İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/297 K.2024/580

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/297

KARAR NO : 2024/580

DAVA

Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

DAVA TARİHİ : 28/04/2023

KARAR TARİHİ : 16/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------adresinde bulunan işyerinde(----), 01.11.2020 tarihli kira sözleşmesinin başlangıç tarihinden itibaren ---- Abone Numarası ve ---- Sayaç Numarası ile ----bağlı olarak elektrik kullanımı yaptığını, bu sayaç üzerinden doğan tüm kullanım bedelleri gününde ve eksiksiz şekilde ödendiğini, 19.01.2021 tarihinde davacı .... ---- iş yerine gelen ---- görevlileri iş yeri sayacının ----- numaralı sayaç olduğunu ve bu sayaca abonelik yaparak bunun kullanılması gerektiğini söylediğini, bunun üzerine 14.02.2022 tarihinde ---- Tesisat Numaralı ---- Sayaç Numaralı sayaca abonelik sözleşmesi yapıldığını,

18.02.2022 tarihinde ---- görevlileri gelerek ----- numaralı sayacı okuduğunu, sayaçta geçmiş dönemden kalan okunmamış işaret olduğunu söylediğini, bu nedenle ----- Numaralı tesisata davacı ------adına 63.537,74 TL elektrik faturası kestiğini,16.03.2022 tarihinde davacı -------. tarafından -------sunulan evrak ve dilekçeler ile 18.02.2022 Tarih ve 63.537,74 TL(KDV Dahil) tutarlı faturaya itiraz edildiğini, davacılara ait olmayan bir kullanım nedeni ile davacı ---- hakkında ---İcra Müdürlüğü ---- sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını,

ilgili borç nedeni ile davacı --- tarafından ---- İcra Müdürlüğü --- sayılı icra dosyasında alacaklı vekili olan ----- hesabına faiz, masraf ve vekalet ücretleri ile birlikte toplam 74.788,17 TL ödeme yapıldığını, ödeme haricen tahsil olarak dosyaya bildirildiğini ve dosyanı kapandığını, ödeme cebri icra tehdidi altında, haksız ve hukuksuz şekilde yapıldığı için ödemenin yapılmasının ardından borçlu olunmadığının tespiti ve ödenen bedelin istirdadı için evvela Arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, yapılan görüşmeler neticesinde taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle;

davacıların 18.02.2022 Tarih, ----- Numara ve 63.537,74 TL (KDV Dahil) bedelli fatura kapsamında borçlu olmadığının tespiti ile iş bu fatura kapsamında mükerer kez haksız ve hukuksuz şekilde cebri icra vasıtasıyla ---- İcra Müdürlüğü ----- sayılı dosyası üzerinden davacı ---- faiz, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte 74.788,17 TL olarak tahsil edilen bedelin İİK md. 72 kapsamında istirdadına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacılar ----- numaralı tesisatın bulunduğu----adresindeki işyerinde kaçak elektrik tüketmiş olup müvekkili şirket kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde tesisatta ve davacılar hakkında yazılı iş ve işlemler yapıldığını, ---- Numaralı tesisata ilişkin 27.08.2021 tarihli Tahliye Nedeniyle Kesme ve Mühürleme Tutanağı tutularak ----- numaralı sayacın elektriği kesildiğini, müvekkili şirketin ilgili ekipleri tarafından 18.02.2022 tarihinde kullanım yerinde yapılan kontrolde davacı aleyhine ------ seri numaralı kaçak usulsüz elektrik tüketimi tespit tutanağı düzenlendiğini,

63.537,74 TL miktarlı kaçak elektrik tahakkuk hesabı yapılarak faturalandırıldığını, müvekkili şirketin ilgili ekipleri tarafından 22.03.2022 tarihinde kullanım yerinde yapılan kontrolde davacı aleyhine ----- seri numaralı kaçak usulsüz elektrik tüketimi tespit tutanağı düzenlendiği,

67.705,65 TL miktarlı kaçak elektrik tahakkuk hesabı yapılarak faturalandırıldığını, müvekkili şirketin ilgili ekipleri tarafından 19.04.2022 tarihinde kullanım yerinde yapılan kontrolde davacı aleyhine ----- seri numaralı kaçak usulsüz elektrik tüketimi tespit tutanağı düzenlendiğini, 52.359,10 TL miktarlı kaçak elektrik tahakkuk hesabı yapılarak faturalandırıldığını, bu nedenlerle; haksız ve kötü niyetli olarak açılan davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere tazminatın davacıdan tahsiline, mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

---. İcra Dairesi ----. sayılı dosyası, --- ve -----yazılan müzekkre cevapları, keşif, tanık, bilirkişi raporu.

----İcra Dairesi ---- sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklının dosyamız davalısı, borçlunun ise dosyamız davacısı -------olduğu, borç sebebi olarak kaçak bedeli 65.417,10 TL (Asıl alacak 63.537,74 TL olmak üzere) olarak belirtildiği görülmüştür.Davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen 18.02.2022 tarih, ------ numara ve 63.537,74 (KDV dahil) bedelli faturanın, ----- numaralı tesisat ve ---- seri numaralı sayaç için, ----adına ve 18.02.2022 tarih ve ----- seri numaralı kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağına istinaden düzenlendiğinin belirtildiği görülmüştür.

18.02.2022 Tarihli ----- Seri Numaralı Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağının incelenmesinde; ----. görevlileri tarafından -----adresi için .----adına 18.02.2022 tarihli ----- seri numaralı Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiği, tutanakta;

•Perakende satış sözleşmesi, ikili anlaşma olmadan tüketim yapıldığı,

• Tesisat numarasının ----- olduğu,

• Sayacın ------ seri numaralı olduğu,

• Sayaç endeks değerinin 633.832 kwh olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizce 12.10.2023 tarihinde yapılan keşifte; adreste kullanılan sayacın ---- seri numaralı ---- marka olduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİİRLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı --- İcra Dairesi ------- Esas sayılı icra takibine konu borçtan ve 18.02.2022 tarih ve 63.537,74 TL (KDV dahil) bedelli faturadan kaynaklı borçlu olmadığının tespiti ile ödenen bedelin tahsili ve yine diğer davacı şirketin 18.02.2022 tarih ve 63.537,74 TL (KDV dahil) bedelli faturadan kaynaklı borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.30.05.2018 tarihli ---- sayılı ----- yayınlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği' nin 42.maddesinde;

" (l) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağılım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi Tüketmesi kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir." hükümleri uyarınca somut olayda davacının kaçak elektrik kullandığı sabittir.

Aynı Yönetmeliğin 44.maddesinde;

(3) 42 i maddenin birinci fıkrasının (b) beııdi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat Üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır. şeklinde

Yönetmeliğin 45.maddesinde;

"(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak taturalandırmada. aşağıda yer alan süreler esas alınır;

a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde, doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.

b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez. Şeklinde Yönetmeliğin 46.maddesinde ise;

"(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi ü/erinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.

(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üııcü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakla olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir. Şeklinde düzenlemeler mevcuttur.

Somut olayda; 18.02.2022 tarihinde ---- tesisat ve ----- sayaç numaralı tesisata ilişkin kaçak elektrik tüketim tutanağı düzenlendiği, tutanağın davalı gerçek şahıs adına düzenlendiği, akabinde işbu tutanağa istinaden taahhuk ettirilen alacak ve ferilerine istinaden---. İcra Dairesi ----- Esas sayılı dosyası ile davacı ----- aleyhine icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

"Kaçak elektrik tespit tutanakları, düzenlendiği tarih itibariyle maddi olgulara ilişkin tespitleri içermekte olup, aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan belgelerdendir.

Tutanağın aksinin iddia edilmesi halinde bundan kendisine hak bahşeden kişinin aksini ispat etmesi gerekir." (Yargıtay ---HD --- Esas- --- Karar nolu, 01/07/2020 tarihli, ---- Esas----- Karar nolu 24/06/2020 tarihli, ---- Esas----- Karar nolu 16/01/2020 tarihli ilamı)"..Yargılamada alınan bilirkişi raporunda, bilirkişinin anılan Yönetmelik hükümlerine göre yaptığı değerlendirme ve hesaplamada hata bulunmamaktadır. Emsal Yargıtay Kararlarında.

Kaçak elektrik ve kaçak ek tahakkukuna 6183 Sayılı Kanunun 51/1. maddesinde belirlenen oranda gecikme zammı alınacağına ilişkin hükmün ancak abonelerin tükettiği elektrik borçları yönünden uygulanabileceği, kaçak elektrik bedelinin yönetmelik hükümlerine göre belirlenmesi alacağın haksız fiilden kaynaklandığı gerçeğini değiştirmediğinden kaçak elektrik bedeline gecikme zammı oranının uygulanamayacağı,

davacı tarafın takip talebinde gecikmenin karşılığı olarak istediği işlemiş gecikme zammı alacağının Borçlar Kanununun l0l.maddesi hükmünde belirtilen temerrüt (gecikme) faizi olarak nitelendirilmesi ve miktar itibarıyla talebi aşmayacak şekilde 3095 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenecek temerrüt(gecikme) faizine ve KDV'ye hükmedilmesi gerektiği ,bu hesaplamaya göre gecikme faizi ve KDV nin esas alınmasında da isabetsizlik bulunmamaktadır." (----- BAM ----HD --- Esas ----- Karar )"..Gecikme zammı yönünden.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ve yargıtay ---- Hukuk Dairesi'nin kararlılık kazanmış içtihatlarına göre; abonelik sözleşmesinden kaynaklı ödemelerde gecikme olması halinde, 6183 sayılı Yasada belirtilen gecikme zammının istenebilmesi için, sözleş- mede gecikme zammı uygulanacağına dair açık ve anlaşılır bir ifadeye yer verilmesi gerekir.

Abo- nelik (elektrik, su, atık su ve doğalgaz) sözleşmesinde, 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı oranının uygulanacağına yönelik bir hüküm yoksa, normal tüketim bedeline 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı değil, abonenin sıfatına göre (mesken ise yasal faiz, ticarî ise ticarî faiz, diğer aboneler için yasal faiz) faiz uygulanacaktır.

(Yargıtay ---- Hukuk Dairesi ---- Esas, ----Karar nolu 19/04/2021 tarihli ilamı) Bilirkişinin 19/02/2021 tarihli ek raporunda davalının sorumlu olduğu kaçak elektrik bedeline ilişkin faturanın son ödeme tarihinden takip tarihine kadar 6183 sayılı yasadaki faiz oranı üzerinden faiz hesaplanmış ise de ,takip ve dava konusu alacak haksız fiil niteliğindeki kaçak elektrik kullanımından kaynaklandığı,

temerrüdün haksız fiil, yani kaçak kullanım tespit tarihinden başla- yacağı gözetilerek her iki tarafın tacir olduğu gözetildiğinde, abonenin sıfatına göre belirlenen fatura bedeline 18/01/2017 tarihinden takip tarihine kadar avans faizi uygulanması ve % 18 oranında KDV ilavesi gerekecektir.

Bu esaslar doğrultusunda yapılan hesaplamalara göre 19.328,14 TL kaçak kullanım bedeli + 1.703,79 TL takip tarihine kadar işlemiş avans faiz + 306,68 TL faizin KDV'sinden ibaret toplam 21.338,61 TL alacak yönünden kısmen kabul hükmü kurulması gerekirken yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur." (---- BAM ----. HD ---- Esas ---- Karar )

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde. Dava konusu 18.02.2022 tarihli kaçak elektrik tutanağının ve buna bağlı olarak düzenlenen 18.02.2022 tarih ve 63.537,74 TL (KDV dahil) bedelli faturanın, davalı ---- adına düzenlendiği, yine ----. İcra Dairesi ----- Esas sayılı icra takibinin davalı ---- adına başlatıldığı, ancak mahkememizce yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi ile kaçak elektrik tüketiminin esasen davalı ----....

Şirketi tarafından gerçekleştirildiği, her ne kadar davacı tarafça dava konusu icra dosya borcunun ---- tarafından ödendiği belirtilmiş ise de ödemelerin davalı ---- tarafından icra dosya borcuna istinaden değil şirketin abonelik sözleşmesine istinaden kurum hesabına yapıldığı anlaşılmakla davanın davalı ---- bakımından kısmen kabulü ile davalı---- İcra Dairesi --- Esas sayılı icra takibine konu borca ilişkin menfi tespit talebinin kabulüne, yapıldığı iddia edilen ödemelerin davacı ---- tarafından değil diğer davacı şirket tarafından kurum hesabına gönderildiği anlaşılmakla istirdat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı şirket bakımından yapılan değerlendirmede; dosya kapsamına davacı tarafından sunulan Kira Sözleşmesinin başlangıç tarihinin 01.11.2020 olduğu, mahkemece dinlenen tanık beyanlarında da aynı yönde ifadelerin yer aldığı, 27.08.2021 Tarihinde dava konusu "------adresindeki enerjinin perakende satış sözleşmesi feshedilmesi nedeniyle kesildiği, dava konusu kaçak elektrik tutanağının ise 18.02.2022 tarihinde ve 27.08.2021-18.02.2022 tarihleri arasındaki kaçak kullanıma ilişkin düzenlendiği, davacı şirketin davalı şirket ile ------ sözleşme hesap numarasıyla 14.02.2022 tarihinde abonelik sözleşmesinin akdedildiği,

davacı şirketin 18.02.2022 kaçak elektrik tutanak tarihi öncesine ait kaçak elektrik kullanımlarının da mevcut olduğu ve tutanağa bağlandığı, davacı tarafça her ne kadar sayaçların değiştirildiğinden bahsedilmiş ise de davacı şirketin her iki sayaca ilişkin de kullanımının mevcut olduğu, tanık beyanları, dava konusu yere ait kira sözleşmesi,

bilirkişi raporu ve dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde 27.08.2021-18.02.2022 tarihleri arasındaki kaçak kullanımın davacı şirket tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmakla davacı şirket bakımından menfi tespit talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.