İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/513 K.2025/492

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/513

KARAR NO : 2025/492

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 28/07/2023

KARAR TARİHİ : 24/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ------ ait ----- plaka sayılı araç, 20.05.2022 tarihinde ana caddede seyir halindeyken ara sokaktan aniden çıkan ------plakalı aracın müvekkilinin aracına çarpması sonucu maddi hasarlı trafık kazası meydana geldiğini, söz konusu kaza ------ adresinde gerçekleşmiş olup kazaya ilişkin kaza tespit tutanağını dilekçemiz ekinde sunduklarını, kaza tespit tutanağında ----- plaka sayılı aracın ------ numaralı trafik sigorta poliçesi (ZMMS) ile sigortalı olduğu görüldüğünü, -----plaka sayılı araç sürücüsünün asli ve tam kusuru ile meydana gelen kazada müvekkilinin aracının değer kaybına uğradığını,

kazanın gerçekleşmesinde müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, işbu hususun kaza tespit tutanağı ve kaza sonrası çekilen fotoğraflar ile de doğrulandığını, kaza tespit tutanağına göre, geçiş önceliği müvekkilinin aracında olduğu halde ----- plakalı araç sürücüsünün aniden ara sokaktan çıkması sonucu çarpışma gerçekleştiğini, bu çarpışma sonucu ise müvekkilinin sağ tarafında bulunan ------ plaka sayılı araç ile çarpıştığını, yani ---- plakalı araç sürücüsünün kusuru ile bir zincirleme kaza meydana getirdiğini, kaza sebebiyle müvekkiline ait ----- plaka sayılı araçta hasar meydana geldiğini, değer kaybı oluştuğunu,

kaza nedeni müvekkilinin aracında meydana gelen hasar ve hasar nedeni ile oluşan değer kaybından ötürü meydana gelen zarar sebebiyle davacı müvekkilinin mağduriyetinin bir an önce giderilmesi açısından iş bu haklı davanın açıldığını beyan ile, fazlaya ilişkin haklar saklı kalması kaydı ile,

davacı müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının bilirkişi marifetiyle tespitini ve bu doğrultuda haklı davanın kabulünü, ----- plaka sayılı araç sürücüsünün kusuru ile meydana gelen kaza sonrası müvekkilinin aracında oluşan değer kaybından ötürü meydana gelen zarar nedeniyle şimdilik 50,00 TL değer kaybı ile 50,00 TL hasar bedelin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Başvuru şartının yerine getirilmemesi sebebi ile taleplerin reddi gerektiğini, başvuruya konu kaza için ilgili evraklar sunulmadan, ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin KDV'den sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, itirazlar baki kalmak kaydıyla; değer kaybı bedelinin Genel Şartlara göre hesaplanması gerektiğini, davacının temerrüt faiz talepleri haksız olup reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle müvekkili şirketin temerrüde düşmediği dikkate alındığında yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasını beyan ile,

müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından dolayı HMK madde 115 gereği başvurunun usulden reddini, her halükarda itirazların kabul edilmemesi halinde hasar ve değer kaybına ilişkin bedellerin Genel Şartlara göre hesaplanmasını, her halükarda kusur oranlarının uzman bilirkişi aracılığıyla hesaplanmasını, her durumda müvekkili şirketin yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını, fazlaya ve faize ilişkin taleplerin reddini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta oluşan değer kaybı ve hasar bedelinin sigorta şirketinden tahsiline yönelik olarak açılan Sigorta davasıdır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; " Kusur yönünden.

Dava konusu --- plaka sayılı ------ tipinde, ----- model araç sürücüsü ---- kusursuz olduğu, davalı tarafa sigortalı ------ plaka sayılı araç sürücüsü) dava dışı sürücü ----- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, söz konusu kazaya ait ------ SBM Kaza İhbar Nolu tramer kaydındaki kazaya karışan araç sürücülerinin ------ Mutabakat - Şirketler Arası Mutabakat ile sonuçlanan kusur durumu değerlendirmesinde de; dava konusu-----plaka sayılı araç sürücüsünün kusursuz (40) olduğu, ------ plaka sayılı araç sürücüsünün kusursuz (%0) olduğu,

diğer ------ plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olarak tespit edildiği görülmüş olup, tramer kusur durumunun tarafımca tespit edilen kusur durumu ile uyumlu olduğu, Hasar Değer Kaybı Yönünden; davacı taraftan; dava konusu ---- plaka sayılı ----- marka-tip, ----- model, ------- şasi nolu aracın dava konusu 20/05/2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluştuğu belirtilen hasarı ile ilgili değiştiği belirtilen yedek parçaların değişimi ve dava konusu araca ait olduğu anlaşılabilen renkli büyük boy hasar onarım fotoğrafları, renkli büyük boy olay yeri fotoğrafları, yedek parça temin faturaları,

onarıma ilişkin onarım faturası vb. belgelerin temini gerektiği, (USB Flash Bellek, CD içerisinde, UYAP portal vb. dijital ortamda) (Dava dilekçesi ekindeki (UYAP'a yüklü) pdf formatındaki siyah beyaz flu-bulanık- net olmayan fotoğrafların dava konusu araca ait olup olmadığı-hasar detayı anlaşılamamaktadır), Değer kaybı yönünden;

----- plaka sayılı ------- Şasi Nolu aracın eski hasarlarına ait dosyasının temini, hasar fotoğrafları, onarım sürecini gösteren renkli onarım fotoğrafları, sigorta eksperi tarafından araç üzerindeki yapılan tespit sonucu hazırlanan ekspertiz raporlarını içeren ayrıntılı hasar dosyalarının temini gerektiği," şeklinde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi tarafından verilen ek raporda özetle. "Kusur Yönünden Kök rapordan.

Dava konusu ----- plaka sayılı ----tipinde,------ model araç sürücüsü ------ kusursuz olduğu, davalı tarafa sigortalı (------- plaka sayılı araç sürücüsü) araç sürücüsü dava dışı sürücü ------ %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, söz konusu kazaya ait ------ SBM Kaza İhbar Nolu tramer kaydındaki kazaya karışan araç sürücülerinin------ MUTABAKAT - ŞİRKETLER ARASI MUTABAKAT ile sonuçlanan kusur durumu değerlendirmesinde de; dava konusu ----- plaka sayılı araç sürücüsünün kusursuz (%0) olduğu,

-------sürücüsünün kusursuz (%0) --- %100 kusurlu olarak tespit edildiği görülmüş olup, TRAMER kusur durumunun tarafımca tespit edilen kusur durumu ile uyumlu olduğu, Hasar-değer Kaybı Yönünden: Kök Raporda. Gerçek Hasar Tutarı ile ilgili. Sorulan hususlar hakkında denetime elverişli sonuç bildirir inceleme ve değerlendirme yapılabilmesi için; davacı taraftan.

Dava konusu ----- plaka sayılı ----- marka- tip, ----- model, ------- şasi nolu aracın dava konusu 20/05/2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluştuğu belirtilen hasarı ile ilgili değiştiği belirtilen yedek parçaların değişimi ve dava konusu araca ait olduğu anlaşılabilen renkli büyük boy hasar onarım fotoğrafları, renkli büyük boy olay yeri fotoğrafları, yedek parça temin faturaları, onarıma ilişkin onarım faturası vb. belgelerin temini gerektiği, (USB Flash Bellek, CD içerisinde,

UYAP portal vb. dijital ortamda) (Dava dilekçesi ekindeki (UYAP'a yüklü) pdf formatındaki siyah beyaz flu-bulanık-net olmayan fotoğrafların dava konusu araca ait olup olmadığı-hasar detayı anlaşılamamaktadır) şeklinde belirtilmiştir. ancak davacı tarafça kök raporda talep edilen, renkli büyük boy hasar onarım fotoğrafları, renkli büyük boy olay yeri fotoğrafları, yedek parça temin faturaları, onarıma ilişkin onarım faturası vb. belgelerin sunulmamış olduğu analışmakla, mevcut dosya kapsamındaki belgelere göre.

Dava konusu aracın hasarına ilişkin dosya kapsamında, bağımsız sigorta eksperi tarafından hazırlanmış hasar kalemleri bulunan ekspertiz raporu bulunmadığı, hasar kalemleri bulunan bilirkişi raporu bulunmadığı, olay yerine ait dava konusu araçtaki hasarın boyutu şekli ve hasarlı parçaların seçilebildiği renkli fotoğrafların bulunmadığı, Kim-kimler tarafından hazırlandığı belli olmayan (üzerinde ad vb. Bilgi bulunmayan) 275.706,71 TL toplam tutarlı bir tablo sunulmuş olduğu,

ancak bu tablodaki yedek parçaların dosya kapsamında renkli olay yeri fotoğrafları bulunmadığından talep edilen yedek parçaların dava konusu kaza ile uyumlu olup olmadığının söylenemeyeceği, davacı tarafça talep edilen yedek parça-hasar kalemlerinin dava konusu kaza ile uyumlu olduğunun sayın mahkeme tarafından kabulü halinde.

Dava konusu ---- plaka sayılı----- markaltip, ------ model aracın işin ehli kişilerce orijinal parça kullanılarak fen ve sanat kurallarına göre onarılması durumunda, toplam hasar tutarının KDV dahil 137.363,33 TL olabileceği, davalı sürücünün kusur oranı dikkate alındığında. (137.363,33 TL Hasar Tutarı x %100 kusur oranı) = 137.363,33 TL olabileceği, Değer Kaybı Yönünden.

Dava konusu ----- plaka sayılı aracın dosya kapsamındaki bilgi-belge, fotoğraflar ve SBM den gelen belgelerden; dava konusu kazada hasar alan bölgelerinin daha önceki kazalarına ait “SBM-Kaza Tespit Tutanağı Uygulaması” belgelerindeki “fotoğrafları bulunan” ve küçük fotoğraflardan “23.02.2010.

18.09.2012, 15.10.2021 ve 04.05.2021 tarihli kazalarında da” Aynı Bölgeden hasar aldığı, kök rapor sonrası gelen hasar dosyalarından aracın 15/10/2021 tarihli hasarın aynı bölgeden ve hasarın boyutunun daha fazla olduğu anlaşılmış olup, aracın kaza tal deki yaşı(16 yıl), kaza tarihinden öncesine ait 8(sekiz) adet hasar dosyası bulunduğu hususu ve kullanım şekli belirtilerek yapılan serbest piyasa araştırmalarında da;

reel/serbest piyasa satıcıları tarafından dava konusu hasarından dolayı yeni bir değer kaybı oluşmayacağı belirtilmiş olup, bu hususta dikkate alındığında, söz konusu hasardan dolayı yeni bir değer kaybı oluşmayacağı sonucuna varıldığı," şeklinde rapor sunulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu,

öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (------ 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir. Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür.

Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ------ HD'nin 23.09.2019 t. ------sayılı kararı).Somut olayda davacıya ait araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, davalı sigortalısının kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Davacı taraf dava konusu kaza sebebiyle aracında meydana gelen zararları duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymalı ve hasarın dava konusu kaza ile illiyet bağını ispat etmelidir.

Dosya kapsamı itibariyle hasarın tespiti için renkli fotoğrafların davacı tarafça verilen sürelere rağmen dosyaya sunulmadığı, hasarların tespitine engel siyah beyaz silik resimler üzerinden değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, dosyaya sunulan yedek parça listelerinin kaza ile uyumunun bilirkişi tarafından somut denetiminin yapılamadığı görüldüğünden davacının zarar olgusu ve illiyet bağını ispat edemediği kanati ile davanın reddine karar verilmiştir.