İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/738 K.2022/122

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/738 Esas

KARAR NO: 2022/122

DAVA: Tespit

DAVA TARİHİ: 28/10/2021

KARAR TARİHİ: 15/02/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Usule ilişkin olarak, davaya konu edilen ruhsat başvurusunun reddi işlemine ilişkin hukuka aykırılığın tespitine karar verecek olan mercilerin adli yargı makamları olduğun,----- olduğunu, davalının özel hukuk tüzel kişisi olduğu gerekçesiyle böyle bir karar veren ------ ilgili kararının dilekçe ekinde sunulduğunu, esasa ilişkin olarak,

müvekkilinin sektöründe saygın, yıllardır ülkemiz için önemli ihracat faaliyetleri gerçekleştiren bir firma olduğunu, ------- tarihinde davalı ------ gerekli evrakların tümünü eksiksiz biçimde tamamlayarak---- başvurusunda bulunduğunu, ---- davalı tarafından müvekkiline evrakların eksiksiz olduğu ve bu evraklara ek olarak tek taraflı yaptırım güçlerini kullanabilecekleri ve yönetmelikte yer almayan keyfi uygulamaları içeren bir taahhüt imzalamaları gerektiğini, aksi takdirde ruhsat başvurusunu reddedeceklerini sözlü olarak bildirdiklerini,

İşbu taahhütnameyi imzalaması için yasal zorunluluğu bulunmadığını bildiren müvekkilinin iş yeri elektriğini kesmek ve mühürleme işlemi yapmakla tehdit eden davalı tarafın bu işlemi yapmasının işlemin ''kamu yararı'' saikinden uzak olduğunu, kamu gücünün kötüye kullanılması ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, hukuka aykırı olarak talep edilen taahhütnameyi hukuki olarak gerekli olmadığı için imzalamayacağını beyan etmesine rağmen başta noterde düzenlenmesini söylediklerini işbu taahhütnameyi ''Noter kanalıyla olmasa da olur,

burada imzalayın bari'' dediklerini,--- tarihinde müvekkilinin------ başvurusunun reddine ilişkin yapılan işlemin tebliğ edildiğini, öngörülen tüm kriterlerin eksiksiz tamamlanmışken keyfi olarak talep edilen taahhütname imzalanmadığı için gerçekleştirilen red işleminin hukuka aykırı olduğunu, tüm bu ruhsat başvuru sürecinin başlanmasından evvel davalı yanın yetkisi bulunmadığı halde müvekkili firmaya yönelik hukuka aykırı yaptırımlar uyguladığını, üretim tesisinin elektriğini kestiğini ve geçici mühürleme işlemi gerçekleştirdiğini,

yetkisizce fiili yaptırımlarda bulunan davalıya karşı müvekkili tarafından sürdürülen bir şikayet ve soruşturma sürecinin olduğunu, tüm bu nedenlerle müvekkiline taahhütname dayatmasında bulunarak ruhsat verme işlemini reddeden davalının, müvekkilini maddi, manevi ve itibari zarara uğrattığını beyan ederek, ------ hakkında davalı tarafından gerçekleştirilen red işleminin hukuka aykırı olduğunun tespitine, gerçekleştirilen hukuka aykırı işlemin fiiliyata dökülememesi adına ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalıya mahkememiz tarafından usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, ----- sayılı ------- verilmesi hakkındaki red işleminin hukuka aykırı olduğunun ------ onayı ile kurulan ve aynı ---- sayılan davalı ---- karşı açılan davada yargısal denetimin adli yargı yeri tarafından yapılması gerekmektedir.--------

--------- uygulanır. ---- gözetildiğinde davalı kurumun tacir sıfatını taşıdığı kabul edilmelidir. Davacı tarafında tüzel kişi tacir sıfatını taşıdığı tartışmasız olduğuna göre 6102 Sayılı TTK'nun 4 ve 5/1 maddesi hükümleri uyarınca tacirlerin ticari işletmeleri ile ilgili olan davaya bakma görevi asliye ticaret mahkemelerine aittir. -------------

------- sayılı kararında "işyerinin önünde, yanında veya arkasında malzeme, eşya vb. depolama yapmayacağımızı, çalışma alanı olarak kullanmayacağımızı, işyeri kapalı alan ------ yapmayacağımızı, izni alınmış tip projeler ---- herhangi bir eklenti yapmayacağımızı ayrıca işyerine otomatik kapı yaptırılmadan önce yangın güvenliği açısından --- onay alacağımızı, aksi takdirde------ dahil olmak üzere gerekli yaptırımların kabul eden" noter onaylı taahhütnamenin verilmediği nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmediği görülmüştür.

Davacı vekili ------ tarihli dilekçesi ile davalı tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiğini, davanın konusuz kaldığını ancak taahhütname benzeri teslim evrakı imzalanmadığı gerekçesi ile ruhsat aslının teslim edilmediğini, ruhsat aslının taahhütname imzalatılmadan müvekkiline teslim edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın,---- ----- sayılı İşyeri ----verilmesi hakkındaki red işleminin hukuka aykırı olduğunun tespiti istemine ilişkin olduğu, davalının davaya cevap vermeyerek davacı iddialarını inkar etmiş sayıldığı, yargılama sırasında davalı tarafça------tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği ve davanın bu şekilde konusuz kaldığı görülmüştür.

HMK’nun 333/1. maddesinde; davanın konusuz kalması sebebiyle, davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderinin takdir edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Davaya konu ---- talep edilen taahütnamenin verilmemesi nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinin red edildiği,---- taahhütname alınacağına ilişkin bir düzenlemenin olmadığı, bu itibarla taahhütname verilmemesi nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmemesinin hukuka aykırı olduğu, davacı tarafın dava açmakta haklı olduğu anlaşılmakla yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden davalı taraf sorumlu tutulmuştur.

Avukatlık Asgari Ücet Tarifesi 6. maddesinin "Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur." hükmünü içerdiği, davaya konu uyuşmazlığın ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce konusuz kaldığı görülmekle vekalet ücretinin yarısına hükmedilmiştir.

Diğer yandan davalı vekili karar duruşmasında yangın güvenliği ile ilgili rapor alınıp, idari işlemler tamamlandıktan sonra işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiğini, taahhütname dışında başka eksikliklerin olduğunu savunmuş ise de davacı tarafın savunmanın genişletilmesine muvafakat etmediği, kaldı ki davaya ------ sayılı kararda taahhütname verilmemesi nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmediğinin belirtildiği görülmekle davalı vekilinin yangın güvenliği ile ilgili rapor ve diğer idari işlemlere ilişkin belgeleri sunması için süre verilmemiştir.

Davacı vekili, taahhütname benzeri teslim evrakının imzalanmaması nedeniyle teslim edilmeyen ruhsat aslının müvekkiline teslim edilmesine karar verilmesini talep etmiş ise de davanın ------ hakkındaki red işleminin hukuka aykırı olduğunun tespiti istemine ilişkin olduğu, yargılamaya hakim olan ilkelerden olan “taleple bağlılık ilkesi” 6100 sayılı HMK m. 26. maddesinde düzenlenmiş olup, hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez hükmü gereği davacının bu talebi dikkate alınmamıştır.

Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR HARCI

2-Alınması gerekli 80,70 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 21,40 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

AVUKATLIK ÜCRETLERİ

3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 2.550,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ

4-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 127,10 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından sarfedilen 119,00 TL posta ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile -------- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.15/02/2022