İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/756 K.2024/590

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/756

KARAR NO : 2024/590

DAVA

İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/11/2023

KARAR TARİHİ : 17/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirket ile davalı şirketin geçmişteki iş ve taahhüt ilişkisi sebebiyle, davacı şirket tarafından, davalı şirkete avans teminat çeki adı altında bir adet çek teslim edildiğini ve davalı şirket yetkilileri tarafından bu çekin imza ve bordro karşılığı teslim alındığını, davacı şirket ile davalı şirket arasındaki iş ilişkisinin sona erdiğini, çekin konusuz kaldığını ve hatta yasal süre içerisinde bankaya ibraz edilmediği gibi zaman aşımı geçerek kambiyo senedi niteliğini de kaybetmiş olmasına rağmen, davalı şirket tarafından ilgili çekin davacıya iade edilmesi gerekirken bu güne kadar iade edilmediğini,

davacı şirket dava konusu çeki ilgili bankaya iade edemediğinden dolayı sicilinin olumsuz etkilendiğini ve bankanın muhalefetine maruz kaldığını ve mağduriyete uğradığını, taraflarınca söz konusu çekin taraflarına iade edilmesi için ----Noterliğinden 10.07.2023 tarih ve ----- yevmiye nolu ihtarnamenin keşide edildiğini ancak, davalı şirketin ilgili çeki iade etmediğini, ihtara cevap da vermediğini beyan ederek;

davacı tarafından davalıya teminat amacıyla verilen ancak konusu kalmayan, ----- Şubesi ----- Hesap no.lu ----- çek nolu 20.08.2017 ----- keşideli 83.000,00 TL bedelli----keşideli çekin istirdadına, çekin iadesinin mümkün olmaması halinde veya zayi olmuşsa, zayi olduğunun tespiti ile ilgili ----- Şubesine bildirim yapılmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı şirket tarafından dava dilekçesi ekinde sunulmuş olan ---- Noterliğinin ----- yevmiye numaralı, 10/07/2023 tarihli ihtarnamesinin davalı şirkette tebliğ edilmediğini, davacı tarafın davalı şirkette teslim ettiğini ve iade alamadığını iddia ettiği çeke, yapılan ilk incelemeler neticesinde davalı kayıtlarında rastlanmadığını, süreç içerisinde kayıtlar daha detaylı incelenerek bahsi geçen çekin bulunması durumunda dava dosyası kapsamında davacı şirkete iade edileceğini, bununla birlikte, bahsi geçen ihtarname,

davalı şirkette tebliğ edilmemiş olduğundan ve davacı şirket işbu davayı açmadan önce davalı şirkette ile konuya yönelik bir iletişim kurmamış olduğundan, huzurdaki davanın açılmasına davalı şirkettin hiçbir şekilde sebebiyet verecek bir eylemde bulunmamış olduğunu beyan ederek; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller

Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.

----- yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

Mali müşavir bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava,---- Bankasına ait 20.08.2017 keşide tarihli ------ numaralı 83.000,00 TL tutarlı çekin istirdatına dair şartların oluşup oluşmadığı, çekin teminat senedi olarak verilip verilmediği, konusu kalıp kalmadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, netice olarak çekin istirdatı, mümkün olmadığı takdirde zayi olmuşsa zayi olduğunun tespitine dair davadır.

Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, gelen müzekkere cevapları, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.

Dosya, gerekli ihtaratlar yapılarak ve bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilerek, mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, davacı tarafça defterler hazır bulundurulmuş, davalı tarafla iletişime geçilemediğinden defter incelemesi yapılamamış ve mali müşavir bilirkişi raporunu sunmuştur.

27.05.2024 tarihli bilirkişi raporuna göre dosyadaki bilgi, belge ve ibraz edilen ticari defterler ışığında, davacı tarafın defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacı tarafın incelenen 2017 yılı defterlerine göre davacı tarafından, davalıdan 2 adet 170.578,00 TL tutarlı çekler ve 2.761,00 TL ödeme aldığı, bu süreçte davalı tarafa davaya konu olmayan 1 adet 170.668,53 TL tutarlı çek verildiği ve 8.071,20 TL ödeme yapıldığı ve buna göre 31.12.2017 tarihi itibariyle davalı taraftan 5.400,73 TL alacaklı olduğunun görüldüğü,

davaya konu olan ----- Şubesine ait ----- çek nolu 20.08.2017 keşide tarihli çekin, davacı şirketin defterlerinde kayıtlı olmadığı, taraflar arasında cari hesap ilişkisine istinaden davacı tarafından davalı tarafa verilmemiş olduğu, çekin, keşidecisinin davacı -----., muhatabının davalı şirket olduğu, çek görüntüsün üzerinde, ---- İmalatına istinaden avans teminat çekidir.

Hiçbir şekilde cirolanamaz, devir edilemez" ibaresinin yazılı olduğu ve davalı şirketin kaşesinin üzerinde imza bulunduğu, ----- 13.11.2023 tarihli yazı cevabında, ilgili çek hesabın ---- Şirketine ait olduğu ve çekin ibraz edilmediğinin bildirildiği, davaya konu çekin, istirdatına ilişkin şartların oluşup oluşmadığı hakkında takdirin sayın Mahkemeye ait olduğu rapor edilmiş olup, bilirkişi raporunun bu yönleriyle gerekçeli, denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunduğu, her ne kadar davacı tarafından, istirdat isteminde bulunulmuş ise de, çeke ilişkin herhangi bir muhasebe kaydının oluşturulmadığı,

ticari bir iş yapan davacının basiretli tacir olmanın gereği gibi davranmak zorunda olması da nazara alınarak, taraflar arasında çeke dayalı bir ticari ilişki var ise, herhangi bir şüpheye mahal vermemek amacıyla, ilgili çek kaydının defterlerde oluşturulması yoluna gidilmesi gerekirken, ticari hayatta bu usule uyulmadan çek işlemi yapıldığı, çekin davalıya verilmediği anlaşıldığından, yine davalı tarafça yemin deliline dayanılmamış olmasına bağlı olarak, yerleşik içtihatlar uyarınca yemin delili hatırlatılmayarak yargılamaya devam olunduğu,

çekin istirdadı talebiyle açılan iş bu davada ispat yükü davacıda olup, bu hali ile davacının davasını ispat edemediği anlaşılmakla sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Davacının terditli talebine gelince, bahse konu talebin, ayrı bir eda davasına konu edilmesi gereken bir talep olmasına bağlı olarak, bahse konu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.Öte yandan İİK 72/4. maddesi uyarınca davalı tarafın talebi bulunmadığından tazminat hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.