İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/552 K.2024/485

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/552

KARAR NO : 2024/485

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/08/2023

KARAR TARİHİ : 06/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ---- ait ----- plakalı araç ile davalı ---- ait davalı ----- sevk ve idaresindeki----- plakalı araçların karıştığı 21.05.2022 tarihli trafik kazası neticesinde müvekkilin aracında hasar meydana geldiğini, davalı ----ait ----plakalı araç ----- poliçe numarası ile davalı ------ tarafından sigortalı olduğunu, işbu kaza neticesinde müvekkilin aracında oluşan hasar ve bu hasardan kaynaklanan Tramer kaydı sebebiyle değer kaybı meydana gelmiştir. Bu kaza sebebiyle müvekkilin aracına 19.057 TL

tramer kaydı işlendiğini, müvekkili aracını teslim aldıktan ve tramer kayıtları işlendikten sonra müvekkili adına davalı ----- Sigorta'ya değer kaybına ilişkin başvuru yapılmış olup ve başvurularına istinaden 10.000 TL ödeme yapıldığını, müvekkili adına tarafımızca 25.01.2022 tarihinde ticari uyuşmazlıklarda zorunlu dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmuş, davalılardan ----- ile yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşma sağlanamadığını, davalı -----müvekkiline yatırılan 10.000 TL'lik ödemenin müvekkilin zararını

karşılamaması sebebiyle tarafımızca ikinci kez başvurulmuş ancak davalı ---- Sigorta tarafından tarafımıza herhangi bir dönüş yapılmadığını, Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu

teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, bu verilen maddeler dayanarak davalılar----- müvekkilin aracında oluşan değer kaybından müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını, müvekkilinin aracı tamir sürecinde aracını kullanamamıştır ve bu süreçte aracından mahrum kaldığını, müvekkilinin bu süreçte aracını kullanamamasından kaynaklı olarak da mahrumiyet bedeli

söz konusu olduğunu bildirdiğinden bahisle bu sebeplerle müvekkilinin aracında oluşan araç mahrumiyet bedelinin müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ------ cevap dilekçesinden özetle: şirketleri nezdinde gerekli araştırmalar yapılmış ve uyuşmazlığın ----- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına

alınmış olan ------ plakalı aracın, kazaya karıştığı araçta meydana geldiği iddia edilen maddi hasarın bedeli talebiyle ilişkili olduğu anlaşıldığını, müvekkili sigorta şirketinin başvuru öncesi 10,000.00-TL değer kaybı ödemesi yaptığını, davacının gerçek zararını karşılamış olup başvuruya konu kaza bakımından başka bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafın aracında meydana gelen değer kaybı talebi ile ilgili müvekkil sigorta şirketine başvurusu üzerine açılan hasar dosyasından yapılan değerlendirme neticesinde dosyadan hasarlanan

parçaların aracın rayiç değerine etkisi, Danıştay -----. Dairesi, Yargıtay ----. Hukuk Daire Başkanlığı ve ZMSS Genel şartları Ek 1 ‘ de yer alan formülasyon ve aracın marka modeli, parçanın nev’i dikkate alınarak hesaplama yapılmış ve eksper raporuna göre 10,000.00-TL değer kaybı tazminatı ödemesi

gerçekleştirildiğini, ----- Model olan aracın kaza tarihi itibari ile rayiç değerinin 245.000,00 TL 255.000,00 TL arasında olduğunu, kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değeri tespit edilirken Mayıs 2022 itibariyle ilan edilen güncel değerinin 250.000,00 TL olarak değerlendirildiğini, yapılan Rayiç

tetkikinde rapor tarihi ile kaza tarihi arasında kalan sürede ikinci el araç fiyatlarındaki artış özellikle göz önünde tutulmuş çalışma kaza tarihi ve ticari araçların emsal fiyatlarına göre esas alınarak yapıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ----- ve ------ cevap dilekçelerinden özetle:

değer kaybının tazmini ZMMS kapsamında sigorta firmasından talep edilebileceğini, aracın tamirat süresince kullanılamaması sebebi ile mahrumiyet bedeli talep edildiğini, davacı taraf iddiasını ispata elverişli belge ve delil ibraz etmediğini, kaldı ki makul tamirat süresi içerisinde hasarın giderilmesi halinde herhangi bir mahrumiyetten ve bu yönü ile zararın tazmininden

söz edilemeyeceğini beyanla davanın reddini talep etmişlerdir.

DEĞER ARTIRIM

Davacı vekilince sunulan 21/04/2024 tarihli dilekçe ile dava dilekçelerinde 100 TL olarak talep ettikleri, müvekkiline ait ----- plakalı araçta meydana gelen değer kaybı talebimizi 69.900 TL artırarak 70.000 TL'ye yükselttiklerine ilişkin bedel artırım taleplerinin kabulüne, 70.000 TL değer kaybının davalılardan alınarak kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davacı müvekkiline ödenmesine,

dava dilekçelerinde 100 TL olarak talep ettikleri müvekkiline ait -----plakalı aracın kullanılamamasından kaynaklı olarak araç mahrumiyet bedeli taleplerini 10.284 TL artırarak 10.384 TL'ye yükselttiklerine ilişkin bedel artırım taleplerinin kabulüne, 10.384 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı ----- Şirketi dışındaki diğer davalılar olan ----- ve -----alınarak, kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi birlikte davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacının aracında meydana gelen değer kaybının ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tazminine yönelik olarak açılan Sigorta davasıdır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile ---- plakalı araç sürücüsü -----kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu,

----- plakalı otomobil sürücüsü ---- kazanın meydana gelmesinde

kusurunun olmadığı,davaya konu aracın değer kaybı bedelinin 80.000 TL olduğu,davaya konu aracın bakiye değer kaybı bedelinin 70.000 TL olduğu,

Sigorta şirketinin bakiye teminat miktarının 20.943 TL olduğu, Sigorta şirketinin teminat limitleri dahilinde bakiye değer kaybının 20.943 TL sinden sorumlu olduğu, Temerrüt tarihinin sigortaya bildirim tarihi 21.11.2022 + 8 işgünü= 01.12.2022 olduğu, Davacının araç mahrumiyet kaybının 10.384 TL olduğu,

Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu

teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı -----, sürücüsünün kusuru oranında (% 100 ), sürücüsü ---- ile birlikte müştereken ve müteselsilen bakiye değer kaybından ve araç mahrumiyet bedelinden ( 49.057 TL +

10.384 TL= 59.441 TL) sorumlu olduğu,Temerrüt tarihinin kaza tarihi 21.05.2022 olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu;

böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----).

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür.

Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ----. HD'nin 23.09.2019 t. -----sayılı kararı).Davalı ---- ait -----plakalı aracın ZMM sigortacı olan davalı------ tarafından kaza tarihinde sigortalıdır.

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte; araç mahrumiyetine ilişkin zararı bulunmaktadır.

Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca %100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davacıya ait araçta kaza sebebiyle 70.000 TL değer kaybının ve 10.384,00 TL araç mahrumiyet bedelinin olduğu tespit edilmiştir. Hal böyle olunca 70.000 TL değer kaybı ve 10.384,00 TL araç mahrumiyet bedeli yönünden bilirkişi raporu hükme esas alınarak kabulüne karar verilmiştir. Kabulüne karar verilen tazminata davalı ----Sigorta yönünden poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla 01/12/2022 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

DAVANIN KABULÜ İLE

1-70.000,00 TL nin değer kaybının davalı ---- Sigorta yönünden poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla 01/12/2022 tarihinden itibaren, diğer davalılar ----- ve ------ yönünden kaza tarihi olan 21/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

2-10.384,00 TL araç mahrumiyet zararının davalılar ----- yönünden kaza tarihi olan 21/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar -- --- ---- alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 5.491,03 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.372,85 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 4.118,18 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç ve 1.103,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.642,70 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 719,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.719,00 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,

9-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

Dair davacı vekilinin ve davalı asil ----- yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.