İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/74 K.2021/743

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/74 Esas

KARAR NO: 2021/743

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 09/01/2020

KARAR TARİHİ: 12/10/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ---- ihalesi alınan ve ---- tarafından da bir alt işverenliğinin yapıldığı, --------------- ortaya çıkarılan eser nedeni ile bugün itibariyle davalıların hak ve alacaklarını alamadıklarını, davacıların inşaatta yüklenici olarak eserin ortaya çıkarılmasını sağladıklarını, ----- açılarak işçi çalıştırıldığını, ----- yapılan toplantılarda yüklenici olarak iş program masası toplantılarında------ toplantılar yapan davacıların işin doğal neticesi olan hak edişleri ve ödemeleri yapılmadığı için mağdur edildiğini,

sadece kağıt üstünde ihale alan firma olan ----- başkaca kişi ya da kişilerin hiçbir hakkı olmadığını,---- kapsamındaki her türlü hafriyat ve imalatın inşaat süresince davacılar tarafından yerine getirildiğini, ---- davacılar tarafından ilgili proje kapsamında tahsis edilen ve dahi halen davalıların kullanımında olan davacıların ve oğlu adına trafikte kayıtlı araçlar olduğunu, yapılan işin tüm ---- ve faturaları ve ticari defterin kayıtlarında bulunduğunu, ayrıca hakediş kayıtları ile yapılan işin belli olduğunu,

----dosyası ile davalı--- aleyhine tespit işlemi yapıldığını ve akabinde tespit edilen bedelin tahsili amacıyla ----dosyası ile icra takibine girildiğini, İcra takibine her iki davalı tarafından da itiraz edildiğini, borçlular ----- icra takibine itiraz edilmediğini ve borcun kabul edildiğini, davalılarla yapılan arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını, bu nedenlerle davalıların---- dosyasına vaki itirazlarının iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, davalıların kötü niyetli olarak itirazda bulunmaları sebebi ile alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan alınarak taraflarına verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacıların, davalı tarafından ihale edilen ve ---- her türlü işlerinin kendileri tarafından yapıldığını iddia ederek inşaat alanında yaptıkları işleri tespit ettirdiklerini, ---- üzerinden yapılan tespite ve sonrasında tazmin edilen bilirkişi raporuna itirazları üzerine,

davacılar tarafından olduğu iddia edilen borç için ---- dosyası üzerinden takip başlatıldığını, tespit davasına konu işin, --- işi olduğunu, müvekkilinin resmi ve onaylı iş yüklenicisinin ---- ortaklığı olduğunu, yapılan işin de müvekkilinden izin alınarak resmi/onaylı alt yüklenici olan davalı --- yürütüldüğünü, dava konusuna ait işin sözleşmesinin, ------- denildiğini, ancak davacılar ile alt yüklenicinin arasındaki yaptıkları belirtilen alt işverenlik sözleşmelerine müvekkilinin resmi olarak izin veya onay vermediğini, davacıların---- aralarında organik bağ bulunmadığını,

müvekkilden gerekli izinler alınmadan akdedilen üst-alt işveren sözleşmesinden müvekkilin sorumlu olmayacağını, bu nedenlerle davanın reddine, alacaklının aleyhine başlattığı icra takibinin haksız ve kötü niyetli olmasından takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı -----usulüne uygun tebligat yapılmış davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

Deliller

Davacı tarafın ------kaydı dosya arasına alınmıştır.

----yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

---yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

----yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

---- sayılı icra dosyası dosya arasına alınmıştır.

---- dosyasının ---- dosya arasına alınmıştır.

---- bilirkişi, sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi bilirkişi heyet raporu dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava, --- göre açılmış itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, -----dosyası, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, taraflar arasında eser yapım ilişkisinden kaynaklanan ticari ilişki mevcut olduğu, davacı tarafça alacağına ilişkin ----- dosyası ile icra takibi başlattığı, davalılar tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosyada davaya esas değer ------ gösterilmiş, icra takibi ise --- üzerinden yapılmış olup, bu husus --- duruşmada davacılar vekilinden sorulmuş, davacılar vekilinin maddi hataya ilişkin beyanları nazara alınarak dava değerinin ---olarak gösterilmesi maddi hata olarak kabul edilmiş, beyan edilen ve takip başlatılan --- dava değeri üzerinden eksik peşin harcın tamamlanması için ---- uyarınca davacılar vekiline kesin süre verilmiş ve harç tamamlanarak yargılamaya devam olunmuştur.

İcra dosyasında davalı------ icra müdürlüğünün yetkisine itiraz edilmiş olup, genel yetki kuralınca --- İcra Müdürlükleri yetkili olduğundan ve icra müdürlüğünün yetkili olması hususu da dava şartı olduğundan, ---- inceleme duruşmasında dava şartlarının mevcut olduğu kabulüyle yargılamaya devam olunmuştur.

Dosya,---- bilirkişi, sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; --- tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, sözleşme ışığında, ----- dosyada alınan rapora göre ----- olduğu, fiyat farkı ödenmeyeceği, işveren idare tarafından yaptığı işler karşılığı davalı ---- adına düzenlenen---- nolu hakedişte; sözleşme yılı olan ---- olduğu, bu hakedişteki miktarların tespit isteyen davacı şirketin sözleşmesindeki fiyatlarla karşılığının ise ---- olarak hesaplandığı,

yerinde yapılan tespit sonucu bilirkişi heyetince düzenlenen imalat hesabında, davalı ------ ---- tarihine dönüştürülerek ------- hesaplanan ---- bedelin, davacı -----bedel olmayıp, davalı ------- hakedişi olduğu, davacının bu bedel üzerinden icra takibi yapmasının uygun ve geçerli olmadığı, ---- davalı----- tarihli ---- alınarak tespit raporundaki imalat miktarlarına göre --- davacıların alacağı olduğu, taraflar arasındaki sözleşmede, ---- pozlarının fiyatı belirtilmediğinden anılan işlerin bedellerinin hesaplanamadığı, bunun yanında anılan iki imalatın davacı tarafından yapılıp yapılmadığının da bilinmediği,

söz konusu işlerin birim fiyatlarını belirlemenin mümkün olmadığı, alt müteahhitliğin, inşaat ve yapı işlerinin ifasında uzmanlığından yararlanılması düşünülen bir veya birden fazla kişinin yani taşeronun görevlendirilmesinin bir sonucu olarak karşımıza çıktığı, ----------yapılmasında asıl müteahhidin kişisel niteliklerinin önem taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi gerektiği, asıl ---- önem taşıyorsa alt müteahhitlik sözleşmesinin yapılmaması gerektiği, ---- mahiyetine göre taraflara müteahhidin işi bizzat yapıp yapmaması konusunda bir serbestlik tanıdığı,

asıl müteahhit ile iş sahibinin ----- aksine bir düzenleme yapmalarının mümkün olduğu, bu itibarla iş sahibinin yaptırmayı düşündüğü iş, müteahhidin kişisel niteliklerinin önem taşımadığı bir iş olsa dahi, bu işin müteahhit tarafından bizzat yerine getirilmesinin istenebileceği, bu nedenle her ne kadar, alt --- olmasa da, iş sahibinin de asıl müteahhit ile alt müteahhit arasında akdedilen alt müteahhitlik sözleşmesinden etkilendiği ve alt müteahhitlik sözleşmesini etkilediği,

iş sahibinden aldığı bir işin bir kısmını veya tamamını, alt müteahhitlik sözleşmesi ile alt müteahhide yaptıran asıl müteahhidin, alt müteahhitlik sözleşmesinin, ortaya çıkarılacak eser bakımından alacaklı tarafını oluşturduğu, --- hukuki niteliğinin, iş görme borcu doğuran bir istisna sözleşmesi olduğu, ----- belirtildiği üzere iş sahibinin, bir eserin imal edilmesi konusunda bir müteahhit ile istisna sözleşmesi yaptıktan sonra işin ifası sürecine müdahalede bulunmadığı,

işi üzerine alan müteahhidin de işin ifasını çabuklaştırmak ve/veya uzmanlıklarından yararlanmak için başka kişileri işin ifasında kullanabileceği, iş sahibi, bir müteahhitle sözleşme akdettikten sonra, asıl müteahhidin alt müteahhitlerle akdettiği alt müteahhitlik sözleşmesine taraf olmadığı, asıl işvereni ilgilendiren hususun, müteahhitle akdettiği istisna sözleşmesine uyulması ve ifa edilmesini istediği yapıma konu işin tamamlanıp sunulması olduğu, bu aşamalarda yegâne başvuracağı kişinin asıl müteahhit olduğu,

yani iş sahibinin, alt müteahhide karşı, eserin yapımı ediminin gereği gibi ifa edilmesini talep etmek, alt müteahhide çeşitli hususlarda emir ve talimat vermek gibi konularda herhangi bir hakkı bulunmadığı, dosyadaki mevcut sözleşmeye göre, Davalı ---- yüklenicisi---- davalı---- izin alınarak resmi onaylı alt yüklenici olan davalı --------- olduğu, istisna sözleşmesinde iş sahibinin müteahhide karşı yükümlü olduğu, bu borcun, alt müteahhitlik sözleşmesinde asıl müteahhidin alt müteahhide karşı yükümlü olduğu bir borç niteliğinde olduğu, ayrıca sözleşmenin ---- “İhale konusu işte idarenin onayı ile alt yüklenici çalıştırabilir." denildiği,

------ denildiği, asıl işveren davalı ----------- olamayacağından davacının davalı ------ talepte bulunamayacağı, ----- da kabul edildiği üzere davacı ile asıl işveren arasından taşeronluk ilişkisini gösteren hakkediş ilişkisi vs herhangi bir organik bağın tespit edilmediği,

bu kapsamda alt müteahhit konumundaki davacı diğer davalı ----- arasındaki sözleşmeden kaynaklı hukuki sorumluluğu devam edeceğinden bu davalının alt müteahhitlik sözleşmesinden kaynaklanan---- bedelden sorumlu olacağı, muvafakati bulunmayan davalı----- müteahhitlik sözleşmesinden kaynaklı hukuki sorumluluğu doğmayacağı rapor edilmiş olup, davacılar vekilinin itirazı üzerine aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, sunulan ek rapora göre, bilirkişilerin görüş ve düşüncelerinin kök rapordaki ile aynı olduğu anlaşılmış, bilirkişi kök ve ek raporlarının gerekçeli,

denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunması sebebiyle yeni bir heyetten rapor alınması/yeniden ek rapor alınması cihetine gidilmeyerek, her ne kadar icra takibi ---- üzerinden yapılmış ise de, takip tarihi itibariyle davacıların davalı ---- alacağı olduğu, ---- sayılı yasaya göre tarafların ticari şirket olması sebebiyle ticari faiz talep edilebilmesinin mümkün olduğu tespitiyle beraber davalı ----- dosyasına yapılan itirazın iptaline, asıl alacak ---- üzerinden takibin devamına, davalı --- ---- yönünden açılan davanın ise az yukarıda açıklanan nedenlerle sübut bulmadığından reddine karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan davacı tarafça icra inkar tazminat talebinde bulunulmuş olup ---- alacağın likid olması karşısında davalı ---- yasal koşulları oluştuğundan talebin kabulüne,---- maddesindeki şartlar oluşmadığından davalı ---- kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Son olarak belirtmek gerekir ki ---- Kanununun; ''...

İLAMSIZ TAKİPLERDE PEŞİN HARÇ

Madde 29 - İlama dayanmıyan takip isteklerinden alacak miktarının binde beşi peşin alınır. Peşin harçlar takip sonunda alınacak asıl harca mahsup olunur. İlama dayanmıyan takiplerde alacaklı mahkemeye müracaata mecbur kalırsa, peşin alınan harç kendisine iade olunur. Veya alacaklının isteği üzerine mahkeme harçlarına mahsup edilir. ...'' şeklindeki ilgili maddesinde yer alan söz konusu düzenleme ve icra dosyası kapsamına göre davacı tarafın takibi başlatırken ----- peşin harç yatırmış olması karşısında söz konusu takip için yatırılan peşin harç miktarı da işleme tabi tutulmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.