İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/114 K.2024/614

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/114

KARAR NO : 2024/614

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 17/02/2023

KARAR TARİHİ : 24/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili şirketi ile dava dışı-----. arasında ---- no.lu ve 01.07.2021 - 01.07.2022 tarihleri arasında geçerli olan----poliçesi sigortalı -----yerleşik --- firmasından toplam --- tank/22.500 kg/net/ 23.490 kg/brüt --- emtiası satın aldığını, satın alınan emtia 23.05.2022 tarihinde gönderici firmanın ---- bulunan tesislerinden --- sorumluluğunda --- plakalı araca parsiyel olarak yüklenerek ---- sevk edildiğini, ----- ulaşan aracın gümrük işlemlerinin 09.06.2022 tarihinde tamamlanarak emtianın aynı gün içerisinde -----plakalı araca aktarılarak sigortalı firmanın tesislerine sevk edildiğini,

aynı gün içerisinde sigortalının fabrikasına ulaşan dahili nakliye aracının kapakları açılarak yapılan kontrollerde 1 adet ---- tankın delinmesi neticesinde emtianın bir kısmının dökülmüş olduğu ve bu nedenle tankın yatık vaziyette getirilmiş olduğunun tespit edildiği, hasar tespit formuna emtianın hasarlı olarak teslim alındığı notunun düşüldüğünü, davaya konu hasarla ilgili olarak ekspertiz çalışması yapıldığını, ekspertiz çalışmasında 308 kg emtianın akmış olduğu,

geriye kalan 942 kg emtianın ise kontamine olması nedeniyle üretimde kullanılamayacağı bilgisinin alındığını, davaya konu hasarın ekspertiz raporu ile tespit edildiğini,sigorta poliçesi kapsamında sigortalı bulunan mezkur emtianın hasar bedeli 2.347,25 EUR olduğunu, eksper raporuna göre belirlenen sigorta tazminatı bedeli müvekkili tarafından 01/08/2022 tarihinde sigortalıya ödendiğini, mezkur ödemeden %10 poliçe ilave bedeli tenzili neticesinde 2.133,87 EUR gerçek hasar bedeli için TTK.m.1472 hükümleri gereğince sigortalının haklarına halef olunduğunu,

davaya konu hasarın oluşmasını sağlayan davalı taşıma şirketine hasarın ödenmesi için yapılan müracaatlardan da sonuç alınamadığını, müvekkili şirket tarafından, yukarıda belirtilen bu miktarın ödenmesi için, ----.

İcra Müd. ----- nolu icra takip dosyası aracılığı ile bir ilamsız takip başlatılmış ise de, davalı konumdaki muteriz borçlu şirketin takibe haksız şekilde itiraz etmesi üzerine takip durduğunu ve daha sonra gerçekleştirilen arabuluculuk başvurusundan da olumlu bir sonuç elde edilememiş olduğundan, yapılan haksız itirazın iptali ile, takibin devamına ve davalı borçlu şirketin, haksız itirazı nedeniyle de İİK.

Md. 67/2 hükmü gereğince, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine karar verilmesini isteme zorunluluğu hasıl olduğunu, yukarıda açıklanan ve yargılama sırasında ortaya çıkacak nedenlerden dolayı, davanın kabulü ile --- İcra Müd.-----sayılı dosyadan başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak davalı muteriz borçlu şirket tarafından yapılan itirazın iptali ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamı ile,

takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine ve tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının öncelikle, emtia üzerindeki menfaatini ve aktif husumet ehliyetini ispatlaması gerektiğini aksi halde davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle de re'sen reddi gerektiğini, dava konusu iddia edilen zararın müvekkili şirketine usulüne uygun şekilde ihbar edilmediğini, taşımacının sorumluluğunun ortadan kaldıran özel hallerin düzenlendiği CMR 17/4-c maddesinde yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi,

yığılması veya boşaltılmasından kaynaklanan hasarlar nedeniyle taşımacının sorumlu tutulamayacağı açıkça hüküm altına alındığını, gönderenin sorumluluğunda olan ambalajlama, yükleme, boşaltma ve istifleme işlemindeki eksiklik veya hata nedeniyle meydana geldiği açık olan hasar için müvekkili şirkete sorumluluk atfının Konvansiyona aykırı olduğunu, beyan ederek müvekkilinin tazminat ödemekle sorumlu tutulması halinde davacının talebinin fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır. ---İcra Müdürlüğünün ------ esas sayılı dosyasının uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.Davacı sigorta şirketine yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.Uluslararası taşımacılık alanında uzman bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava, 23.05.2022 yükleme tarihli, Nakliyat Sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen olayda taşınan emtianın hasara uğrayıp uğramadığı, varsa kusurun kimde olduğu, davacının TTK 1472.maddesine göre halefiyetten kaynaklanan davalıdan alacağı olup olmadığına dair başlatılan takibe davalı tarafça --- İcra Müdürlüğünün ---- esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, -----. İcra Müdürlüğünün ------ takip sayılı dosyası, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, taraflar arasında taşımacılık işine dayalı ticari ilişki mevcut olduğu, davacı tarafça alacağına ilişkin ----.

İcra Müdürlüğünün --- esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Dosya, uluslararası taşımacılık alanında uzman bir bilirkişi ile sigorta hukuku alınanda uzman aktüer bilirkişi heyetine tevdi edilmiş.

26.10.2023 tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, poliçe, hasar dosyası ışığında, davaya konu taşımacılığın, ------ Türkiye arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olduğu, CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve ziyaına ilişkin ihtilafın öncelikli olarak CMR Konvansiyonu (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği, davaya konu sevkiyat evraklarına emtianın göndericiden teslim alınması sırasında,

üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiğinin anlaşıldığı, CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcının CMR m.17/1 gereği sorumluluğu olduğu, davaya konu hasarın yükleme, istifleme ve araç içi sabitleme işlemleri sırasında kaba bir cismin tankı delmesi sonucu hasar oluştuğu, taşımacılığın bir parsiyel taşımacılık olduğu, parsiyel taşımacılıkta araç yükleme, istifleme ve araç içi sabitleme işlerinin parsiyel taşıma yapan taşıma firmasına ait olduğu,

CMR m.17/1 ve m.17/4 ile sayılan sebepler ve bunların zarar oluşumunda katkısı bakımından ortak eylem veya karşılıklı fiiller söz konusu olmadığından CMR m. 17/5 kapsamında müterafik kusur değerlendirmesi yapılamayacağı, hasardan %100 taşıma şirketinin sorumlu olduğu, dava konusu yurtdışı karayolu taşıma işinde hasar ihbarının, CMR Konvansiyonuna göre süresi içinde ve usulüne uygun yapıldığı, davaya konu taşımacılık işinde meydana gelen hasarla ilgili olarak davalı taşıyıcı şirket için CMR Konvansiyonunun 29. maddesinin uygulanmasına yer olmadığı,

davalı taşıyıcının "taşıyıcının sınırlı sorumluluk" ilkesinden yararlanabileceği, davacının takip tarihi itibariyle toplam alacağının taleple bağlılık ilkesi gereği 2.133,87 EUR olarak hesaplandığı, davacının talep etmiş olduğu tazminat tutarının, hesaplanan taşıyıcının sınırlı sorumluluk tutarından (14.019,14 EUR) daha düşük olması nedeniyle CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği somut olayda sınırlı sorumluluk uygulamasına yer bulunmadığının tespit edildiği, rapor edilmiş olup, taraflarca sunulan rapora karşı itirazların değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alındığı,

itirazlar irdelenerek sunulan ek raporda, bilirkişilerin ek rapordaki görüş ve kanaatlerinin, kök rapordaki ile aynı olduğu rapor edilmiş olup, bilirkişi kök ve ek raporlarının bu yönleriyle gerekçeli, denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunması sebebiyle yeniden rapor alınması cihetine gidilmeyerek, hasar ödemesinin SDR üst sınırı içinde kaldığının anlaşıldığı, taşımadan kaynaklı davalının sorumluluğunun doğduğu,

her ne kadar icra takibi asıl alacak ve işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 2.142,67 EURO üzerinden yapılmış ve dava 2.142,42 EURO üzerinden açılmış ise de, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 2.133,87 EURO asıl alacağı olduğu,

davalının takipten önce temerrüde düşürüldüğüne dair noter ihtarının tebliğinin mevcut olmadığı ve takip ile birlikte temerrüdün gerçekleşmesi sebebiyle işlemiş faize hükmedilemeyeceği, 3095 sayılı Kanun madde 4/a uyarınca Kamu Bankalarının Euro mevduatlarına uyguladıkları yıllık %3,50 oranında ve değişen oranlarda yasal faiz talep edilebilmesinin mümkün olduğu tespitiyle beraber davanın kısmen kabulüne, davalının ----.İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, 2.133,87 EURO asıl alacak üzerinden takibin, fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının ödenmesi suretiyle devamına,

asıl alacak 2.133,87 EURO'ya takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun madde 4/a uyarınca Kamu Bankalarının Euro mevduatlarına uyguladıkları yıllık %3,50 oranında ve değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan davacı tarafça davalıdan icra inkar tazminat talebinde bulunulmuş olup 2.133,87 EURO asıl alacağın likid olması karşısında 2004 sayılı İİK'da yer alan İcra İnkar Tazminatının yasal koşulları oluştuğundan (takip tarihi olan 13.09.2022 tarihinde efektif satış kuru 1 EURO=18,5741 TL nazara alınarak) talebin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(Dava tarihi olan 17.02.2023 tarihi itibariyle efektif satış kuru 1 EURO=20,1038 TL olup harç ve vekalet ücreti hesabında bu kur esas alınmıştır).