İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/641 K.2025/823

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/641

KARAR NO : 2025/823

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/09/2024

KARAR TARİHİ : 04/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait ----- plakalı aracın 09.07.2024 tarihli trafik kazası tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere ---- plakalı aracın ---- İli, ---- İlçesi, ---- Mahallesi, ----Caddesi mevkinde çarpması sonucunda hasara uğradığını, ----- poliçe numaralı sözleşme ile davalı sigorta şirketince sigortalanmış olan, kaza anında sürücüsü davalı ---- olan---- plakalı araç davalı ------ Şirketi adına kayıtlı olduğunu, Kaza Tespit Tutanağı doğrultusunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından alınan kaza hasar ve kusur oranları bilgilerinde ------ plaka sayılı aracın %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini,

bu hususun kaza tespit tutanağında da araç sürücüsü olan----- beyanları ile de doğrulandığını, aracın her ne kadar onarımı gerçekleştirilmişse de müvekkiline ait aracın birçok aksamında müvekkilinin rızası dışında orijinal olmayan parça kullanılarak gerçek hasar bedelinin düşük belirlendiğini, müvekkilinin, aracının onarım süresi boyunca geçen sürede araçsız kaldığını, bu dönemde işlerini yapabilmek amacıyla bedelini ödeyerek araç kiralamak zorunda kaldığını, bu nedenle ikame araç bedelinin tahsilini araç sürücüsü olan davalı ----- talep ettiklerini,

zararların karşılanması amacı ile davalı sigorta şirketine kep üzerinden ihtarname gönderilerek başvurulduğunu ve tebliğe rağmen olumlu yada olumsuz bir cevap alınamadığını, talep edilen bedellerin tahsili amacıyla ------ Arabuluculuk Bürosuna arabuluculuk başvurusu gerçekleştirildiğini herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarını saklı tutarak, belirsiz alacak davasının şimdilik;

araç değer kaybı bedeli olarak 100,00-TL'nin (davalı sigorta şirketi açısından poliçe limitleri aşılmamak kaydı ile) kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, tadilat bedeli olarak 100,00-TL'nin (davalı sigorta şirketi açısından poliçe limitleri aşılmamak kaydı ile) kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, aracın kullanılamadığı dönem için ikame araç bedeli olarak 100,00-TL'nin davalılar ---- ve------- Şirketi'nden kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili,

dava masrafları ve vekâlet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilemesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı-------- Şirketi vekili cevap dilekçesinden özetle: Taraflar arasında gerçekleşen trafik kazasında müvekkilinin %100 kusurlu bulunduğunu, kaza sonrası ücreti müvekkili tarafından karşılanarak ------ ilçesinde yer alan bir kaporta servisine aracın bırakıldığını, gidilen servisin aracı kabul etmemesi sonucunda ücreti müvekkili tarafından karşılanarak davacının tanıdığım diye belirtmiş olduğu ----- ilçesinde bir servise bırakıldığını, davacının, aynı hafta köye gideceğini belirtmesi üzerine araç ihtiyacını gidermesi için müvekkili tarafından 7,000.00 TL EFT gönderildiğini,

müvekkiline ait aracın trafik sigortası davalılar arasında yer alan ----- tarafından yapıldığını, söz konusu kaza da meydana gelen hasar ve oluşan değer kaybı için ----- şirketinin ödemekle yükümlü olduğunu, ikame araç bedelinin dava dilekçesinde talep edilmiş olsa da bu ödemenin müvekkili tarafından davalı tarafa kaza tarihinde yapıldığını, Kaza da davacının kusursuz olarak adlandırılmasından dolayı trafik sigortası fiyatı bu durumdan olumsuz etkilenmesi söz konusu olmadığını, Trafik sigortası fiyatını belirleyen unsurun kusurlu olarak yapılan kazalar için olduğunu,

Kaza ile ilgili atanan bağımsız eksperin raporu ilgili sigorta şirketlerinden talep edilmesi sonrasında raporda yer alan tutarların ile ödeme yapılması sınırlı olduğunu, aracın onarım yapılması için bırakılan servisin vermiş olduğu onarım teklifi taraflar açısından herhangi bir bağlayıcılığının bulunmadığını, aynı eksper raporunda onarım için belirlenen sürelerin belirtildiğini, bu süreleri aşan, davacı ile servis arasında gerçekleşen anlaşmazlıklar nedeni ile uzayan sürelerden müvekkilimin bir kusuru bulunmadığını beyanla, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ----- cevap dilekçesinden özetle: Uyuşmazlığa konu kazada, ----- plakalı aracın müvekkil şirket tarafından ------- numaralı ve 30.06.2024-2025 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, huzurdaki dava konusu kazanın 09.07.2024 tarihinde meydana geldiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasar araç başına 200.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, uyuşmazlığa konu hasarın ihbarına istinaden müvekkili şirket nezdinde hasar dosyası açıldığını,

hasarın maddi boyutunun tespiti için ekspertiz atandığını, ekspertiz raporuna istinaden müvekkili şirket tarafından yine dava konusu kazaya ilişkin başvuranın aracının onarımı için toplam 42.000,00 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, ödemenin nazara alınmasını talep ettiklerini, ayrıca davacı lehine sebepsiz zenginleşmeye mahal verilmemesi adına, öncelikle başvuru sahibinin huzurdaki kaza sebebi ile kasko sigorta şirketinden ödeme alıp almadığı hususunun netleştirilmesi gerektiğini beyanla, davanın usulden ve esastan reddine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalı ----- kendisine yapılan tebliğe rağmen davacı yanın dava dilekçesine cevap vermemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta oluşan maddi zararın, değer kaybının ve araç mahrumiyet bedeli zararın tazminine ilişkin olarak açılan tazminat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; ---- plakalı otomobil sürücüsü ----- kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, --- plakalı otomobil sürücüsü ----- kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu, Davalı sigorta şirketi ------ trafik sigortası teminatları kapsamında bakiye hasar bedelinden ve değer kaybından 12.383,87 TL + 25.000 TL= 37.383,87 TL'den sorumlu olduğu, araç mahrumiyet kaybının trafik sigorta teminatları içinde değerlendirilmediği, Temerrüt tarihinin bildirim 29.07.2024 +15 gün= 14.08.2024 olduğu,

Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.

Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı -----sürücüsünün kusuru oranında, %100, diğer davalı sürücü ------ ile birlikte müştereken ve müteselsilen talep edilecek bakiye araç mahrumiyet kaybı bedeli 4.520,00-TL'den sorumlu olduğu, Temerrüt tarihinin kaza tarihi 09.07.2024 olduğu,

" şeklinde rapor sunulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası;

motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (------.). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür.

Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ----- HD'nin 23.09.2019 t. ------.sayılı kararı).Davalı ---- şirketi, ------ plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, davalı ---maliki, davalı ------ ise aracın sürücüsüdür.

Zorunlu trafik sigortası poliçesi 30/06/2024-30/06/2025 tarihleri arasını kapsamaktadır.

Kaza poliçe teminat tarihleri içerisinde 09/07/2024 tarihinde gerçekleşmiştir.Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca %100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davacıya 54.383,87 TL hasarın, 25.000 TL değer kaybının, 9600 TL araç mahrumiyet zararının meydana geldiği, yapılan ödemeler neticesinde davacının 12.383,87 TL hasar, 4520 TL araç mahrumiyet zararı, 25000 TL değer kaybı alacağı olduğu tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalı araç maliki, araç sürücüsü ve sigortanın sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında meydana zgelen hasar ve değer kaybı zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı değerlendirilerek yapılan ödemelerin tenzili ve taleple bağlılık ilkesi gereğince davanın kabulü yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Kabulüne karar verilen miktarlara davalı sigorta yönünden temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden ise haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmiştir.