İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/304 K.2025/739

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/304

KARAR NO : 2025/739

DAVA

Alacak (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/05/2023

KARAR TARİHİ : 09/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ------- en üst kalitede, özel tasarımlı, özgün el halıları başta olmak üzere, her türlü

halı ve kilimlerin üretim ve satış faaliyetiyle iştigal eden halıcılık sektöründe çok tanınmış bir

müessese olduğu, davalı Şirket -----’da mukim ve mobilya sektöründe faaliyet göstermekle olup, esasen

merkezi ----- yer alan ------- şirketinin tasarım ürünlerini Türkiye’de satışa sunan yetkili

satış temsilcisi olduğu, müvekkili Şirket ile, Davalı şirketle vaki ticari ilişkisi kapsamında,

05.04.2017 tarihinde, Davalı şirkete ait mobilya showroomlarında mobilya dekorasyonunu

halılarla desteklemek ve bütünlük sağlamak için kullanılmak üzere 21 adet halıyı davalı şirkete

eksiksiz hasarsız ve kullanıma uygun ve temiz şekilde teslim ettiği,

Davalı şirkete kullanım için 05.04.2017 tarihinde teslim edilen halılardan 11 adedi (70,58m2)

20.01.2023 tarihinde, 8 adedi (35,97m2) 03.02.2023 tarihinde 2 adedi (13,20m2) 17.02.2023

tarihinde Davalı şirket tarafından Müvekkili şirkete iade edildiği,

kullanım sonrası Müvekkili şirkete iade edilen halıların kullanıldığı süre içinde oldukça yıprandığı

ve kirlendiği, bazı yerlerinin hasarlandığı, bu nedenle fiksaj, tamirat, yıkama ve çekim yaptırılması amacıyla davalı şirketle iletişime geçildiği yapılan şifahi görüşmelerden sonuç alınamadığı,halıların yeniden kullanılabilmesi için bakım, fiksaj, tamirat ve yıkama ve de yıkama sonrası çekim

işlemi müvekkili şirket tarafından 41.991,02 TL bedel mukabili zorunlu olarak yaptırıldığı,

Müvekkili şirket tarafından davalı şirkete 08.03.2023 tarihinde ----. Noterliğinden -----

Yevmiye No.lu tahtında İhtarname keşide edilerek taraflar arasında halıların teslimi ile kurulmuş kullanım ödüncü Sözleşmesi ve bu sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükler gereğince yıkama ve

bakım bedeli olan 41.991,02 TL’nin müvekkili şirkete ödenmesi ihtar olunmuş ise de,

Davalı şirket tarafından ----. Noterliği 20.03.2023 tarih ------ Yevmiye no.lu cevabı

ihtarnamesinde taraflar arasında yazılı ve sözlü bir sözleşme bulunmadığı, müvekkili şirket

tarafından söz konusu halıların davalı şirket beklenmeksizin bırakıldığı ve hatta bu şekilde de

halıların reklamının yapıldığı, talep edilen tamirat tadilat ücretlerine itiraz edildiği bildirilerek

ödemeden imtina edildiği,

davaya konu alacağın kaynağı olan halıların ki bu halılar kıymetli el halıları olduğu, bakım ve

temizliğinin bedelinin davalı şirket tarafından karşılanması sadece hakkaniyet gereği değil, vicdani

olarak da gerekli olduğu beyan edilmekle, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak üzere, kullanım ödüncü sözleşmesine dayalı olarak kullandırılan el halılarının bakım ve temizlik bedeli olan 41.991,02 TL nin ihtarname de verilen süre sonu temerrüt tarihi olan 16/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari alacaklara uygulanan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf, dava tarafları arasında ödünç sözleşmesi olduğunu iddia etmiş ise de, böyle bir sözleşme ne sözlü

ne de yazılı olarak asla olmadığı, davacı şirketin dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialarını

reddettiklerini,taraflar halıları teslim alırken sözleşme ile teslim almalarına karşın teslim ederken herhangi bir sözleşme imzalamadıkları, müvekkili şirket herhangi bir yükümlülüğe girmek istemediği ve aksi

halde davacı şirketi halılarının kendi mağazalarında sergilenmesine, reklamının yapılmasına izin

vermeyeceği, müvekkili şirket davacı tarafın halılarının sergilenmesinde kendince herhangi bir kazancı olmadığı gibi davacı tarafın reklamı yapılarak bilakis karşı tarafa kazanç sağladığı,

davacı şirket müvekkili şirkete sözlü dahi olsa dava konusu edilen halıların temizlik, tadilat vs

gibi ücretlerinin karşılanacağından bahsetmediği, ortada bir sözleşme veya taahhüt olmamasına

karşı tek taraflı olarak, müvekkili şirket tarafından kabul edilmeyen iddialarını ileri sürdürdüğü, davacı şirket müvekkili piyasadaki itibarından, alım gücü yüksek olan müşterilerinden istifade

edip reklam yapabilmek maksadı ile müvekkiline müracaatta bulunduğu,

müvekkili şirket de herhangi bir kaybının veya yükümlülüğünün olmayacağını düşünerek davacı

tarafın isteğini kabul ettiği, davacı şirket kendi halılarını kendisi müvekkili şirket mağazasına

götürdüğü ve yerleştirdiği, müvekkili şirket dava konusu olan halıları soran müşterilerini de

davacıya yönlendirdiği, yönlendirilen müşterilerin sayısının azlığı sebebiyle halıları eksiksiz ve

hatasız bir şekilde geri aldıkları, halıların arızalı, kirlenmiş, hatalı bulunsaydı, teslim tutanağında

da yazılması gerekeceği, bu durumu, davalı tarafın sunduğu ihtarnamelerin de açıkça dile

getirdiğini beyan etmekle, davacı tarafın haksız kazanç sağlamaya çalıştığı beyan edilmekle, davacının davasının reddine karar verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında sözleşme bulunup bulunmadığı, bulunması halinde kapsamı, tarafların edimleri, sözleşme bitiminde ürünün iadesine ilişkin sözleşme bulunup bulunmadığı, iade koşulları, oluşan zararın miktarı hususlarını içerir faturadan kaynaklı alacak davasına ilişkindir.Tarafların tescil tutanakları Ticaret Odasından, ilgili Vergi Dairesinden 2023 yıllarına ilişkin davacı şirkete ait mal ve hizmet satışlarına ilişkin bildirim formunun (Form BS) 2023 yıllarına ilişkin davalı şirkete ait Mal ve Hizmet Alımlarına ilişkin Bildirim Formu'nun (Form BA) iİade tutanaklarının dosyaya celp edildiği,

davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde, halı fotoğrafları, bakım ve onarım faturalarının dosyaya sunulduğu, ----Noterliğinden ------ yevmiye nolu ihtarname, arabulucu anlaşamama tutanağının celp edilmiş, dosya bilirkişi incelemesine tevdi edilmiştir.

Dosyanın bir nitelikçi hesaplama uzmanı, bir mali müşavir ve 1 tekstil alanında uzmlan bilirkişiye tevdii edildiği görüldü. Bilirkişilerin 18/01/2024 UYAP havale tarihli raporlarında; Davacı şirket vekili tarafından davalı adına keşide edilen 08.03.2023 Tarihli ------ yevmiye

numaralı ihtarnamesinin incelenmesinde, “Müvekkili şirket muhatap ------ firmasına showroomlarında mobilya dekorasyonu

halılarla desteklemek ve bütünlük sağlamak için kullanılmak üzere 05.04.2017 tarihinde toplam

21 adet halı teslim etmiştir.

11 adedi (70,52m2) 20.01.2023 tarihinde;

8 adedi ( 35,97m2) 03.02.2023 tarihinde;

2 adedi (13,20 m2) 17.02.2023 tarihinde;

Müvekkili------ teslim etmiştir.

" şeklinde olduğu, bu ihtarnameye davalı şirketin itiraz ettiği, dava dışı ------- tarafından, davacı tarafa, 02.02.2023 tarihli, halı yıkama 24.703,00 TL,

08.02.2023 tarihli, halı yıkama 12.698,02 TL,

01.03.2023 tarihli halı yıkama, halı yıkama 4.620,00

TL, toplam 42.021,02 TL olduğu faturalandığı görüldü. Raporun değerlendirme bölümünde; taraflar arasında halı kullanımına ilişkin ve aralarındaki ticari ilişkiyi gösterir dosyadaki

Tutanaklar haricinde yazılı bir belge bulunmadığı, 6098 sayılı Borçlar Kanununun 379 maddesi, ödünç sözleşmesini, “ödünç verenin bir şeyin

karşılıksız olarak kullanılmasını ödünç alana bırakmayı ve ödünç alanın da o şeyi kullandıktan

sonra geri vermeyi üstlendiği sözleşmedir” şeklinde tanımlandığı, bu sözleşmelerin illa yazılı

olarak yapılmasına gerek bulunmadığı, davacı 2023 yıllına ait ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin yapıldığı ve tüm ticari

defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu, bu kapsamda HMK m.222/f.3 ve f.4 uyarınca

davacının defterlerinin delil niteliğinde olduğu,

davalı 2023 yıllına ait ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin yapıldığı ve tüm ticari

defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu, bu kapsamda HMK m.222/f.3 ve f.4 uyarınca

davalının defterlerinin delil niteliğinde olduğu,

dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde 20.10.2023 Tarihli ----- sayılı ----- vergi dairesi müdürlüğünden gelen yazıda dava dışı firma --------

davacıya kestiği 3 Adet 42.021,02 TL toplam tutarlı halı yıkama muhteviyatlı E- arşiv

faturayı kdv beyannameleri ile bildirdiği ilgili yazıdan anlaşıldığı, davacı taraf her ne kadar dava konusu halıları ödünç olarak davalıya teslim ettiğini ve

olağan kullanımdan kaynaklı yıkama masrafını davalıdan tahsili amacıyla bu davayı

açtığını iddia etsede ; dosyada sunulu tarafların imzalarını içerir Tutanaklar’da halıların

davalı tarafından davacıya ne şekilde teslim edildiği anlaşılamadığı ( kirli, yıpranmış

aşınmış vs. )buna ilişkin bir ihtirazı kayıt bulunmadığı, her ne kadar davacının kullanım

ödüncü gereği olağan kullanımdan kaynaklı kirlenmeden davalının sorumlu olduğunu

iddia etse de , tarafların tacir oldukları düşünüldüğünde ivazsız bir kullanım söz konusu

olamayacağı ve davacının halıları davalıdan teslim alırken ne şekilde teslim aldığını

ispatlayamadığı bu sebeple olağan kullanım kaynaklı olduğu iddia edilse de yıkama

masraflarından davalının sorumlu tutulamayacağına ilişkin rapor sunulduğu görüldü.İtirazlar üzerine dosyanın ek rapora gönderildiği, ek raporun sonuç kısmında. 08/04/2025 tarihinde davacı------- firmasının------- adresine gidilerek yerinde inceleme yapılmış ve tutanak ile kayıt altına alındığı, dava konusu halı cinsi ürünlerin firma bünyesinde bulunmadığı tespit edilmiştir.

Mağaza sorumlusu -------, halıların yardım amaçlı olarak deprem bölgesine gönderildiği yönünde beyanda bulundukları, dava konusu halılarınn firma bünyesinde bulunmaması sebebiyle, teslim tutanakları irsaliye ve fatura üzerinde yazılı özelliklerden , benzer desen ve özelliklerde ki halılar üzerinde inceleme yapılıp görseller alınmış olup incelemesi yapılan halıların el dokuması olduğu, yün ve yün karışımlı olduğu görüldüğü, dava konusu halılara benzer desen ve özelliklerdeki halılara ait görsellerin ek raporda belirtildiği,

davacı vekilinin bilirkişi raporuna yaptığı itirazda da yer aldığı şekliyle halıların 2017 yılından 2023 yılına kadar kullanılması neticesinde kirlenmesi ve yıpranması olağan bir durum olup, bu durum halıların sergilenmek üzere mobilya firmasına teslimi anında da her iki firmanın ön kabulünde olduğu ------ Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği’den temiin edilen 2023 yılına ait (EK-2) fiyat listesinden el dokuma halısı yıkama ve çektirme fiyatları ile yapılan kontrollerde davadışı ------- firmasınca , davacı firmaya kesilen fatura da yer alan birim fiyatların piyasa rayiçleri ile uygun olduğu beyan edilmiştir.

Somut olay da

Taraflar arasında halı kullanımına ilişkin ve/veya aralarındaki ticari ilişkiyi gösterir dosyadaki

tutanaklar haricinde yazılı bir belge bulunmamaktadır.6098 sayılı Borçlar Kanununun 379 maddesi, ödünç sözleşmesini, “ödünç verenin bir şeyin karşılıksız olarak kullanılmasını ödünç alana bırakmayı ve ödünç alanın da o şeyi kullandıktan

sonra geri vermeyi üstlendiği sözleşmedir” şeklinde tanımlamaktadır. Bu sözleşmelerin illa yazılı olarak yapılmasına gerek bulunmamaktadır.TBK 381 kapsamında ; ödünç alan, ödünç konusunun olağan bakım ve koruma giderlerini karşılamakla yükümlüdür. Ödünç alan, ödünç verenin yararına yapmak zorunda kaldığı olağanüstü

giderlerin ödenmesini isteyebilir. Bunun karşılığında ödünç alanın borcu ise ödüncü geri vermek ve kullanım süresi boyunca ödüncün bakım ve koruma giderlerini sağlamaktır.

Ödünç alan, ödünç konusunu ancak sözleşmede kararlaştırılan şekilde, sözleşmede hüküm yoksa niteliğine veya özgülendiği amaca göre kullanabilir.Davacının halılarının davalı şirkette ne şekilde kullanılacağı, bakım , onarım , temizlik gibi hususların ne şekilde kimin tarafından karşılanacağına ilişkin yazılı bir anlaşma bulunmamaktadır.Ödünç alan taraf, ödünce konu şeyin olağan bakım ve koruma giderlerinden sorumludur. Kullanım

ödüncü alan, kendisine kullanım ödüncü olarak verilen şeyi sözleşmeyle öngörülen şekilde;

sözleşmede bu konuda hüküm yoksa şeyin niteliğine veya tahsis amacına uygun olarak kullanmak zorundadır. Keza kullanım ödüncü alan için kullanım ödüncü verilen şeyi özenle kullanma borcu mevcuttur.

Tarafların kaşe ve imzalarını içerir 20.01.2023 tarihli “TUTANAK”DA ; “05.04.2017 tarihinde

------- showroomlarında mobilya dekorasyonunu

halılarla desteklemek ve bütünlük sağlamak üzere ------- talep

etmesi üzerine taraflar arasında sözlü ticari ilişki gereğince bildirilen showroom adreslerine teslim

edilen aşağıdaki tabloda yer alan 11 adet toplam 70,58 m2 ------- 18.01.2023 VE

19.01.2023 tarihinde iade ve teslim edilmiştir. “ ifadesi yer almakta akabinde 10 adet toplam 49,48 m2 ------- iade edileceği ( Tutanakta üstü çizili yer bulunmakta olup tarafların imzaları

üstü çizili yerde yer almamaktadır)

17.02.2023 tarihli TUTANAK’DA ; “05.04.2017 tarihinde --------showroomlarında mobilya dekorasyonunu halılarla desteklemek ve bütünlük sağlamak üzere ------- talep etmesi üzerine taraflar arasında sözlü

ticari ilişki gereğince bildirilen showroom adreslerine teslim edilen aşağıdaki tabloda yer alan 2 adet toplam 13.20 m2 halı ------- 17.02.2023 tarihinde iade ve teslim edilmiştir” ifadesi yer almaktadır 03.02.2023 tarihli tutanak’da ; “05.04.2017 tarihinde ------ showroomlarında mobilya dekorasyonunu halılarla desteklemek ve bütünlük

sağlamak üzere ------- talep etmesi üzerine taraflar arasında sözlü

ticari ilişki gereğince bildirilen showroom adreslerine teslim edilen aşağıdaki tabloda yer alan 8 adet toplam 35,97 m2 halı -------- 03.02.2023 tarihinde iade ve teslim edilmiştir” ifadesi yer almaktadır.Söz konusu tutanaklarda davacı tarafın herhangi bir ihtirazi kaydı bulunmamaktadır.Davacı taraf her ne kadar halıları ödünç olarak davalıya teslim ettiğini ve olağan kullanımdan kaynaklı yıkama masrafını davalıdan tahsili amacıyla bu davayı açmış ise de; dosyada sunulu

tutanaklar’da halıların ne şekilde davalı tarafından davacıya teslim edildiği ( kirli, yıpranmış,

aşınmış vs. ) anlaşılamamış sözkonusu tutanaklarda davacının herhangibir ihtirazı kaydına

rastlanmamıştır. Her ne kadar davacının kullanım ödüncü gereği olağan kullanımdan kaynaklı

kirlenmeden davalının sorumlu olduğunu iddia etse de , tarafların tacir oldukları düşünüldüğünde

ivazsız bir kullanım söz konusu olamayacağı ve davacının halıları teslim alırken ne şekilde teslim

aldığına dair tutanaklarda herhangi bir ihtirazi kayıt bulunmadığı davacının halıları davalıdan teslim alırken ne şekilde teslim aldığını

ispatlayamadığı bu sebeple olağan kullanım kaynaklı olduğu iddia edilse de yıkama

masraflarından davalının sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılarak usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.