İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/254 K.2025/937

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/254 Esas

KARAR NO:2025/937

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 24/10/2023

KARAR TARİHİ: 17/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ----- sınırları içerisinde toptan hazır gıda maddesi satan sektörün önde gelen distribütörlerinden olduğunu, davacı şirketin----- kayıtlı olduğunu, davacı şirketin ----- tarihinde ve sonrasında bölgede meydana gelen depremler nedeniyle telafisi imkansız olan zararlar gördüğünü, davacı şirketin hem işletme merkezi hem de depo olarak kullandığı ------- adresinde bulunan hem ofis bölümü hem de depo bölümü olarak kullanılan yerlerin depremler nedeniyle kısmi olarak yıkıldığını,

bu yıkılma nedeniyle hem bina hem de depo içerisinde bulunan demirbaşların hızlı tüketim mallarının zarar görmüş olduğunu ve kullanılamaz hale geldiğini, davacı şirketin adresinde bulunan bina/depo içerisinde tüm ürünlerin/demirbaşların bulunduğu sırada tamamen yıkıldığını, tüm hızlı tüketim malları kullanılamaz hale geldiğini, binalar nedeniyle de adresin bir enkaza döndüğünü, müvekkili şirketin davalı sigorta tarafından --- poliçe numaralı ----- işletme merkezini/binasını/deposunu/ ürünlerini sigortalattığını, mezkur poliçe kapsamında sigorta şirketine yasal düzenlemeler nazara alınarak 10 Şubat tarihinde başvuruda bulunulduğunu,

hasarın ihbarının yapıldığını, ihbar doğrultusunda ----- numaralı hasar dosyası açıldığını, müvekkiline ait adreste hasar tespitinin ilk olarak------ tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından atanan ve görevlendirilen ekspertiz tarafından eksik ve hatalı bir şekilde yapıldığını, davacı şirketin adresinde yaşanan hırsızlığın davalı şirketin hasar dosyasında bulunan ekspertiz raporu ile sabit olduğunu, müvekkilinin hırsızlar tarafından çalınan malların yaklaşık olarak 8 milyon TL olduğunu, ekspertizin hesaplama yaparken eksik ve hatalı bir hesaplama yapmış olduğunu,

hırsızlanan mal oranının emtianın 1/3 ü oranında olduğunun tespit edildiğini, ekspertizin yapmış olduğu incelemeler sonucunda toplam emtianın 12.727.038,11 TL olarak tespit etmiş ise de ekte sunulan mizanda ------kodu ile anlık stoklarının toplam tutarının 13.364.422,28 TL olduğunun açık olduğunu, müvekkilinin depo ve ofisinde depremden kaynaklı olarak oluşan bina hasarı, idari bina hasarı, demirbaş hasarı, emtia hasarı, elektronik cihaz hasarının, hırsızlık ve geç ödemeden kaynaklı enflasyon farkının tazmini için yapılan toplam ödemenin 5.215.000,00 olup bu ödemenin deprem teminatından ödendiğini,

yapılan bu ödemenin eksik olup kalan miktarın davalıdan talep ettiklerinden bahisle fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla 1,00 TL bina hasar bedelinin, 1,00 TL İdari Bina Hasar Bedelinin, 1,00 TL Demirbaş Hasar bedelinin, 1,00 TL Emtia Hasar Bedelinin, 1,00 TL Elektronik Cihaz hasar bedelinin, 1,00 TL hırsızlık bedelinin ve 1,00 TL enflasyon arkı bedelinin deprem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak kendilerine verilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Dava dilekçesinde müddeabihinin, taleplerinin bilirkişinin hesabı gibi karar verilmesine, bu sebeple hırsızlık bedeli dava değerinin 1.499.000,00-TL daha artırılarak 1.500.000,00-TL ıslahı ile deprem tarihinden itibaren İşleyecek Yasal Faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin haklarımızın saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta kuruluşunun faaliyet merkezinin ----- olup, sigortalılar ile müvekkili şirket arasındaki sigorta sözleşmesinden kaynaklı olarak açılan davalara bakmaya ------ Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresine dahil olduğunu, bu nedenli yetki itirazında bulunduklarını, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, belirsiz alacak davası şartlarının oluşmadığını, davacının talebini ve talep ettiği miktarı somutlaştırması ve dava harcını dava değerine göre tamamlaması gerektiğini,

davacıya ait iş yerinin müvekkili şirket nezdinde -------- sayılı endüstriyel Paket Sigorta Poliçesi ile Yangın Sigortası Genel Şartları Kapsamında sigortalanmış olduğunu, açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, müvekkilinin sigorta şirketince davacının davaya konu --- ve--- tarihli depremler ile---- tarihli hırsızlık hadisesinden kaynaklı tüm zararı, poliçe genel ve özel şartları dahilinde ----- olarak tanzim edildiğini,

müvekkili şirket tarafından Yangın Sigortası Genel Şartları kapsamında sigortalanmış olan davacıya ait iş yeri için düzenlenen ------- sağlanan deprem teminatının ihtiyari deprem ve Yanardağ Teminatı Tarife ve Talimatı hükümlerine tabi olmak üzere %80 sigortacı sorumluluğu ve %20 sigortalı katılım payı ve %5 teminat muafiyeti getirildiğini, davaya konu sigorta poliçesinin konusunun davacıya ait işyeri (bina-dekorasyon) ve muhteviyatı (demirbaş, elektronik cihaz ve emtea) olmakla, sigorta güvencesine alınan riziko,

ihtiyarı deprem ve Yanardağ Püskürtmesi teminatına ilişkin tarife ve talimattaki düzenleme uyarınca ticari ve sınai riziko kapsamında olduğunu, öncelikle yetki itirazımızın kabulü ile mahkemenizin yetkisizliğine ve davanın yetkili------ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasına ilişkin itirazlarının kabulü ile HMK nun 170/1 maddesi hükmü uyarınca talebini ve talep ettiği miktarını somutlaştırması ile somutlaştırılacak dava değerine göre dava harcını tamamlaması için davacı tarafa yasal bir haftalık süre verilmesine,

aksi halde belirsiz alacak davası olarak açılan davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, davanın esastan reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, özel sigorta sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat istemli davadır.Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları saptanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanmıştır.---- Tapu Müdürlüğünden davacıya ait iş yerinin bulunduğu yerin tapu kayıtları ve ---Ticaret Sicil Müdürlüğünden davacının ticaret sicil kayıtları celp edilmiş, davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak dava konusu tazminata ilişkin hasar dosyası dosyamız arasına alınmıştır.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi rapor içeriğine göre;

A) MAKİNE/ ELEKTRONİK CİHAZ/ MAKİNE/ DEMİRBAŞ YÖNÜNDEN

Her ne kadar davacı tarafından dosya muhteviyatına sunulmuş olan Ekspertiz Raporu kabul edilmemiş olsa da dosya muhteviyatında bu rapor haricinde mütalaa raporu, tespit raporu vb. bulunmadığı,Bu nedenle incelemeye esas dosya muhteviyatındaki bizzat yerinde inceleme yapan Eksper Raporu haricinde başka rapor bulunmadığı,Demirbaş enflasyonlu sigorta bedelinin 1.242.465,75 TL olduğunu, hasarlanmayan rafları düşülmesi ve diğer tüm demirbaşların hasar görmüş olduğunun kabulü ile demirbaş zararının 1.000.000,00 TL olduğunu,Zarar görmeyen raf sistemlerinin 242.465,75 TL olarak hesaplanmış olduğunu,

Bu kapsamda dava konusu en son mizanda gözüken ve toplam 3 hasarda zarar gören emteaların tamamının hasar görmüş olduğu ve bu nedenle amortisman / yıpranma payının düşülmesi ve 2. El olarak dikkate alarak hesaplama yapılması neticesinde (Raf Sistemlerinin yarısı hasar görmemiş olduğu belirtilmiştir.) Demirbaş zararının 1.000.000,00 TL, Elektronik Cihaz/ Makine Zararının 186.370,00 TL tutarındaki ------- olay tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu,

B) İNŞAAT MALZEMELERİ / BİNA/ TAŞIYICI SİSTEM YÖNÜNDEN

Yapılan piyasa araştırması sonucunda, Ekspertiz Raporunda hesaplanan; Depo binası + İdari bina: 4.806.000TL sigorta değerinin, Dekorasyon bedeli: 810.000TL rayiç değerin, kadri maruf olduğu,

C) GIDA MALZEMELERİ YÖNÜNDEN

------- emtia hasar hesaplaması değeri olan 12.727.038,11 TL’nin olay tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu değerlendirilmektedir.

D) SİGORTA MEVZUATI YÖNÜNDEN

1. Davaya konu olayda davalı --- davacı---- poliçe numarasıyla ---- vade tarihleri arasında ------ sigortalayan şirket olduğu,

2. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre gerek---- tarihinde, gerekse de ---- tarihinde meydana gelen depremlerin ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleşmiş olduğu, ayrıca davacı tarafça dava dilekçesinde belirtilen 10/02/2023 tarihli hırsızlık hadisesinin de ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği,

3. Davalı --- tarafından davacı tarafa;-----nolu dosyanın ödemesidir”---- tarihinde aynı açıklamayla ----- tarihinde aynı açıklamayla 469.085,00 TL olmak üzere toplam 5.215.630,38 TL tutarında tazminat ödenmiş olduğu, ödemelere ilişkin banka dekontlarının dosya kapsamında yer aldığı,

4. Davalı------tarafından düzenlenen ilgili sigorta poliçesinde; Deprem (Muhteviyat) için 5.000.000,00 TL, Deprem için 3.600.000,00 TL ve ---- Teminatlar için 8.600.000,00 TL teminat verildiği,

5. Davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen ilgili sigorta poliçesinin 1. sayfasında % 5 oranında Deprem Muafiyeti notu olduğu,

6. İlgili sigorta poliçesinin dördüncü sayfasında bulunan Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Teminatı Muafiyet Klozu’nda, “muafiyet uygulaması açısından her bir 72 saatlik dönem bir hasar sayılır” maddesinin yer aldığı,

7. Sigortacılık tekniğine göre ve dosya içerisindeki bilgi ve belgeler çerçevesinde oluşan hasarın yakın sebebinin, 06 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde ve 20 Şubat 2023 tarihinde Hatay ilinde meydana gelen depremler olduğunu,

8. Somut olayda farklı tarihlerde (06/02/2023 ve 20/02/2023) meydana gelen 2 deprem hasarının söz konusu olduğu, dolayısıyla detayları yukarıda açıklanan “Muafiyet uygulaması açısından her bir 72 saatlik dönem bir hasar sayılır.” maddesine istinaden davalı sigorta şirketi tarafından tazminat hesabında 2 farklı muafiyet uygulanmasının sigortacılık tekniği açısından uygun olduğu,

9. Detayları yukarıda yer aldığı üzere; işbu bilirkişi heyet raporunun teknik yönden değerlendirme kısmında yer alan tespitlere istinaden somut olayda davacı ---- bakiye zarar alacağı olmadığı, davalı ----- ilgili sigorta poliçesi kapsamında hasar tazmin yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu, dolayısıyla davacı tarafın davalı sigorta şirketinden bakiye zarar talep edemeyeceği" yönünde;

Ek raporda ise;

Teknik Yönlerden

Bu nedenle yukarıda belirtilen hususların Sn. Mahkeme tarafından değerlendirmeye alınmasını, bunu haricinde Kök Rapor görüş ve kanaatlerimizin aynen devam ettiğini, nihai taktir ve Hukuki değerlendirmenin Sn. Mahkemeye ait olduğunu,

Sigorta Mevzuatı Yönünden

1. Somut olayda tarafların itirazları doğrultusunda, işbu bilirkişi heyet raporunun teknik yönden değerlendirme kısımlarında yer alan görüş, tespit ve kanaatlerde değişiklik yapılmadığı,

2. Dolayısıyla Kök Raporda Sayın Mahkemenize sunulan görüş ve kanaatlerimde değişiklik yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı,

3. Kök rapordaki görüş ve kanaatlerim muhafaza edildiği," yönünde beyanda bulunulmuştur.

Davaya konu olayda davalı ---- davacı ---- poliçe numarasıyla --- vade tarihleri arasında---- sigortalayan şirkettir. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre gerek ---- tarihinde, gerekse de ---- tarihinde meydana gelen depremlerin ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleşmiş olduğu görülmektedir. Ayrıca davacı tarafça dava dilekçesinde belirtilen ---- tarihli hırsızlık hadisesi de ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleşmiştir.

Davalı--- tarafından davacı tarafa; --- nolu dosyanın ödemesidir” ------ tarihinde aynı açıklamayla ---- tarihinde aynı açıklamayla ---- olmak üzere toplam --- tutarında tazminat ödendiği görülmektedir. Ödemelere ilişkin banka dekontları dosya kapsamında yer almaktadır.Davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen ilgili sigorta poliçesinin 1. sayfasında %5 oranında Deprem Muafiyeti notu olduğu görülmektedir.

İlgili sigorta poliçesinin üçüncü sayfasında bulunan Teminatın Kapsamı başlığı altında; “Bu poliçe Yangın Sigortası Genel Şartları ve buna bağlı ek teminat kılavuzları ile poliçede ilgili teminatın alınmış olması şartıyla ------ belirtilen tanım ve özel şart hükümlerine göre düzenlenmiştir.” ifadeleri yer almaktadır.

İlgili sigorta poliçesinin dördüncü sayfasında bulunan Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Klozu'nda. “Deprem ve yanardağ püskürmesi sigortası %100 sigorta bedelinin %20 oranı kadar sigortalı üzerinde kalması ve meydana gelecek hasarlarda sigortalının bu oranla hasara iştirak etmesi kaydıyla sigortalı ile müşterek sigorta şeklinde yapılmıştır. Sigortalı ve sigortacı bu oranın arttırılması hususunda anlaşabilirler.

Bu durumda prim 96 100 sigorta bedeli üzerinden, tarifede belirtilen fiyat indirimi esas alınarak hesaplanır...” hususları belirtilmiştir. İlgili özel şart yer aldığı üzere somut olayda davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen ilgili sigorta poliçesi Deprem teminatı koasürans (müştereken) verilmiştir.

Dolayısıyla meydana gelecek hasarlarda %80'lik kısmın davalı sigorta şirketi üzerinde, % 20'lik kısmın ise davalı taraf üzerinde kalacağı hususunda tarafların mutabık kaldığı anlaşılmaktadır.Aynı sayfanın devamında Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Teminatı Muafiyet Klozu bulunmaktadır. İlgili klozda. “Sigortalı, sigorta bedelinden kendi üzerinde tutmayı kabul ve taahhüt ettiği kısmı tekrar sigorta ettiremez.

Sigortalı meydana gelecek hasarlar da önceden mutabık kalınan ve poliçede yazılan oranla hasara iştirak eder.

Deprem ve nereden tükürmesi teminatı ile ilgili her bir hasarda, sigortalıya ait ve aynı riziko adresindeki sigorta teminatının, bina (bina, sabit tesisat ve dekorasyon) ve muhteviyatı (emtea, makine, teçhizat, demirbaş ve diğer tesisat) veya birden fazla bina ve / veya muhteviyatı kapsaması halinde bilumum; a) Bina, sabit tesisat ve dekorasyon b) Emtea c) Makine, teçhizat, demirbaş ve diğer tesisat gruplarının her birinin toplam sigorta bedelleri (sigortacının sorumlu olduğu kısım) üzerinden en az %5 muafiyet oranında bulunacak bir tenzili muafiyet bu grupların her biri için ayrı ayrı uygulanır.

Sigortacı hasarın muafiyet miktarını aşan kısmından sorumludur. Sigortalı ve sigortacı muafiyet “oranının arttırılması hususunda anlaşabilirler bu durumda fiyattan tarifede belirtilen oranda indirim yapılır. Bu husus poliçenin ön yüzüne yazılır. Muafiyet uygulaması açısından her bir 72 saatlik dönem bir hasar sayılır.” ifadeleri yer almaktadır.

İlgili özel şart maddesinde yer aldığı üzere somut olayda davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu kısım üzerinden %5 oranında tenzili muafiyet uygulanacağı ve muafiyet uygulaması açısından her bir 72 saatlik dönemin bir hasar sayılacağı anlaşılmaktadır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun A) Sigorta sözleşmesi başlıklı Madde 1401’de özet olarak; “(1) Sigorta sözleşmesi,

sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir…” hükmü düzenlenmiştir.

Yangın Sigortası Genel Şartları A.l- Sigortanın Kapsamı maddesinde; “Bu sigorta ile yangının, yıldırımın, infilakın veya yangın ve infilak sonucu meydana gelen duman, buhar ve hararetin sigortalı mallarda doğrudan neden olacağı maddi zararlar, sigorta bedeline kadar temin olunmuştur.” hükmü yer almaktadır. Yangın Sigortası Genel Şartları Klozlar başlığı altında bulunan Deprem ve Yanardağ Püskürmesi

Klozu (Yangın Sigortası ile Birlikte Verildiği Takdirde Yangın Poliçesine Eklenecek Kloz)’nda. “Yangın Sigortası Genel Şartları Hükümleri Saklı Kalmak Kaydıyla. Deprem, deniz depremi (tsunami) ve yanardağ püskürmesinin doğrudan veya dolaylı neden olacağı yangın, infilak, yer kayması veya toprak çökmesi sonucu meydana gelenler dahil bütün zararlarla, temeller ve istinat duvarları teminata ilave edilmiştir….

Muafiyet, Deprem veya yanardağ püskürmesinin sebep olacağı yangın dışındaki zararlarda sigortacılar, 72 saatlik devamlı bir süre içinde meydana gelen zararın. TL’sını aşan kısmından sorumludur.” hususları belirtilmiştir.Hırsızlık Sigortası Genel Şartları A - Sigortanın Kapsamı A.l. Sigortanın Konusu başlıklı maddede. “Bu sigorta ile poliçede belirlenen sigortalı yerde hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüsün. 1.1. Kırma, delme, yıkma, devirme ve zorlamayla girilerek, 1.2.

Araç, gereç veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanma veya aşma suretiyle girilerek, 1.3. Kaybolan, çalınan veya haksız yere elde edilen asıl anahtarla veya anahtar uydurarak veya başka aletler veya şifre yardımıyla kilit açma suretiyle girilerek, 1.4. Sigortalı yerlere gizlice girip saklanarak veya kapanarak, 1.5.

Öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanma veya tehditle, yapılması halinde sigortalı kıymetlerde doğrudan meydana gelen maddi kayıp ve zararlar, teminat altına alınmıştır.” hükümleri yer almaktadır. Dosya içeriğinde dava dışı ---- tarafından düzenlenmiş ----- bulunmaktadır. İlgili ekspertiz raporunun Tazminat Tutarı kısmında 5.215.630,38 TL tutarında tespit yapıldığı ve davalı sigorta şirketi tarafından da bu bedelin davacı tarafa ödendiği görülmektedir.

Sigortacılık tekniği açısından dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde; işbu bilirkişi heyet raporunun teknik yönden değerlendirme kısmında yer alan tespitlere istinaden somut olayda davacı---- zarar alacağı olmadığı, davalı -----ilgili sigorta poliçesi kapsamında hasar tazmin yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu, dolayısıyla davacı tarafın davalı sigorta şirketinden bakiye zarar talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.