İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/676 K.2024/669

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/676

KARAR NO : 2024/669

DAVA

Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)

DAVA TARİHİ : 24/09/2024

KARAR TARİHİ : 25/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili ...----- Yönetim Kurulu Başkanı ve pay sahibi olduğunu, şirketin 2022 ve 2023 yılı bağımsız denetçisinin, şirket yönetim kurulu tarafından belirlenmiş ve anlaşma yapılmış olan, halihazırda şirketin 2022 ve 2023 hesap yılı mali tablolarını inceleyip denetlemiş olan ---- olduğunu, söz konusu denetçinin seçimi de gündem içinde yer alan 2022 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısı 17.04.2024'de gerçekleştirildiğini ve bu toplantıda; bağımsız denetçi seçilemediğini ve söz konusu kararı tescil edilmediğini, bunun üzerine.

Yönetim kurulu tarafından bağımsız denetçi seçimi maddesi içeren tek gündem ile bir olağan üstü genel kurul toplantı çağrısı yapıldığını, 13.06.2024 tarihli 2022 yılı olağanüstü genel kurul toplantısı gerekli nisabın sağlanamaması sebebiyle 23.07.2024 tarihine ertelendiğini, 23.07.2024 tarihinde yapılan toplantı ise;

ana sözleşmede toplantı başkanının belirlenmesine ilişkin açık bir hüküm olmasına karşılık, toplantı başkanı seçimine ilişkin itirazlar sonucunda yapılamadığını, bu süreç içerisinde, genel kurulda çoğunluk oluşturan bir kısım pay sahiplerinin yukarıda bahsi geçen genel kurul toplantılarında gerek çekimser oy kullanmak, gerek ise toplantıya katılmamak suretiyle ve de şirket ana sözleşmesinin 13.maddesinde açık hüküm bulunmasına rağmen toplantı başkanının belirlenmesi ile ilgili düzenlemeyi yok sayarak,

ısrarlı bir şekilde bilinçli ve mütemadi olarak karar nisabının oluşmasına engel olduğu tespit edildiğini, ayrıca söz konusu pay sahiplerinin haksız ve usule aykırı dava ve hukuki girişimler yoluyla, şirket organlarının irade oluşturmasını engelleyici kanuni tabirle pervasız davranışlar içine girdikleri bilindiğini, ayrıyeten ----- halka açık bir şirket olduğundan, şirket yönetim kurulu gerek şirket menfaatini riske atmamak,

gerek ise yatırımcılarını mağdur etmemek adına halihazırda seçilmemiş ve tescil edilmemiş denetçinin hazırlamış olduğu şirket 2023 yılı bağımsız denetim raporu ve mali tabloları Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP)'ta duyurulduğunu, bahse konu durum sebebiyle 2022 yılı için halen bir denetçi seçilemediğinden,

denetçi seçiminin Mahkeme yoluyla yapılmasını talep etme zorunluluğu doğduğunu ve bu sebeple -----.Asliye Ticaret Mahkemesi ----- Esas Numarası ile Mahkemeden Türk Ticaret Kanunu'nun denetçi başlıklı 399.maddesinin 6.fıkrası gereğince bağımsız denetçi atanması talep edildiğini, söz konusu olayların 2023 yılı genel kurullarında da tekrarlanacağı açıkça görülür olduğundan ve ayrıca 2023 yılı hesap dönemine ait denetçi seçimine ilişkin yasal süre geçmiş olduğundan,

iş bu dava ile mahkemeden Türk Ticaret Kanunu'nun Denetçi başlıklı 399.maddesinin 6.fıkrası gereğince hem Yönetim Kurulu Başkanı hem de şirket pay sahibi olarak mahkemeden bağımsız denetçi atanmasını talep etmenin zaruri hale geldiğini, detaylı şekilde açıklanan nedenlerle; ----- TTK m.399/6 uyarınca 2023 yılı hesap dönemi için; iş bu dosyaya sunulmuş mevcut bağımsız denetim firması teklifleri içinden mahkeme tarafından uygun görülen denetçinin atanmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.Şirkete Özel Denetçi Tayin edilmesine ilişkin davada husumet mutlaka şirkete yönetilmelidir.

Yargıtay kökleşmiş içtihatları ve yerleşmiş görüşü de bu yöndedir. Ancak işbu davada davacı davayı şirkete yöneltmemiş, hasımsız olarak açmıştır.

Taraf ehliyeti dava şartlarından olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 50’inci maddesi uyarınca taraf ehliyeti medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olmakla mümkündür. HMK. m. 50 uyarınca, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine sahiptir. Buna göre, taraf ehliyeti, bir davada taraf olarak bulunabilme ehliyeti olup, maddi hukuktaki hak ehliyeti kavramının medeni usul hukukundaki yansımasıdır.Yukarıda belirtildiği gibi, davacı işbu davayı, özel denetçi tayin edilmesini istediği şirkete yöneltmemiştir. Bu nedenle işbu davada davalı tarafta taraf ehliyeti bulunan kimse yoktur.

Ancak, davacının bundan sonra davayı özel denetçi tayin edilmesini istediği şirkete yöneltmesinin mümkün olup olmadığının tartışılması gerekmiştir.Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Tarafta iradi değişiklik” başlıklı 124’üncü maddesinde; bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile olanaklı olduğu bildirildikten sonra,

maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği isteminin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edileceği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği isteminin kabul edebileceği açıklanmıştır.

Nitekim madde gerekçesinde de, taraf değişikliğini mutlak olarak davalının rızasına bağlamanın yargılama ilişkisini katı bir şekle bağlayarak yargılamaya hâkim olan ilkelerden “usul ekonomisi ilkesi” ile bağdaşmayacağı belirtilmiştir.Bu durumda; davacı kendisinden beklenen tüm çaba, özen ve önlemlere rağmen davalının tespit edemiş ya da tespit edememe durumu bir yanılgıya dayanıyor ve bu da açıkça dürüstlük kuralına aykırılık arz etmiyor ise;

bu dava ilişkisi yönünden, daha sonra da kendilerine dava açılması mümkün olmalıdır.Ancak işbu davada davacı, ortağı olduğu şirkete özel denetçi tayin edilmesini talep etmekte olup, bu şirketin davalı gösterilmesi gerektiğini bilmeleri gereklidir.

Bu nedenle HMK.nun 124. maddesinin bu davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır.Ayrıca Medeni usul hukukumuzda, dahili dava yoluyla dava açıldıktan sonra dahili dava yoluyla davanın yeni davalıya yöneltilmesi müessesi de bulunmamaktadır.Bu nedenlerle, davacıya bu yönde bir süre verilmesi de mümkün görülmemiştir.Yukarıda açıklandığı üzere HMK 114/1-d maddesi uyarınca tarafların taraf ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır.İşbu davada, davalı tarafta özel denetçi tayin edilmesi istenilen şirketin bulunması zorundulur.

Davacı, davayı özel denetçi tayin edilmesini istediği şirkete yöneltmemiştir.HMK.nun 115. maddesine göre Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorundadır.Tüm bu nedenlerle, HMK'nun 114/1-d ve 115. maddeleri gereğince davalı tarafın taraf ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.