İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/961 K.2025/793

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/961

KARAR NO : 2025/793

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/12/2024

KARAR TARİHİ : 16/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkil şirket, iş güvenliği, hırdavat ürünleri, hortum, hidrolik ve pnömatik alanında kendi markaları ve distribütörlük yaptığı markaların güçlü stok kapasitesine sahip köklü bir şirkettir. Müvekkil şirket ile davalı arasında 04.10.2024 tarihli sözleşme imzalanmıştır. Bu sözleşmenin konusu, 5-7 Kasım 2024 tarihinde ----- düzenlenecek olan --- Fuarı'na katılacak olan müvekkil şirket için davalı şirket tarafından stand imalatı, kurulum, söküm işlerinin yapılmasıdır.

Sözleşmenin 1 nolu ekinde yapılacak işlerin kapsamı daha detaylı şekilde yer almaktadır. Sözleşmenin imzalanmasını müteakip aynı gün müvekkil şirket tarafından sözleşme bedelinin yarısı peşin olarak ödenmiştir. Davalı şirket kalan ücrete fuarda yer teslimi yapıldıktan sonra hak kazanacaktır.

Müvekkil şirket fuarın açılışından 1 gün önce davalı şirket yetkilisini arayarak stant tesliminin ne zaman gerçekleşeceğini sorduğunda kurulum sürecinin fuar açılış saati olan 14:00'da (---- yerel saatiyle) yapılacağı cevabını almıştır. Ancak ne var ki, davalı şirket tarafından sözlü ve yazılı olarak anlaşılan hususlara uyulmamış, fuar açılışına 1 gün kala standın teslim edilemeyeceği telefonla müvekkil şirket yetkilisine bildirilmiştir.

Söz konusu fuara katılım konusu müvekkil şirket için büyük önem arz ettiğinden müvekkil şirket 4 Kasım 2024 tarihinde fuar idaresine bizzat ödeme yaparak fuara katılım sağlayabilmiştir.

Davalı şirket, taahhüt ettiği stant kurulum işini gerçekleştirmediği için müvekkil şirket stant kurulum işini fuar idaresine yaptırmış olup bu iş için 3.475 EURO tutarındaki stant kurulum bedeli ile 474 EURO tutarındaki mobilya bedelini fuar idaresine ödemiş ve fuar idaresinden kiralama işlemini gerçekleştirmiştir.Davalı şirketin edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkil dava dışı fuar idaresine toplam 3.949 EURO ödeme yapmıştır.

Bu ödemenin 3.475 Euroluk kısmı 06.11.2024 tarihinde 474 Euroluk kısmı ise 04.11.2024 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Müvekkil şirketin dava dışı fuar idaresine ödediği toplam 3.949 EURO'nun 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesinde belirtilen faiziyle birlikte fiili ödeme günündeki ------ Efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lİrası karşılığının müvekkile ödenmesine karar verilmesi gerekmektedir.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 3.1.7. maddesinde cezai şart koşulu öngörülmüştür. Madde metnine göre; davalı Mann, sözleşmenin imzalanmasından sonra sözleşmeden vazgeçemez, mahiyeti itibarıyla bu sözleşme ile aynı ve/veya benzer bir konuda üçüncü bir kişiyle başka bir sözleşme akdedemez. Somut olayda ise, davalı şirket eylemli bir şekilde sözleşmeden dönmüş olup müvekkil şirket açısından cezai şart talep etme şartı gerçekleşmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin haklarımız baki ve saklı kalmak kaydı ile. 3.475 EURO tutarındaki stant kurulum ve kiralama bedeli ile 474 EURO tutarındaki mobilya kiralama bedeli toplamı olan 3.949 EURO'nun 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesinde belirtilen faiziyle birlikte fiili ödeme günündeki ----- Efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsiline, Taraflar arasındaki sözleşmenin 3.1.7.

Maddesinde belirtilen 500.000 TL cezai şartın şimdilik -fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla- 100.000,00-TL'sinin arabuluculuk başvuru tarihi olan 15.11.2024 tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan faiziyle (avans faiziyle) davalı şirketten tazmin ve tahsiline, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa teşmiline dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Taraflara tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır.

Davalı şirketin cevap dilekçesi sunmadığı ve duruşmalara katılım sağlamadığı görüldü.

Dosya tüm delillerin ibrazından sonra SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, SMMM bilirkişi raporu sonuç kısmında;

"Dosya kapsamı, ibraz edilen belgeler, taraf beyanları, sözleşme hükümleri, ilgili mevzuat ve

yerleşik yargı içtihatları birlikte değerlendirildiğinde:

1. Taraflar arasında geçerli bir eser sözleşmesinin bulunduğu,

2. Davalı yüklenicinin bu sözleşmeden kaynaklanan edimini ifa etmediği,

3.Bu nedenle davacı tarafından dava dışı fuar idaresine yapılan toplam 3.949 EURO

tutarındaki ödemenin belgeli, zorunlu ve doğrudan bir gider niteliğinde olduğu,

4. Davalının yükümlülüğünü ifa etmemesi suretiyle sözleşmeye aykırı davrandığı ve bu

durumun aynı zamanda sözleşmedeki cezai şartı ihlal anlamına geldiği,

5. Davacının tazminat ve cezai şart taleplerinin, sözleşme hükümleri, Türk Borçlar Kanunu ve

yerleşik Yargıtay uygulamaları doğrultusunda hukuki dayanaklara sahip olduğu,

6. Taraflar arasındaki ilişkinin ticari nitelikte olması nedeniyle, yapılan ödemelere avans faizi

uygulanmasının hakkaniyete ve mevzuata uygun olacağı,

7. Davacının, fuar idaresine ödediği 3.949 EURO tutarının, ödeme tarihindeki ----- efektif

satış kuru esas alınarak Türk Lirasına çevrilmesi suretiyle, 3095 sayılı Kanun uyarınca ticari

faiziyle birlikte tahsilinin mevzuata uygun olacağı,

8. Sözleşmede kararlaştırılan 500.000 TL tutarındaki cezai şartın da, ihlalin gerçekleştiği tarih

olan 15.11.2024’ten itibaren ticari faiziyle birlikte değerlendirilmesinin isabetli olacağı,

9. Davalı tarafça defter ve belgelerin ibraz edilmemesinin, HMK m. 222 uyarınca aleyhe delil

olarak kabul edilebileceği,

10. Davacı tarafın defter ve belgelerini usulüne uygun şekilde ibraz ettiği, TTK ve HMK

hükümlerine uygun olarak tutulmuş defterlerin birbirini doğrular nitelikte olduğu ve bu

durumun da lehine delil oluşturabileceği,

11. Davacının ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede, davacının davalı tarafa peşinat

olarak ödediği 100.000,00 TL tutarındaki bedele ilişkin herhangi bir muhasebe kaydına

rastlanmadığı gibi, davalı ile ilgili herhangi bir finansal işlem veya muhasebe kaydının

bulunmadığı tespit edilmiştir.

12. Takdiri mahkemenize ait olmak üzere, davacının davalıdan aşağıda belirtilen kalemler

itibarıyla talepte bulunabileceği kanaatine varıldığı, " hususlarında rapor ibraz etmiştir.

Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği görüldü.

DELİLLER

*Davacı şirket ticari defter kayıtları,

*Taraf şirketler ait BA-BS (vergi kayıtları) formları

*Bilirkişi raporu,

*Tüm dosya kapsamı,

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkili ------ arasında 04.10.2024 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca, davalı yüklenicinin ---- düzenlenen---- Fuarında davacı adına stand kurulumu, montaj ve söküm işlerini üstlendiğini ancak edimlerini süresinde ve gereği gibi yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkilinin fuara katılamadığını, fuar idaresine 3.949 Euro ödeme yapmak zorunda kaldığını ve sözleşmede düzenlenen 500.000 TL cezai şartın da muaccel hale geldiğini ileri sürerek, bu bedellerin davalıdan tahsilini talep etmiştir.Davalı vekili cevap vermemiş, davalı HMK m.128 anlamında cevapsız kalan taraf durumunda olmuştur.Dosyada mevcut sözleşme, ödeme dekontları, fuar idaresiyle yapılan yazışmalar. Banka hareketleri, e-postalar ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirilmiştir.

Dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda; Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, davalının üstlendiği stand kurulum işini hiç ifa etmediği, bu durumun ifa etmeme kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacının fuara katılmaması sebebiyle 3.475 Euro stand bedeli ve 474 Euro mobilya bedeli olmak üzere toplam 3.949 Euro ödemek zorunda kaldığı, bu ödemelerin zorunlu ve doğrudan zarar niteliğinde olduğu, sözleşmenin 3.17 maddesinde kararlaştırılan 500.000 TL cezai şartın, davalının yükümlülüğünü hiç ifa etmemesi nedeniyle doğduğu, tarafların tacir olması nedeniyle 3095 sayılı Kanun m.2 uyarınca ticari faizin uygulanması gerektiği tespit edilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme belirli bir sonucun meydana getirilmesini amaçladığından eser sözleşmesi niteliğindedir. Davalı yüklenici, stand kurulumunu hiç gerçekleştirmemiştir. Bu durum TBK mn.112 anlamında borcun hiç ifa edilmemesi olup, borçlu temerrüdü hükümlerinin değil doğrudan ifa etmeme sorumluluğunun uygulanmasını gerektirir. Yargıtay yerleşik içtihatlerinde de ; Eser sözleşmesinde yüklenicinin edimini süresinde ve fen kurallarına uygun olarak tamamlamaması, iş sahibinin uğradığı zarardan yüklenicinin sorumlu olmasını gerektirir. Bu nedenle davalı davacının uğradığı fiili zararı tazminle yükümlüdür.

Davacı, fuar idaresine yaptığı 3.949 Euro tutarındaki ödemeyi belgeyle ispatlamıştır. Bu bedelin, fiili ödeme tarihindeki ----- efektif satış kuru (36,6681 TL) esas alınarak Tl ye çevrilmesi gerekmektedir. 3095 sayılı Kanun 4/a maddesi uyarınca, yabancı para borcuna yabancı para cinsinden faiz veya TL karşılığına ticari faiz uygulanması mümkündür. Bu kapsamda, davacının 15.11.2024 tarihli arabuluculuk başvuru tarihi itibarıyla temerrüdün gerçekleştiği kabul edilerek, bu tarihten itibaren değişen oranlı avans faizi uygulanmasına karar verilmiştir.

Sözleşmenin 3.1.7 maddesinde, yüklenicinin edimini süresinde yerine getirmemesi halinde 500.000 TL cezai şart öngörülmüştür. TBK m.179-180 uyarınca cezai şart, borçlunun borcunu ifa etmemesi veya gereği gibi ifa etmemesi durumunda alacaklının zararını ayrıca ispatlamaksızın isteyebileceği bir edimdir.

Somut olayda davalı, edimini hiç ifa etmemiş olup, bu durum cezai şartın koşullarını doğurmuştur. Borçlu edimini hiç ifa etmemişse, cezai şartın talep edilmesi için ayrıca zarar ispatına gerek yoktur. Dolayısıyla cezai şart istemi hukuken yerindedir.Tüm deliller, bilirkişi raporu, tarafların sıfatı ve ticari ilişki niteliği birlikte değerlendirildiğinde; davalı yüklenicinin edimini hiç ifa etmediği, davacının fuar idaresine zorunlu ödeme yaparak zarara uğradığı, sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın geçerli ve uygulanabilir olduğu, tarafların tacir olması sebebiyle ticari avans faizin uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. Aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

H Ü KÜM

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ İLE,

2-3949- EURO ve 100.000,-TL cezai şartın dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ( yabancı para cinsinden olan kalem yönünden 3095 sayılı yasanın 4A Maddesinde belirtilen faizi ile birlikte ödeme günündeki ------ efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığı ) ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Karar tarihinde alınması gerekli 16.722,45- TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 4.180,62-TL harçtan mahsubu ile bakiye eksik kalan 12.541,83- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,

5-Davacı tarafından yapılan başvuru gideri, tebligat gideri, müzekkere gideri olmak üzere toplam 8.318,00- TL yargılama gideri ve davacı tarafından yatırılan 4.669,02-TL harç toplamının davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 39.168,37-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekili yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.