İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/605 K.2024/447

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/605

KARAR NO : 2024/447

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/09/2023

KARAR TARİHİ : 28/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin ürettiği ürünlerinin satış işlemlerini anlaşma sağladığı bayiler veya işletmeciler aracılığıyla da gerçekleştirebildiğini müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ürün satışlarının gerçekleştirilmesine yönelik ticari bir ilişki ve sözleşmenin mevcut olduğunu, bu ticari ilişki kapsamında davalı yanın kendi müşterilerine satmak üzere, müvekkili şirketten farklı tarihlerde çeşitli ürün alımları gerçekleştirdiğini davalı şirket satın aldığı bu ürünleri, müvekkili şirket tarafından koliler halinde davalıya teslim edildiğini, davalı şirketin satın aldığı bu ürünler dolayısıyla müvekkili şirkete borcunun bulunduğunu,

cari hesap ekstrasından da bu durumun anlaşılacağını, alacağın tahsil edilememesi nedeni ile davalı aleyhin icra takibi yapıldığını, yapılan itiraz üzerinde takibin durduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de bir sonuç alınamadığını beyanla; davanın kabulü ile itirazı iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20.den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından takip konusu alacak kalemlerinin fatura alacağı olduğu iddiasına ilişkin olarak, fatura alacağının tek başına para olduğu iddiası gerçeği yansıtmadığını, söz konusu fatura ile kesinleşmiş ve vadesi gelmiş bir alacak bulunmadığını, ancak yapılacak yargılama sonucu bir alacağın olup olmadığının belli olacağını, müvekkili firmanın ---- adresinde faaliyette olduğunu, bu nedenle söz konusu icra takibinde yetkili icra dairesinin ----- İcra Dairesi olduğunu ve bu takibe ilişkin yetkili mahkeme de yine ----- Mahkemeleri olduğunu, işbu sebeple yetki itirazında bulunduklarını,

İcra takibi ve takip konusu borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı firma tarafından icra takibine ve davaya konu edilen fatura alacaklarına ilişkin faturalara ilişkin olarak herhangi bir vade tarihi kararlaştırılmadığını, müvekkili ve davacı tarafından cari hesap ödemeleri görüleceği üzere yine bilahare parça parça yapıldığı anlaşıldığını, işbu ödemeler de tarafların karşılıklı rıza ve anlaşmasına dayalı olarak yapıldığını beyanla.

Yetki itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilerek davanın usulden reddi ile takip alacak kalemlerinin vadesinin gelmemiş olması ve temerrüt şartlarının gerçekleşmemiş olması sebebiyle esastan reddine. takip konusu alacağı likit alacak olmaması ve yargılamayı gerektirmesi sebebiyle kötü niyet tazminatının da ayrıca yine reddine tüm yargılama masral ve vekalet ücretlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, ----. İcra Müdürlüğünün ----- sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.

İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.

b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır. Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.

c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.

İtirazın iptali istemine konu, ----. İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu tarafından itiraz dilekçesinde Borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından alınan raporda ,"Davacı yanın 2022-2023 yıllarına ait ticari defter ve belgelerinin incelendiğini, defterlerin yasalara uygun olarak tutulduğunu ve sahibi lehine delil teşkil ettiğini, İncelenen davacı ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 447 432.02 TL alacaklı olduğu, davalı incelemeye iştirak etmediğinden ve delil de sunmadığından karşı incelemenin yapılamadığı, Mahkeme tarafından davacı lehine alacağa hükmedilmesi durumunda konu alacak için takip tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği, " şeklinde rapor sunulmuştur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 222/3. Maddesinde " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy.

Kanun-23.madde)yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde).

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmü düzenlenmiştir. 16.01.2024 tarihli celsesinde tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak üzere inceleme günü verilmiş, bu kararı içeren duruşma zaptının davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının ticari defterlerini sunmadığı, bilirkişi raporunun davacının ticari defterlerinin incelenmek suretiyle hazırlandığı görülmüştür.

HMK 222/3. maddesine göre davalının ticari defterlerini sunmaması halinde davacının ticari defterleri lehine delil olarak sayılmıştır.Davacı taraf kendi ticari defterlerine göre davalıdan 447.432,02 TL alacaklıdır. Davaca ve davalının 2023 yılı Şubat ayı BA/BS formları uyumludur.

2023 yılı Mart ayı faturaları davacı tarafından BS ile vergi dairesine bildirilmemiş ve teslim alanlar davalı çalışanı olarak gözükmese de bu faturaları davalı taraf BA formu ile vergi dairesine bildirmiş, davacı da kendi defterlerine bu faturaları işlemiştir. 2023 yılı Mart dönemi faturalarına konu malların da davalıya teslim edildiği kabul edilmiştir. Davalı taraf cevap dilekçesinde de mal teslimi yapılmadığını iddia etmemektedir.

Teslim edilen malların bedellerinin tarafların rıza ve anlaşmasıyla parça parça ödendiğini, faturalar için temerrüt şartının gerçekleşmediğini iddia etmiştir.

Davalı taraf fatura bedellerini ödediğine ilişkin bir delil sunamadığından usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötüniyetli olması ise yasal koşul değildir.

İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Alacağın likit ve belli olması da gerekir.

Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur.

Takip talebi ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde alacak likit olduğu anlaşılmakla asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalının tahsiline ilişkin talebin kabulüne karar verilmiştir.