İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/909 K.2026/158

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/909 Esas

KARAR NO:2026/158

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:09/12/2024

KARAR TARİHİ:13/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- plakalı aracın, Müvekkil şirket nezdinde ---- tarihleri arasında ---- ile davalı -----adına sigortalı olduğunu, ----tarihinde meydana gelen trafik kazasında, müvekkil ----- plaka numaralı araç ---------- sürücüsü dava dışı ------, iki aracın arasından geçmek isterken sol şeritte seyreden --------plaka numaralı araca çarptığını, kaza sonrası tanzim edilen kaza tespit tutanağında, dava dışı----- sürücü belgesinin olmadığı açıkça ifade edildiğini, kaza sonrası ----- plaka numaralı araçta ----- hasar meydana gelmiş olup, işbu hasar tutarı müvekkil Şirket tarafından --------- tarihinde ödenmiş,

sonrasında ise davalıdan rücu talebinde bulunulduğunu, ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğini, davalı tarafından müvekkil Şirkete ödeme yapılmaması nedeniyle, ------- Esas sayılı dosyası ile davalı borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, sigortalı araç sürücüsü dava dışı -------- işbu kazanın meydana gelmesinde tek ve asli kusurlu olup, ehliyetinin olmadığı da göz önünde bulundurulduğunda, müvekkil Şirket açısından rücu nedeni olduğu ve işbu rücu muhatabının sigorta poliçesi tarafı olan davacı olduğu açıktır.

Zira, ---------- başlıklı B.4. Maddesinin -b bendinde.

Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise," denilmekle, ehliyetsiz sürücünün neden olduğu zararların açıkça rücu nedeni olarak sayıldığını, yargılama neticesinde lehlerine hükmedilebilecek maddi tazminatın tahsilinde zorluk yaşanmamasının önüne geçmek, hükmün icrasını mümkün kılabilmek masadı ile,

davalının menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının 3. şahıslara devir ve temlikini önlemek için adına kayıtlı bulunan menkul, gayrimenkul ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz şerhi konulması talebimizin teminatsız olarak kabulüne karar verilmesini, davacı müvekkili sigorta şirketinin 5684 Sayılı Kanunun 17.maddesi gereğince ------- nezdinde teminatlar tesis etmiş olduğu ve sigorta şirket borçları ayrıca kamu teminatı altında bulunduğu nazara alındığında tedbir talebimizin teminatsız olarak kabulüne karar verilmesini, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak koşuluyla;

öncelikli olarak davalı yana ait bulunan----- plakalı motorlu araç ve Sayın Mahkemece tespit edilecek davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malların 3. kişilere devrinin önlenmesi amacıyla teminatsız ihtiyaten haczine,---------- Esas sayılı icra dosyası ile başlatılan takibe davalının yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaliyle takibin devamına, davalı/borçlunun işbu haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

------ tarihinde trafik kazasında --------- plaka numaralı araçta meydana gelen hasarın bedelini, ruhsat sahibi olarak müvekkil şirketten talep ettiğini, davacı sigorta şirketi, -----tarihinde müvekkil şirkete, ihtar yollayarak, ----- plaka numaralı aracın davaya konu kazaya ilişkin poliçe dahilinde ----ödeme yaptıklarını belirterek işbu ------ hasar bedelini kendilerine rücu etmişlerdir.

Tarafımızca işbu Rücu ihtarı uyarınca, davacı sigorta şirketine ---- tarihinde bildirilen tutarın tamamı ödendiğini, özetle, davacı yan her ne kadar huzurdaki davada ---- tarihinde meydana gelen trafik kazasında,----- plaka numaralı aracın hasar bedelini ödemediklerini iddia etmiş ise de---- plaka numaralı aracın hasar bedeli müvekkil şirketçe ödenmediğini, yapılan işbu ödemeye ilişkin de davacı sigorta şirketi, tarafımıza -----tarihinde ibraname göndermiş ve işbu ibranamede açıkça;

'' ----plaka karşı aracın hasar bedeli ----- Tarafından karşılanmış olup toplam ----------tahsil edilmi hasar dosyası da kapatılmıştır'' yazıldığını, müvekkili şirkete gönderilen ihtarnameyi, müvekkil şirketin yapmış olduğu ödeme dekontunu ve davacı şirket tarafından hasar bedelinin ödendiğine ilişkin taraflarına gönderdiğini ibranameyi ibraz ettiklerini, davacının İddialarını genişletmesine muvaffak etmemekle, dava dilekçesine dayanak olan icra dosyasının Takip Talebinde ve dava dilekçesinde değer kaybı talep edilmediğinden, huzurdaki davanın değer kaybına ilişkin tazminatın Rücu edilmesine ilişkin olduğunu kabul etmemekle birlikte;

huzurdaki dava aracın değer kaybına ilişkin açılmış ise aracın ----- olduğu, aracın hasar aldığı iddia edilen parçalarının değer kaybına dahil edilemeyecek parçalar olduğu ve aracın aynı bölgeden daha önce bir çok kazaya karıştığı sabit olduğundan davacı tarafından değer kaybı talep edilemeyecek olup, değer kaybı yönünden de davaya itiraz ettiklerini, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak koşuluyla.

Haksız ve yersiz davanın reddine, davacı tarafın haksız icra takibi nedeniyle % 20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Huzurdaki dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur.----- esas sayılı dosyası celp edilmiştir.Mahkememizce işbu dosyada, sigorta uzmanı ve makine mühendisi bilirkişilerin raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişiler tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle.

3- ANALİZ, İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER: Dava dosyasında mevcut; -----İNCELENMESİ: Sayın mahkemece dosyaya temin edilen ------bila tarihli,------- sayılı yazısında "İlgi yazıda belirtilen ------- plaka bilgisi kullanılarak sistemimizden yapılan sorgulama ile, ---- tarihini kapsayan ------ hasar bilgisi, ------- bilgisi, Kaza Tespit Tutanağı bilgisi araştırılmış olup bulunan bilgiler ekte yer almaktadır" olarak belirlenmiş olup buna göre;--------- plakalı aracın, kaza tarihinde davacı sigorta şirketine ------ sigortalı, malikinin davalı şirket olan motosiklet olduğu,

------- plakalı aracın, kaza tarihinde dava dışı ------sigortalı, ------- poliçesinin bulunmadığı, malikinin dava dışı ----- ait kamyonet olduğu, belirlenmiştir. Keza yazı ekinde,------ ünvanlı ekspertiz firmasına ait------ tarihli ekspertiz raporunda --------- onarıma ait parça ve işçilik bedelinin ----- hariç toplam -----tutarda, araç piyasa bedeli ---------olarak belirlenmiş olup hasara ilişkin görüntüler ekinde sunulmuştur.

A- KUSUR YÖNÜNDEN: MADDİ HASARLI TRAFİK KAZASI TUTANAĞININ İNCELENMESİ: -------- düzenlediği ----- tarihli tutanak aşağıda verilmekte olup.

Kazanın Meydana Geldiği Tarih ve Saat: -------, Saat:------ Kaza Yeri: ---------tutanağında olayla ilgili; "sürücü ----sevk ve idaresindeki ----- plaka sayılı aracı ile ---------- ------ durağı önünde seyir halinde iken iki aracın arasından geçmek istediği esnada aracının sol yan kısımları ile sol şeritte seyir halinde bulunan sürücü ------- sevk ve idaresindeki -------- plaka sayılı aracın sağ ön kısımlarına çarpması sonucunda yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Bu kazanın oluşumunda sürücü ------------ 2918 sayılı KTK' nın 56/1-a (şerit izleme kurallarına uymamak) maddesini ihlal ettığı kaza yeri incelemesi ve sürücü beyanlarından kusurlu olduğu görüş ve kanaatine" olarak belirtildiği anlaşılmıştır. Olay yerinin uydu görüntüsü aşağıda verilmiştir. Dosya kapsamında kazanın ve kusurun anlaşılmasına katkıda bulunur nitelikte başkaca bir bilgi ve tespitin bulunmadığı görülmüş.

Yukarıda irdelenen tespitler kusurun anlaşılmasına yeterli bulunarak kusur durumu aşağıda değerlendirilmiştir.

Kaza mahalli meskûn mahal içinde, cadde tek yönlü trafiğe açık, 2 şeritli asfalt yolda, kazaya etken trafik işaretlemesi bulunmamakla, sürücülerden ------ sürücü belgesinin bulunmadığı, yolda çalışma veya engel bir durum olmayıp, yatay güzergâh düz, eğimsiz ve kaza vakti gündüz olup; --------- Sevk ve idaresinde olan motosikleti ile iki şeritli, tek yönlü, ------------ yolda seyir halinde iken sağ ve sol şeritte seyreden araçların arasından tehlikeli ve kısıtlı manevra ile geçmek istemiş olup bu esnada sol tarafındaki kamyonete çarparak kazaya neden olduğu belirgin olup yolda geçiş hakkı ve şeridi olmayarak,

(Geçme, geçilecek aracın solundaki şeritten yapılır. Geçilecek aracın sürücüsü ses ve ışık cihazları ile uyarılarak, geçerken kullanılan şeritte güvenli mesafe gidildikten sonra işaret verilip izlenecek şeride girmekle tamamlanır ve Araçların sağından veya banketlerden yararlanmak suretiyle geçmek yasaktır) ortadan ve iki aracın arasından geçişini yapmayıp, şeridin boş olduğu zaman diliminde geçmesi gerekirken aksine hareketlerle kazaya neden olduğu,

kendinin ve diğer araçların güvenliğini tehlikeye attığı, dikkatsizce şerit ihlali yaptığı, sürücü belgesi daha önce ceza alması nedeniyle iptal edilmesine (kazaya etken olmaksızın) rağmen tedbirsiz ve trafiği aksatacak şekilde aracını kullandığı belirlendiğinden. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun: Karayollarında trafiğin akışı: Madde 46 - Karayollarında trafik sağdan akar.

Aksine bir işaret bulunmadıkça sürücüler: a) Araçlarını, gidiş yönüne göre yolun sağından, çok şeritli yollarda ise yol ve trafik durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten sürmek, b) Şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek, c) Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek, g) Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirmemek, Zorundadırlar.

Geçme kural ve yasakları: Madde 54 - Sürücülerin geçme sırasında uymak zorunda oldukları kural ve yasaklar şunlardır: a) Geçme kuralları: Geçme, geçilecek aracın solundaki şeritten yapılır. Geçilecek aracın sürücüsü ses ve ışık cihazları ile uyarılarak, geçerken kullanılan şeritte güvenli mesafe gidildikten sonra işaret verilip izlenecek şeride girmekle tamamlanır. Araçların sağından veya banketlerden yararlanmak suretiyle geçmek yasaktır.

Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama: Madde 56 - Sürücüler aşağıdaki kurallara ve yasaklara uymak zorundadırlar. a) Şerit izleme: 1. Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden kullanmaları, yasaktır" Hükümlerinin ihlali niteliğinde olarak trafik kurallarına aykırılıkla mezkûr kazanın esas ve tek nedenini oluşturmuş olduğundan: Kazanın oluşumunda,

kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçme (84/g bendi-Şeride tecavüz etme) halleri ile Asli ve Tek olarak % 100 (YÜZDE YÜZ) ORANINDA KUSURLUDUR. ---------PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ--------- Sevk ve idaresinde olan kamyoneti ile iki şeritli yan yolun sol tarafında seyir halinde iken; sağ şeritte bulunan diğer bir aracın orta kısmından geçmek isteyen motosikletin kendi aracına çarparak kazanın gerçekleştiği belirgin olup bu oluşumda araçların ve trafiğin olağan güçlüklerinin ötesinde bir etkisinin bulunmadığı anlaşıldığından: atfı kabil bir KUSURU BULUNMAMAKTADIR.

B- ALACAK YÖNÜNDEN: İCRA DOSYASININ İNCELENMESİ: Davacı tarafça, davalı ve dava dışı -------- aleyhine -------- sayılı dosyasında ------- asıl, ----- işlemiş faiz olmak üzere toplam ------ tutarda alacak için --------tarihinde takip başlatıldığı, bilahare borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu belirlenmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde "Kaza sonrası ----- plaka numaralı araçta ----- hasar meydana gelmiş olup, işbu hasar tutarı müvekkil Şirket tarafından ----- tarihinde ödenmiş" olarak beyan etmiş olup gerçekte alacak konusunun ------- plakalı araçta oluşan değer kaybı olduğu (hasar onarım bedeli ayrıca ödenmiş) anlaşılmaktadır. -------- bulunan ekspertiz raporunda belirtilen hasarlı parça ve işçiliklerin kaza tutanağı ile uyumlu olduğu, onarıma ait görüntülerdeki hasarlı aksamların, kaza sonrası araç görüntülerinde ki hasarlarla örtüştüğü belirlenmiş olup ekspertiz raporu ve aracın hasarlı görüntüleri aşağıda verilmiştir.

Davacı sigorta şirketi, kaza olayında hasar gören --------- plakalı aracın değer kaybı tutarını ---- olarak belirlemiş ve dava dışı---------ödemesinin yapıldığı anlaşılmış olup görüntüsü aşağıda verilmiştir. Trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıkmaktadır.

Sebebiyse, piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürmektedir.

Araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı, daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de artmaktadır.

Değer kaybı hesaplamalarında esas alınan ------sayılı resmi gazetede yayınlanan ------- tebliği ile yayınlanan ----- dikkate alınmakta iken,-------- sayılı kanun 90.maddesinde yer alan "genel şartlarda ..." ifadesinin anayasaya aykırılık teşkil etmesi sebebi ile iptaline karar vermiş olup, tazminat hesaplarında TBK' nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Araç değer kaybı hesaplamalarında.

Aracın marka ve modeli, Aracın üretim tarihi, Aracın trafiğe çıkış tarihi, Aracın kaza anındaki kilometresi, Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri, *Aracın hasar geçmişi ve niteliği, Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup.

Ekspertiz raporunda, alacağı oluşturan ----------- plakalı aracın------ onarıma ait parça ve işçilik bedelinin ---- hariç toplam ----- tutarda, araç piyasa bedeli --------- olup olay tarihinde, ÖZELLİKLE ENFLASYONİST ETKENLİ ARAÇ FİYATLARININ ARZ-TALEP PARAMETRELERİNİN ÇOK HIZLI ARTIŞLA DEĞİŞKENLİK GÖSTERDİĞİ GERÇEĞİYLE, 2. el piyasa değerinin olay tarihi itibariyle en yüksek -----en düşük ----- olarak ortalama ----------- tutarda 2. el değerinin kadri maruf olduğu, kanaati oluşmuştur.

Aracın, dava konusu kaza haricinde hasar kaydının bulunmadığo ancak km değerinin piyasa ortalamalarının üzerinde oluşu, keza onarım bedelinin düşük ve hasar gören sağ ön çamurluk ve şase parçasının değer kaybına esas olacağı gerçeğiyle, onarımının kaporta onarım/boya ağırlıklı olduğu(mekanik işlemlerden direksiyon ve aktarma ekipmanları yenilenme niteliği ile değer kaybına uğramayacağı), bu parçalardan tampon aksamının vidalı,

sökülebilen parça olması nedeniyle değer kaybına etkisi çok az olmakla birlikte hasarlı aksamların şekli ve niteliği ile kaza tarihi itibari ile serbest piyasa koşullarında hasarların onarımı sonrası 2. el değerinin -----olduğu değerlendirmesi yapılmış olup, hasardan önceki ve sonraki rayici arasında oluşan ---------- tutarındaki fark reel değer kaybı olarak bulunmuştur. SİGORTA MEVZUATI YÖNÜNDEN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: ----------- A.3.

SİGORTANIN KAPSAMI Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. Meydana gelen bir kazada zararın önlenmesi veya azaltılması amacıyla, sigorta ettirenin yapacağı makul ve zorunlu masraflar teminat limitleri dahilinde sigortacı tarafından karşılanır.

Bu sigorta, sigortalının haksız taleplere karşı savunmasını bu genel şartların B.2.4. maddesi hükmü çerçevesinde temin eder. A.5.KAPSAMA GİREN TEMİNAT TÜRLERİ Bu genel şart kapsamındaki teminat türleri aşağıda yer almaktadır. a) Maddi Zararlar Teminatı: Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.

Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır.

B.4-Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. --------- Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, b)----------Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, c)Aracın,

uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa, e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse, f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere,

olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez. --------------Özet: Sigortalı aracın, gereken ehliyetnameye haiz olmayan kişi tarafından kullanılması ve bu kişinin ( sürücünün ) kusurlu olması rücu etmek için yeterli olup, rizikonun gerçekleşmesinden, ehliyetsiz araç kullanmanın asli unsur olması ya da münhasıran ehliyetsizlik sebebiyle kazanın meydana gelmesi gerekmemektedir.

DAVA

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi tarafından----- sigortalı olan -----aracın olay günü ----- plakalı araca çarparak zarar verdiği %50 kusura isabet eden -------- hasar bedelinin -------tarihinde ödendiği, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeni ile ödenen hasar bedelinin davalı sigortalıdan tahsili için takibe geçildiğini, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğinden itirazın iptalini istemişlerdir.

Davalı, olay tarihinde aracın üzerine kayıtlı olsa da olaydan önce galericiye sattığını haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, ehliyetsiz araç kullanılması halinde rücu edebilmek için zararın oluşumunda ehliyetsizliğin asli unsur olması gerektiği, bilirkişi raporuna göre sürücünün ehliyetsizliği zararın meydana gelmesinde asli unsur olmadığından davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı sigorta vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, zorunlu mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan rücuen alacakla ilgili itirazın iptali istemine ilişkindir.

Poliçesi Genel Şartlarının "tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller" başlıklı 4/c maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu'na göre gereken ehliyetnameye haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise, sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır.

Poliçede yer alan bu şart esasen 'nin 95.maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmüdür. şirketi ehliyetsiz araç kullanılması sebebine dayanarak kendi sigortalısına onun veya sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında rücu edebilir. Zira araç sahibinin sorumluluğu diğer bir deyişle karşı araç malikine tazminat ödeme yükümlülüğü aracı kullanan sürücü ehliyetsiz olsa dahi kusur esasına dayalıdır.

Sigortalı aracın, gereken ehliyetnameye haiz olmayan kişi tarafından kullanılması ve bu kişinin (sürücünün) kusurlu olması rücu etmek için yeterli olup, rizikonun gerçekleşmesinden, ehliyetsiz araç kullanmanın asli unsur olması ya da münhasıran ehliyetsizlik sebebiyle kazanın meydana gelmesi gerekmemektedir. -----------Bu durumda, mahkemecealınan kusur ve hasar bilirkişi raporu ve diğer deliller birlikte değerlerdirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, gününde oybirliğiyle karar verildi.SONUÇ ---------------Kararı: Nitekim ----- kararı.

"Dava, zorunlu trafik sigortacısı tarafından zarar gören üçüncü kişilere ödenen tazminatın ehliyetsizlik sebebiyle sigortalısından rücuen tahsili istemine ilişkindir. --------"tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller" başlıklı 4/c maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu'na göre gereken ehliyetnameye haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise,

sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır.

DEĞERLENDİRME

Olay: ------- tarihinde meydana gelen trafik kazasında, müvekkil Şirket nezdinde sigortalı ---- plaka numaralı araç (motosiklet) sürücüsü dava dışı ------, iki aracın arasından geçmek isterken sol şeritte seyreden ---- plaka numaralı araca çarpmıştır. Kaza sonrası tanzim edilen kaza tespit tutanağında, dava dışı ----- sürücü belgesinin olmadığı açıkça ifade edilmiştir.

Kusur: ---- PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ --------; % 100 (YÜZDE YÜZ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU, diğer aracın kusursuz olduğu Poliçe: ---- plakalı aracın ----adına düzenlenmiş --------tarihleri arasında geçerli ------- sigortalı olduğu, poliçe teminat limitinin ---- kaza tarihinde araç başına maddi ---- olduğu,

Talep:---------sayılı icra dosyası ile başlatılan takibe davalının yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı İTİRAZIN İPTALİYLE TAKİBİN DEVAMINA, Davalı/borçlunun işbu haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere İCRA İNKÂR TAZMİNATINA HÜKMEDİLMESİNE, Takip: Dosyada mübrez -----Esas sayılı dosyası ile ------ tarihinde------tarafından ---------aleyhine ---- asıl alacak ---- işlemiş faiz olmak üzere ----ve değişen oranlardaki faizi talepli," Maliki ve/veya sürücüsü olduğunuz --------- tarihinde seyir halinde iken yapmış olduğunuz kaza sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Meydana gelen olay nedeniyle şirketimizce hasar gören araç sahibine / sigortacısına tazminat ödemek zorunda kalmıştır.

Karayolları Trafik Kanununun 95. maddesi ve trafik sigorta poliçesinin genel şartlarının B.4/b maddesi gereğince, sürücünün EHLİYETNAMESİZ olması nedeni ile ödemek zorunda kaldığımız iş bu meblağı tarafınızdan rücuen talep etme hakkımız doğmuştur. ---- açıklaması ile ilamsız takiplerde ödeme emri ile icra takibi yapıldığı, EHLİYETİ YOK YAZISI: ----- sayılı yazılarında;

-------- Esas sayılı yazısı, İlgi sayılı yazıda mahkemede görülmekte olan dava nedeniyle, yazı ekinde gönderilen kaza tutanağı da incelenerek ---- plakalı araç ile ---- plakalı aracın karıştığı kazada sürücü ---- sürücü belgesi olup olmadığı varsa sürücü belgesi bilgilerinin ivedi olarak ------ gönderilmesi istenilmiştir.

İlgi sayılı yazınıza istinaden---- projesinde yapılan incelemede; sürücü ----aday sürücü olarak---- sürücü belgesine sahipken ---- tarihinde ---------- sayılı Karayolları Trafik Kanunu' nun 48/5 (Hususi otomobil dışında kalan diğer araçları ---- promil üzerinde alkollü olarak kullanmak) maddesinden işlem yapıldığı, aday sürücü olduğundan sürücü belgesinin (ehliyetinin) "daimi iptal" edildiği,

bu nedenle ------- tarihinde karıştığında trafik kazasında sürücü belgesinin olmadığı ve kaza tutanağı sürücü belgesi durumuna 2 (sürücü belgesi yok) olarak girildiği tespit edilmiştir -------tarihinde davalıya gönderilen ihtarname: Sayın:------ plakalı araç ile --------plakalı karşı aracın maddi hasarına neden olunmuştur, oluşan hasar sebebiyle poliçe kapsamında ------- hasar bedeli ödenmiştir. Belirtilen kazada %100 kusurlu olduğunuz, EHLİYETSİZ olduğunuz tespit edilmiştir.

Poliçe genel şartlan kapsamında bu durum rücu nedeni olduğundan aşağıda faizi ile belirtilen toplam ---- belirtilen hesaba 7 gün içinde ödenmesini, aksi halde yasal işlemlerin başlatılacağını ve borcu faiz, masraf ve vekalet ücreti dahil ödemek zorunda kalacağınızı ihtaren bildiririz. -------- tarafından ------- açıklaması ile ---- ödeme yapıldığı, ------ tarafından sigortalanan plakalı araç ile ---- plakalı aracın ---- karıştığı kaza nedeniyle ---- hasar dosyası açılmıştır.------ plakalı karşı aracın hasar bedeli -------- tarafından karşılanmış olup toplam -------- tahsil edilmiş ve ilgili hasar dosyası kapatılmıştır.

Borçlunun işbu dosyadan kaynaklanan başka borcu kalmadığından fazlaya dair hakkımız saklı kalmak kaydı ile borçluyu ibra ederiz. ---- tarafından ------ sorgu nolu dekont ile ------- ödeme yapıldığı, Davacı vekili dava dilekçesinde "Kaza sonrası ---------- plaka numaralı araçta ------- hasar meydana gelmiş olup, işbu hasar tutarı müvekkil Şirket tarafından ---- tarihinde ödenmiş" olarak beyan etmiş olup gerçekte alacak konusunun -------- plakalı araçta oluşan değer kaybı olduğu (hasar onarım bedeli ayrıca ödenmiş) anlaşılmaktadır.

Davacı sigorta şirketi, kaza olayında hasar gören ----- plakalı aracın değer kaybı tutarını ----olarak belirlemiş ve dava dışı ---- ödemesinin yapıldığı anlaşılmış olup görüntüsü aşağıda verilmiştir. Rücu: ---- tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle ------------a) Maddi Zararlar Teminatı: Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.

Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır. " maddeleri kapsamında poliçeye istinaden ödemiş olduğu tazminat bedelini, ----------- Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı başlıklı maddesi (b) fıkrasının.

"Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelen zararlar," maddesi gereğince, meydana gelen trafik kazasında ---- plakalı araç sürücüsü------------------ sayılı yazılarında ehliyetsiz olduğu belirtilmiş olup,

Sayın Mahkeme tarafından da ehliyetsiz araç kullandığının kabulü halinde %100 oranında Asli kusurlu kusurlu olduğu tespit edildiğinden ------------- kusur oranı nispetinde rücu etme hakkının bulunduğu, Dosyada davacının ---------- tarihinde meydana gelen kaza hakkında---- tarihinde ---- hasar bedelini tahsil ettiği görülmüş olup, ---- tarihinde ödediği ------ değer kaybı bedelini tahsil etmediği anlaşıldığından davacının ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte talep edebileceği, Davacı sigortacının --- tarihinde ödemiş olduğu ----değer kaybı bedelinin -------takip tarihi itibarıyla güncel değeri aşağıda hesaplanmıştır.

Davacının avans faizi talebi bulunmakta olup, takdiri Yüce Mahkemenindir. - SONUÇ: Tarafların iddia ve savunmaları, HMK 222 mad. ve TTK.

Hükümlerine göre, uyuşmazlığa konu üzerinde bilirkişi sıfatıyla, dava dosyasına mübrez belgeler ile "takdiri delil" niteliğini haiz davacı kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonda; ------ % 100 (YÜZDE YÜZ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU, diğer aracın kusursuz olduğu Alacağa konu değer kaybı bedelinin ---- tutarda olduğu ve davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ---- ödenerek davalı tarafa rucü edildiği, -----plakalı aracın ---- adına düzenlenmiş ---- numaralı ----- olduğu, poliçe teminat limitinin ----- kaza tarihinde araç başına maddi ---- olduğu,

Yukarıda gerekçeleri ile detaylı olarak açıklandığı üzere davacı ----- tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle -------kapsamında hasar ve değerkaybı bedelini %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilen ehliyetsiz sürücünün kusur oranı nispetinde işletene rücu talebinin yerinde olduğu, bu nedenle davacının ---- tarihinde ödemiş olduğu ---- değer kaybı bedelini ---- takip tarihi itibarıyla --- olarak talep edebileceği bildirilmiştir.Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler, alınan rapor incelenmiş olup;Davanın, itirazın iptali davası olduğu,

icra takibinin trafik kazasından kaynaklı davacının zmms poliçesi kapsamında dava dışı zarar görene yapmış olduğu ödemenin rücuen tahsiline ilişkin olduğu,---- plakalı aracın davacı şirket nezdinde ------ numaralı ---- ile davalı ---- adına sigortalı olduğu,---- tarihinde meydana gelen trafik kazasında, davacı---------- plaka numaralı araç ve ---- plaka numaralı araç arasında trafik kazası meydana geldiği,

kaza sonrası ---- plaka numaralı araçta --- hasar meydana gelmiş olduğundan bahisle davacı Şirket tarafından ---- tarihinde zarar görene ödenmiş olduğundan bahisle takibin başlatıldığı,Meydana gelen trafik kazasında ---- plakalı araç sürücüsü -------; % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, diğer aracın kusursuz olduğu Alacağa konu değer kaybı bedelinin ----- tutarda olduğu ve davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ---- ödenerek davalı tarafa rucü edildiği, ---- plakalı aracın-----adına düzenlenmiş -------- tarihleri arasında geçerli ---------- sigortalı olduğu,

poliçe teminat limitinin ------ kaza tarihinde araç başına maddi --- olduğu, davacı ----- tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle ------ kapsamında hasar ve değerkaybı bedelini %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilen ehliyetsiz sürücünün kusur oranı nispetinde işletene rücu talebinin yerinde olduğu, davacının ----- tarihinde ödemiş olduğu ---- değer kaybı bedelini ve ---- takip tarihi itibarıyla ---- işlemiş faiz olmak üzere toplam ---- olarak talep edebileceği anlaşılmıştır.İtirazın iptali davası, icra takibine bağlı bir dava türüdür.

Takip talebinde alacağın açıklama kısmında ''hasar gören araç sahibine / sigortacısına tazminat'' ibaresinin olduğu, yapılan ödemenin değer kaybı veya hasar (onarım) bedeli gibi özel bir açıklama içermediği, dava dilekçesinde hasar tutarı ödemesi olarak beyan edilmiş ve itirazın iptali istenilmiş, davacı vekili değer kaybı bedeli olarak yapılan ödemeye ilişkin başlatılan takip dolayısıyla şeklinde ıslah dilekçesi sunmuş olduğu, davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile dava dilekçesindeki hasar tutarı beyanını değer kaybı olarak değiştirebileceği, netice itibariyle itirazın iptalinin istenildiği,

davacı vekilinin ıslahının takibe ilişkin bir değişiklik içermediğinden bu yöndeki davalı savunmaları yerinde görülmemiştir.Yapılan tetkik neticesinde davacının alacağı olduğu, işbu alacağın likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.