İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/637 K.2025/92

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/637 Esas

KARAR NO:2025/92

DAVA

Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:25/09/2023

KARAR TARİHİ:27/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı şirket arasında faaliyet konusu branşlarda sözleşme yapmak ve prim tahsil etmek yetkileri üzerinden ------ tarihli sözleşme ile acentelik ilişkisi kurulduğunu, bahse konu sözleşme çerçevesinde davacının, davalı inzim etmekte, prim tahsil ederek bu tutarlardan komisyon gideri aldığını, ancak, davacının 2022 yılı Mart ayında 20.764,60-TL komisyon hakketmesine rağmen kendisine 2.833,06-TL ödeme yapıldığını, davacının bu dönem için 17.931,54 TL alacağı mevcut olduğunu, 2022 yılı Mayıs 34.129,88-TL ve Haziran ayı için 17.731,39-TL tutarlar ise davacıya hiçbir şekilde ödenmediğini,

davacıya 2022 yılı Temmuz ayında ise 5.704,79-TL fazladan ödeme yapıldığını, buradan hareket, müvekkile 2022 yılı Mart- Mayıs- Haziran için yapılması gereken toplamda 69.792,81-TL komisyon giderinden davalı şirketçe Temmuz ayında yapılan 5.704,79-TL fazla ödemenin mahsubu neticesinde davacıya 64.088,02-TL ödeme yapılması gerektiğini beyan ederek.

Davalının ----------- sayılı icra takibi dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğinden alacağın “%20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı'na mahkum edilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesinde girişinde belirtilen /0.491,99-11/ dava değeri ile dava dilekçesinin içeriğinde bahsedilen 64.088,02-TL alacaklı dava değeri birbirleriyle çelişkili olduğunu, dilekçe bu yönüyle HMK'da öngörülen şartları taşımadığını, davacı --------- sigortalama işlemlerine ilişkin ---- tarafından yayınlanan tarife uyarınca, sigorta ettirenlerin -------- kayıtlı adreslerine müdahale ederek düşük primli yerleri (il ve ilçeleri) seçip poliçe düzenlediğini, Trafik poliçeleri kesilirken/düzenlenirken,

toplamda 366 adet poliçede il/ilçeye müdahale etmek suretiyle davalı şirketin alması/kazanması gereken primden daha aşağıda prim çıkmasına neden olmuş ve davalı şirkete karşı dolanlı işlemler yapıldığını, Trafik sigortası poliçesinde sigortalının ----------- kayıtlı olduğu il/ilçe prim tutarının belirlenmesinde önem arz ettiğini, il ve ilçe bilgileri değiştiğinde, poliçe prim bedeli de değişiklik gösterdiğini, davacı acente de poliçeleri usulsüz şekilde düşük prim veren il ve ilçelerden düzenleyip, davalı şirketin daha az prim kazanmasına sebep olmuş, düşük fiyatlı poliçe düzenlemek suretiyle kendi lehine üretim sağlandığını,

davalı şirketçe durum tespit edildiğinde acenteye bilgi verilmiş, kendileri de beyanlarında konu poliçelerin kendi personelleri tarafından düzenlendiğini ikrar ettiğini, bu usulsüz işlemleri sebebi ile oluşan 61.949,00-TL hesap/prim farkı acente komisyon alacaklarından takas/mahsup edildiğini, davacı taraf, sözleşme ilişkisi ile bağlı olduğu müvekkil şirkete karşı yükümlülüklerini yerine getirmemiş, sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, bu nedenlerle davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

------ sayılı icra takip dosyası, bilirkişi raporları.------ sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine toplam 70.491,99 TL yönünden 31/05/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak "ACENTELİK SÖZLEŞMESİ GEREĞİNCE MÜVEKKİLİN HAKETMİŞ OLDUĞU ÖDENMEYEN KOMİSYONLARININ TAHSİLİ TALEBİDİR." açıklamasının gösterildiği, davalı tarafından 08/06/2023 tarihinde süresinde verilen itiraz dilekçesi ile borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan -------- sayılı dosyasına vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.Somut olayda; davacı taraf ile davalı şirket arasında 24/08/2021 tarihli acentelik sözleşmesinin akdedildiği, işbu sözleşme kapsamında davacı şirketin davalı şirket adına sigorta poliçesi tanzim ettiği, tahsil edilen prim ödemeleri üzerinden komisyon gideri aldığı, davacı tarafın 2022 yılı Mart ayında 20.764,60-TL komisyon haketmesine rağmen kendisine 2.833,06-TL ödeme yapıldığı,

bu dönem için davacı tarafın bakiye 17.931,54-TL alacağının, 2022 yılı Mayıs ayı için 34.129,88-TL ve Haziran ayı için 17.731,39-TL alacağının bulunduğu ancak bu tutarların ödenmediği iddiası ve toplam tutarın tahsili talebiyle huzurdaki davaya dayanak icra takibinin davalı aleyhine başlatıldığı görülmüştür.Davacı tarafın mezkur iddiaları karşısında davalı tarafça, davacı tarafın sigortalama işlemlerine ilişkin ------- tarafından yayınlanan tarife uyarınca, sigorta ettirenlerin ---- kayıtlı adreslerine müdahale ederek düşük primli yerleri (il ve ilçeleri) seçip poliçe düzenlediği,

trafik poliçeleri kesilirken/düzenlenirken, toplamda 366 adet poliçede il/ilçeye müdahale etmek suretiyle davalı şirketin alması gereken primden daha aşağıda prim çıkmasına neden olduğu, yapılan usulsüz işlemler nedeniyle davalı taraf nezdinde oluşan 61.949,00-TL hesap/prim farkının acente komisyon alacaklarından takas/mahsup edildiğinin beyan edildiği görülmüştür.Taraflar arasında imzalan 24/08/2021 tarihli acentelik sözleşmesi'nin 15. maddesi uyarınca taraflarca yetki ve delil sözleşmesi yapıldığı, buna göre ortaya çıkabilecek muhtemel uyuşmazlıklarda davalı şirket defter ve kayıtlarının esas alınacağı, HMK'nın 193.

Maddesi uyarınca alacaklılık ve borçluluk durumunun tespitinde sadece davalı şirket defterlerinin delil olarak kabul edileceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; taraflar arasında dava konusu poliçelerin tanzim edildiğine ilişkin uyuşmazlık bulunmadığı,

uyuşmazlığın davacı tarafça sigortalı adreslerinin düşük primli yerler üzerinden gösterilerek trafik poliçeleri tanzim edilmesi ve buna bağlı olarak doğru adresler üzerinden poliçelerin düzenlenmesi halinde davalı tarafın prim alacağının daha fazla olup olmayacağı, olduğunun tespiti halinde işbu alacağın kapsam ve miktarının belirlenmesi noktalarından kaynaklandığı görülmüştür.Taraflar arasında düzenlenen Acentelik Sözleşmesi’nin “Acenteliğin Yetki ve Sorumluluğu” başlıklı 4. Maddesinin a bendinde acentenin “Genel Yetki ve Sorumlulukları”, c bendinde ise “Mevzuata, Limit Tablolarına,

Tarife ve Talimatlara Uyma Yükümlülüğü”nün düzenlendiği görülmektedir. Acentelik Sözleşmesi’nin “Sigorta Tekliflerini Kabulü ve Poliçe Tanzimi” başlıklı 6. maddesinin a bendinde “Riziko Kabul Esasları” düzenlenmiş olup söz konusu bentte. “Gerçeğe uygun olmayan bilgilerle tanzim olunan tekliflere nedeniyle sigorta poliçelerindeki nitelik farkı veya tarifeye uygunsuzluktan doğan sorumluluk Acenteye aittir.” olarak belirtilmiştir.

Acentelik Sözleşmesi’nin “Sigorta Tekliflerini Kabulü ve Poliçe Tanzimi” başlıklı 6. Maddesinin b bendinde “Poliçe Tanzimi” koşulları düzenlenmiş, söz konusu bentte; tanzim edilen poliçelerde yanlış, eksik ve/veya geçersiz bilgi olmasından, Acentenin sorumlu olduğu hususu belirtilmiştir.---- Yönetmelik hükümleri gereği, -------bazında belirlenen azami primler; sigorta şirketlerinin tercihine göre aracın plaka ili ya da işletenin ikametgâh ili esas alınmak suretiyle ve tavan fiyatı aşmamak kaydıyla düzenlenebilmektedir.

Tarafların iddia ve savunmaları dikkate alınarak yapılan bilirkişi incelemesi ile Davacı acente tarafından Trafik poliçelerinde sigortalıların il/ilçe bilgilerine müdahale etmek suretiyle düzenlediği poliçelerde, taraflar arasında düzenlenen Acentelik Sözleşmesi’nin Acenteliğin Yetki ve Sorumluluğu başlıklı 4. maddesinin c bendinde yer alan “Mevzuata, Limit Tablolarına, Tarife ve Talimatlara Uyma Yükümlülüğü”nü, “Sigorta Tekliflerini Kabulü ve Poliçe Tanzimi” başlıklı 6. Maddesinin a bendinde yer alan “Riziko Kabul Esasları” ve b bendinde yer alan “Poliçe Tanzimi” esaslarını ihlal ettiği,

bunun sonucu olarak davalı sigorta şirketinin daha az prim yazmasına sebep olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından da tespit edilen dava konusu 366 adet poliçe ile ilgili hazırlanan listede sigortalıların ikametgah adreslerinin değiştirilmesi sonucunda toplam 61.949,00TL hesap/prim farkının oluştuğu ve iş bu tutarın davacı borcuna kayıt edildiği tespit edilmiştir.Neticeten;

her ne kadar taraflar arasında akdedilen 24.08.2021 tarihli acentelik sözleşmesinde davacının eylemlerine bağlanacak sonuçlara açıkça yer verilmese de davacının eylemlerinin dürüstlük kuralına ve sözleşmenin kuruluş amacına aykırılık teşkil ettiği, bununla birlikte mezkur eylemlerin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine de açıkça aykırı olduğu, bu nedenle davacı tarafın oluşan zarardan davalı tarafa karşı sorumlu olacağı, incelenen defter ve kayıtlara göre davacının davalı taraftan takip tarihi itibariyle 2.088,97 TL (64.038,00 – 61.949,05=) alacaklı olduğu,

takip tarihinden evvel davalı tarafın TBK m. 117 gereği temerrüde düşürülmediği anlaşılmakla davacı tarafın 2.088,97 TL lik asıl alacak talebi bakımından haklı olduğu, işlemiş faiz talebinin ise yerine olmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, alacağın likit ve belirlenebilir olması nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede;6000 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerine davanın kabul red oranı dikkate alınarak karar verilmiştir.

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi ------------ bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yine davanın kısmen kabul edilmiş olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere kabul red oranına göre taraflardan tahsiline karar verilmiştir.