İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/335 K.2025/284

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/335

KARAR NO : 2025/284

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 15/03/2024

KARAR TARİHİ : 18/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Alacaklı davacı nezdinde ----- poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olan dava dışı ----- yönetimindeki ----- plakalı kamyonetin %75 kusuru sonucu şerit ihlali yaparak 12.07.2011 tarihinde ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı araca çarpması sonucunda motorsiklette yolu olarak bulunan ---- vücut bütünlüğünü yitirecek şekilde yaralandığını, dava dışı yaralanan ----- işbu trafik kazası sonucunda davacı şirkete geçici ve sürekli iş gücü kaybından dolayı ----Asliye Ticaret Mahkemesinin -----Sayılı dosyası ile tazminat davası ikame ettiğini, İşbu dava sonucunda,

davacı sigorta şirketine ZMMS Poliçesi ile sigortalı olan "----" plaka sayılı aracın kusuru %75 olarak, kaza sonucu yaralanan ---- yolcusu olduğu ''-----'' plakalı motorsikletin de %25 oranında kusuru olduğu tespit edildiğini, söz konusu kaza sonucu, davacı sigorta şirketi kaza nedeniyle malul olan -----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- tarih ------.

Sayılı ilamı neticesinde hesaplanan tazminatın %100'ünü 17.12.2019 tarihinde ödediğini, ödemeye ilişkin belgeler delil olarak sunulduğunu, davacı sigorta şirketi, KTK madde 85 uyarınca kaza sonucunda malul -----müşterek ve müteselsil sorumluluk çerçevesinde açmış olduğu ----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------ Sayılı dosyada verilen karar icabı %100 kusur oranı üzerinden ferileri ile birlikte tazminat ödediğini, müşterek ve müteselsilen sorumluluk çerçevesinde %100 kusur oranı üzerinden bu tazminat tutarına esas teşkil eden davada---- plakalı aracın %25 oranda kusurlu olduğuna karar verildiğinden,

davacı şirketçe ödenmiş olan tazminatın %25'ine tekabül eden 28.110,33-TL 'sinin malik/işleten olan davalıdan talep etme zaruriyetinin hasıl olduğunu, davacı şirketin yapmış olduğu ödeme ile, TTK 1472 nci maddesi/alacağın temliki hükümleri ve sair kanun maddeleri icabı sigortalısının haklarına halef olduğunu ve zararın sorumlusuna rücu hakkı doğduğunu, dava konusu hasarlanma olayının davalının maliki olduğu aracın %25 kusuru neticesinde meydana geldiği sabit olup;

davalının oluşan hasar bedelinin %25'ine tekabül eden 28.110,33-TL'sinden sorumlu olduğunu, davalının işbu sorumluluğuna istinaden, malul ---- ödenen tutarın rücuen tahsili amacıyla tarafımızca davalı aleyhine ----. İcra Müdürlüğünün ----.sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatılmıştır.

Ancak bu takipte talep edilen asıl alacağa ve ferilerine haksız olarak itiraz edilmesi sebebiyle Sayın Mahkemeniz nezdinde işbu “itirazın iptali davasını” ikame etme zarureti hasıl olduğunu, buna istinaden 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu gereğince dava şartı olan arabulucuğa başvurulmuş olup müzakereler sonucu tarafların anlaşmaya varamadığını, davalının (borçlunun) haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle itirazın iptali talebine ilişkindir.

-----Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.02.2025 tarih, --- Esas, ---- Karar sayılı görevsizlik kararı verilerek eldeki dava mahkememizin ---- esasına kaydı yapılmıştır. TTK m. 1472’de düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve -----. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17.01.1972 t. ve ------sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise, o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanununun 44 üncü maddesine (TBK m. 52) de dayanabileceği;

tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.Diğer taraftan, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.03.1944 tarihli ve ----- Kararına göre de "Sigortacının sigorta poliçesinden münbais olmayıp kanundan aldığı bir salâhiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği dâvada hukuk mahkemesine başvurması gerekir."Somut olayda uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca davacı yanın ---- plakalı kamyonetin ZMM sigortacısı olduğu, kazaya karışan diğer aracın --- sevk ve idaresindeki--- plakalı araç olduğu,

davacının tazminat ödemesi yaptığı dava dışı ---- davalı tarafa ait ----plakalı motorda yolcu olduğu, davacının dava dışı ----- ödeme yaparak kendi sigortalısı ---- halef olduğu, davalı ------ plakalı araç ruhsat sahibi olduğu, eldeki davada davalılar arasında sigortanın bulunmadığı, davanın haksız fiile dayalı olduğu, bu durumda sigortalı hangi mahkemede dava açacak ise sigortalısına halef olan sigortanın da o mahkemede dava açması gerektiği, davacının tacir vasfının bulunmadığı,

haksız fiile dayalı rücu talebinin değerlendirilmesinde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsiz olup davaya bakmanın mümkün olmadığı, görevin dava şartlarından olduğu ve HMK nun 115(1) maddesi uyarınca davanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği, ---- BAM -----.

HD.----- Kararında da görevli mahkemenin temel ilişkiye göre belirleneceği ve Asliye Hukuk Mahkemesince yargılama yapılması gerektiği hususunun belirtildiği anlaşıldığından görev dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.