsız bölümleri yapılmış olan anlaşmalara uygun olarak hak sahiplerine teslim etmek veya gereken hallerde ortaklar arasında yahut üçüncü şahıslara devir, temlik ve satışını yapmak olduğunu, söz konusu sözleşmenin 6.maddesi uyarınca tarafların, arsa sahipleri ile yapılan veya yapılacak olan düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri kapsamına giren tüm işlerden müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarını, karşılıklı olarak istemeleri halinde hisse oranlarında değişiklik yapabileceklerini ve hiçbir surette işin sonuna kadar ortaklıktan ayrılmayacaklarını kararlaştırdıklarını,

lakin davacı şirketin şirket bugüne kadar anılan sözleşme ile yükümlendiği tüm edimlerini aksatmadan yerine getirdiğini, hatta davalının sözleşme ile üstlendiği görevlerini dahi tamamen davacının ifa etmiş olmasına rağmen davalının hiçbir şekilde hissesi oranında yapılan işe herhangi bir katkı sağlamadığını ve ödeme yapmadığını, sözleşme konusu iş ile de hiçbir şekilde ilgilenmediğini, yapılmakta olan inşaatı, şu an itibari ile mevcut seviyesine kadar davacının getirdiğini, tüm inşaat ile kendisi ilgilendiğini, tüm masraf ve harcamalarının da kendisinin yaptığını,

bu kapsamda davalı yana --------Noterliği'nin 21.07.2023 tarih ve --------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalının sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmesi sureti ile hissesi oranında sorumlu olduğu bedelin davacıya ödemesini;

aksi takdirde TBK madde 639 gereğince taraflar arasındaki adi ortaklık sözleşmesinin feshi ve adi ortaklığın tasfiyesi yoluna gidileceği davalıya ihtar edildiğini, bunun üzerine davalının şifahen içinde bulunduğu finansal kriz nedeni ile ortaklık konusu inşaata katkıda bulunamadığını ve bu tarihten sonra da bunun mümkün olmayacağını taraflarına bildirdiğini, Bilindiği üzere TBK madde 620'ye göre Adi ortaklık sözleşmesi,

iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri bir sözleşme olduğunu, Diğer bir deyişle ortak amaç için ortakların eşit ve aktif şekilde birlikte çaba göstermeleri ve ortaklığın başarıya ulaştırılması yolunda bütün ortakların çalışmaya girmesi gerektiğini, bu kapsamda sadece davacının , gerek maddi gerekse de emek olarak ortaklık için girişimlerde bulunduğunu, diğer ortak olan davalı ortaklık işini görmezden geldiğini, hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmediğini,

ödeme yapmadığını ve hiçbir şekilde iş ile ilgilenmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydı ile; davanın kabulü ile taraflar arasında imzalanan Adi Ortaklık Sözleşmesinin haklı nedenle feshine ve ortaklığın tasfiyesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından süresi içerisinde davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Adi Ortaklık sözleşmesinin feshi ve ortaklığın tasfiyesine ilişkindir.-------- belediyesine müzekkere yazılarak ------- İlçesi ------- ada , -------- parsel üzerindeki inşaata ilişkin işlem dosyası celp edilmiştir.Davacı tarafça taraflar arasında düzenlenen ------- Noterliğinin 03/11/2022 tarih ve------- yevmiye numaralı Adi Ortaklık Sözleşmesi gereğince davalının sözleşme ile yükümlendiği hiçbir edimi yerine getirmediğini, tam tersine davacı kendi edimlerini yerine getirdiği gibi davalının da yapması gereken iş ve ödemeleri kendisinin yaptığını belirterek adi ortaklık sözleşmesinin feshini ve adi ortaklığın tasfiyesini talep etmiş,

davalı şirkete usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap verilmemiş, yargılama devam ederken süresinden çok daha sonra duruşmada ve sunulan yazılı beyanlarda davayı kabul etmediklerini, dosyaya sunulan 05/09/2023 tarihli Adi Ortaklık Sözleşmesi ve Taahhütname başlıklı Protokolün davalı şirket yetkilisinin tefecilerin baskısı altında ve adi ortaklığa zarar gelmemesi amacı ile imzalandığını, adi ortaklık adına ödemelerin de yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.Dosya kapsamına göre taraflar arasında ------- Noterliğinin 03/11/2022 tarih ve -------- yevmiye numaralı -------- düzenlendiği,

Taraflar arasındaki 3.11.2022 tarihli “--------” başlıklı sözleşme incelendiğinde, sözleşmenin amacının ------- ili ------ ilçesi, ------- ada, ------- parsel üzerinde yapılmış veya yapılacak olan düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri vasıtası ile yahut hak sahiplerinden satın alınmak sureti ile temin ve tevhit edilerek gayrimenkul projesi geliştirmek, inşaatını yapmak veya sevk ve idare etmek, üretilecek bağımsız bölümleri yapılmış anlaşmalara uygun hak sahiplerine teslim etmek olduğu, adi ortaklığın sermeyesinin 50.000 TL olduğu,

bunun %40 payına karşılık olan 20.000 TL'nin -------- tarafından, %60'ına karşılık 30.000 TL'nin -------- tarafından karşılanacağı, sözleşmenin 11. Maddesinde düzenlenen delil sözleşmesine göre Adi ortaklık kayıt ve defterlerin her türlü uyuşmazlıkta delil mahiyetinde olacağına dair delil sözleşmesi imzalandığı kararlaştırılmıştır.Davacı taraf davalıya 21.7.2023 tarihli ihtarname göndermiş olup ihtarnamede davalının adi ortaklık konusu işlerle hiç ilgilenmediği,

yaklaşık 7.000.000 TL masraf yapılmış olduğu ancak davalının payı oranında masrafa katılmadığını, davalının payına düşen 4.200.000 TL'nin yedi gün içinde ödenmesi aksi halde adi ortaklığın tasfiye yoluna gidileceğinin ihtar edildiği görülmüştür.

Dosyada mübrez adi ortaklığa konu 1.6.2021 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi incelendiğinde sözleşmede yüklenicinin -------- olduğu görülmektedir.

Daha sonra davacı tarafça 05/09/2023 tarihli ADİ ORTAKLIK TADİL SÖZLEŞMESİ VE TAAHHÜTNAME başlıklı belge düzenlendiği, belgenin davacı ile davalı şirket yetkilisi tarafından imzalandığı, bu belge kapsamına göre davalı şirketin adi ortaklık sözleşmesinden kaynaklı hiçbir hak talep etmeyeceği, davalı şirketin bu hakkından feragat ettiği, davalı şirketin adi ortaklığa hiçbir katkısının bulunmadığı, sözleşme konusu inşaata ilişkin tüm bedelin d avacı tarafından üstenildiği ve karşılandığı, iskan ruhsatı alındıktan sonra da adi ortaklık sözleşmesinin sona ereceğinin kararlaştırıldığı,

davalı tarafça bu sözleşme ve altındaki imzaya itiraz edilmediği anlaşılmıştır.

Mahkememizce adi ortaklık 2022 ve 2023 yılı ticari defterleri üzerinde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince dosyaya sunulan 22/07/2024 tarihli asıl raporda özetle;''Adi ortaklık 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin açılış tasdiki yapılmış ancak her iki yıla ait ticari defterler tamamen boş olup hiçbir muhasebe kaydı bulunmadığı, Davacının 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin defter beyan sistemi (işletme defteri) olup Adi Ortaklık ile ilgili herhangi bir kayıt bulunmadığı,

Adi Ortaklık ticari defterlerine kaydedilmeyen ve tamamı resmi belgelerden oluşan davacı banka hesaplarından ve nakden yapılan ödemeler; -SGP Ödemesi Toplamı: 157.528,57TL -------- -Vergi Ödemesi Toplamı: 9.495,05 TL — Nakit -İnşaat Harcamaları| Sözleşme Konusu İnşaat): — 551.400,00 TL -------- Bankası Harcamalar toplamı: 718.423,62 TL'dir.

5.4-HMK 222/2 maddesine göre delil teşkil etmeyen ------- VE ------- ticari defterlerine kaydedilmeyen ancak resmi belgelere dayalı Davacı -------- hesaplarından ortaklık adına ödenen (2022-2023 yılları) tutar 718.423,62 TL olduğu,

adi ortaklık için yapılan masraflara diğer ortağın hiç katılmaması olgusu, yine ortaklardan birinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi olgusunun adi ortaklığın feshi için haklı sebep niteliğinde olduğu tespiti yapılmış , taraf itirazları üzerine alınan 30/11/2024 tarihli ek rapor ile 16/04/2025 tarihli 2. Ek raporda da benzer tespitler yapılarak benzer sonuca ulaşılmış adi ortaklık adına kayıtlı hiçbir değerin bulunmadığı tespiti yapılmış, bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.Adi ortaklığın sona ermesini düzenleyen TBK m. 639 uyarınca haklı sebeplerin bulunması hâlinde,

her zaman başkaca koşul aranmaksızın, fesih istemi üzerine mahkeme kararıyla adi ortaklığın sona erdirilmesi mümkündür. Bu düzenlemeye uyarınca adi ortaklıkta ortaklardan biri açısından borç ilişkisinin devam ettirilmesinin çekilmez hale gelmesi durumunda bu ortağın sözleşmeyi haklı sebebe dayanarak sona erdirebilmesi, mahkemeye yapılacak fesih istemi sonucunda verilecek karar ile gerçekleşir.

Her türlü sürekli borç ilişkisinde olduğu gibi adi ortaklık ilişkisinde de haklı sebepten kasıt TMK m. 2 uyarınca ilişkinin devam etmesinin Dürüstlük kuralına göre beklenmeyecek olduğu çekilmezlik halidir.

Sözleşme taraflarının ortak bir amaç için mallarını ve emeklerini birleştirmeyi taahhüt ettikleri bu sürekli borç ilişkisinin olağanüstü şekilde tek taraflı sona erdirilmesini haklı kılacak sebep ortaklar arasındaki güven ilişkisinin ortadan kalktığı veya başka bir sebepten dolayı ortakların verimli iş birliğinin çekilmez hâle geldiği durumlarda söz konusu olur Sonuç olarak; yukarıda yapılan açıklamalar ışığında taraflar arasında düzenlenen Adi Ortaklık Sözleşmesi,

05/09/2023 tarihli Adi Ortaklık Tadil Sözleşmesi ve Taahhütname başlıklı Protokol, taraf beyanları, bilirkişi raporları ve ticari defterler ile sunulan ödeme belgeleri birlikte değerlendirildiğinde.

Adi Ortaklığa ait hiçbir değerin tespit edilmediği, tüm işlem ve harcamaların davacı tarafından gerçekleştirildiği, davalının adi ortaklık sözleşmesindeki edimlerini yerine getirmediği, her ne kadar davalı vekilince 05/09/2023 tarihli Adi Ortaklık Tadil sözleşmesi ve Taahhütnamenin tefecilerin ağır baskısı altında ve Adi Ortaklığa zarar gelmemesi için düzenlendiği ileri sürülmüş ise de buna ilişkin hiçbir somut delilin dosyaya sunulmaması ve bu savunmanın davanın açılmasından yaklaşık iki yıl geçtikten sonra süresinden çok sonra yapılması,

yine davalı tarafça 18/06/2025 tarihli dilekçe ekinde sunulan ve adi ortaklık adına yapılan ödemeye ilişkin olduğu iddia edilen dekontun adi ortaklığa ilişkin olup olmadığı belli olmadığı gibi, taraflar arasında düzenlenen 05/09/2023 tarihli Taahhütnamede Adi Ortaklık haklarından feragat edilmesi karşısında sonuca etkisinin de yapılan incelemede adi ortaklık adına kayıtlı hiçbir değerin bulunmadığı dikkate alınarak adi ortaklık sözleşmesinin olağanüstü şekilde tek taraflı sona erdirilmesini haklı kılacak sebeplerinin somut olayda gerçekleştiği, taraflar arasında güven ilişkisinin ortadan kalktığı,

ortaklık ilişkisinin devamının çekilmez hale geldiği kanaatine varılmakla davacının davasında haklı olduğunu ispat ettiği anlaşıldığından davanın kabulüne, adi ortaklık sözleşmesinin feshine, sözleşmesi konusu tüm işlerin ve harcamaların davacı tarafından yapılması nedeni ile adi ortaklığa konu değerlerin davacıya aidiyeti suretiyle ortaklığın tasfiyesine dair karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.