İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/845 K.2024/290

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/845 Esas

KARAR NO: 2024/290

DAVA

Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 21/10/2022

KARAR TARİHİ: 25/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili--------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı sigorta şirketine 24/10/2019-2020 vadeli ---------- numaralı Bileşik Kasko Sigorta poliçesi ile teminat altında olan --------- plakalı aracın çalındığını ve aracın bulunamadığını, müvekkilinin aracın tamir ve bakımı için --------- Oto Sanayi sitesine götürdüğünü ancak bakım işinin hemen yapılamaması nedeni ile ve müvekkilinin o dönemde --------- gitmesi sebebi ile aracın Oto Sanayi Sitesi içinde bulunan --------,--------, --------- Mah. -------- Cad. --------- Bloğun yan tarafına aracını kilitli olarak park ettiğini ve bıraktığını,

bir başka araçla geçerken aracının yerinde olmadığını gördüğünü ve hemen kolluk kuvvetlerine çalınma konusunda başvuruda bulunduğunu, davalı sigorta şirketine yapılan ihbar sonrası --------- numaralı hasar dosyasının açıldığını, çalınma teminatı kasko sigorta poliçesinde bulunmasına karşın, sigorta şirketinin ödeme yapmadığını, -------- başvurulduğunu, ----------- E. sayılı dosyasında 11/07/2022 tarih ----------Numaralı kararla, yetki ve görevli mahkemede uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiği belirtilerek, görevsizlik kararı verildiğini, müvekkilinin maliki olduğu ---------- plakalı araç üzerinde, müvekkil şirketin borçlarından dolayı;

--------- İcra Dairesinin --------- E. , --------- İcra Dairesinin --------- E. , -------- Vergi Dairesinin 21/06/20149 tarih ---------- numaralı haczi, ----------- Veri Dairesinin 11/12/2019 tarih ---------- numaralı haczi, ---------- Vergi Dairesinin 30/07/2022 tarih --------- sayılı haciz şerhlerinin olduğunu, müvekkili şirketin aracın çalınmasından kaynaklı olarak kasko rayiç değeri üzerinden dosya alçaklarına mahsuben ödenmesi için -------- ve --------- vergi dairelerine talepte bulunduklarını,

vergi daireleri tarafından kendilerine dönüş yapılmadığı için ilgili dosyalara da davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek, davacının maliki olduğu --------- plakalı, --------- model --------- tipi aracın çalınması nedeni ile olay tarihi itibarı ile aracın kasko rayiç değerinin belirlenmesini, fazlaya dair hakların saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL hasar bedelinin çalınma tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalıdan tahsil edilerek, araç üzerindeki takyidat sırasına göre dosya alacaklılarına ödenmesine, kalan miktarın ise davacı tarafa ödenmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle, husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, araçta rehin alacaklısının bulunduğunu bu nedenle daini murtein sıfatına sahip -------- şirketi --------- Şubesinin muvafakati alınmasının gerektiğini, Uyuşmazlık konusu hasarın meydana gelme şekline dair verilen bilgilerin gerçeği yansıtmadığını, yapılan araştırmada davacı tarafın yaklaşık 3.000.000,00 TL borcunun bulunduğu,

aracın hangi gün ve tarihte çalındığının tespit edilmesi gerektiğini, ikrar anlamına gelmemek kaydıyla aracın çalınmış olma ihtimalinde ise araca ikiz plaka takılmış olduğu veya parçalanmış olabileceği kanaatine ulaşıldığını, sigortalının kasten beyan yükümlülüğüne aykırı davranmış olması sebebi ile sorumluluklarının sona erdiğini, ispat yükünün sigortalıya geçtiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla Sigorta Genel Şartlarında belirtilen belgelerin müvekkil sigorta şirketine sunulmadığını, müracaat tutanağı, aracın bulunamadığına dair Oto Hırsızlık Bürosu yazısı, “Trafikten Çekme” belgesi veya “çalınmıştır” kaşeli ruhsatname aslı,

Sigortalının el yazısı ile yazılmış başvuru dilekçesi, Vergi dairesinden ilişik kesme yazısı, aracın anahtarlarının sigorta şirketine tesliminin gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla aracın değerinin 130.000,00 TL civarında olduğunu, davacı tarafından yapılan başvuru sonrası hasar dosyası açıldığını, yapılan araştırma sonrasında hasarın olumsuz olarak değerlendirildiğini, sigorta şirketinin temerrüde düştüğünden söz edilemeyeceğini, gereken tüm belgelerin sigorta şirketine sunulmasını takip eden 45 gün içinde sigorta şirketinin ödeme yapması gerektiğini,

ayrıca yapılan başvuru sonrası hasar talebin olumsuz sonuçlandığını ve sigortalı ile dava dışı 3. Kişilere herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek davanın reddinine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinitalep ve beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davacıya ait ---------- plakalı aracın çalınması ile alakalı meydana gelen zararın davalı olan kasko şirketinden tazmini istemine ilişkindir.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, bilirkişi raporu, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.Uyuşmazlığın tespiti teknik ve hususi bilgiyi ihtiva etmekle dosya bir makine mühendisi ve bir sigorta uzmanı bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, 07/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

------------ Noterler Birliği- Sicil ve Tescil Hizmetleri Müdürlüğünün 10/04/2023 tarih --------- numaralı müzekkere cevabında; -------- plakalı --------- şasi numaralı araç için yapılan sorgulamada.

Aktif Tescil Kaydının 08/02/2016 tarihinden itibaren davacı --------- ŞTİ – Tüzel kişi /davacı adına olduğu, Kasko Poliçesi; -------- plakalı davacı ----------ŞTİ adına tescilli --------- model --------- marka --------- tipi Kamyonun 24/10/2019-2020 vadeli ----------- numaralı kasko Sigorta Poliçesi ile 05/10/2020 çalınma tarihinde davalı --------- Şirketi tarafından teminat altında olduğu,

Dava konusu -------- plakalı --------- model yılı ----------- marka ---------- KAMYON tip TİCARİ/YÜK NAKLİ kullanım amaçlı aracın çalınma ihbar tarihi 05.10.2020 tarihi itibariyle serbest piyasa rayiç değerinin 148.638,00TL olacağı, aracın trafik güvenliği açısından onarımı için gerekli olan 30.000,00TL’nin işbu rayiç değerden tenzili gerektiği ve dava konusu aracın Reel Serbest Piyasa Rayiç Değerinin 118.638,00TL olacağı. Aracın.

Sigortacıya teslim edilmesi ile ancak zarar tazmin talebinde bulunula bilineceği, Araç Çalınması Hasarları, Karakol müracaat tutanağı (tasdikli örneği), Karakol bulunamadı yazısı (tasdikli örneği), Oto hırsızlık masasından bulunamadı yazısı(tasdikli örneği), Çalınmıştır kaşeli ruhsat aslı, Maliyeden borcu yoktur yazısı(tasdikli örneği), Maliyeden silindi belgesi- ilişik kesme yazısı(tasdikli örneği), Poliçe ve makbuz asılları, Aracın orijinal iki anahtarı, bu bağlamda, aracın üzerindeki tüm takyidatlardan ari hale getirilmesi sonrası ancak davalı kasko sigortacısından yukarıdaki belgeler tamamlanarak tazminat talep edilebileceği,

--------- - Noterler Birliği Tescil Araç Sorgulama ekranından alınan dökümde; --------- İcra Dairesi ----------- E.13/09/2019 tarihli, - --------- İcra Dairesi --------- E. 10/01/2020 tarihli, ------- İcra Dairesi ------- E. 18/10/2019 tarihli, - --------- İcra Dairesi ---------- E. 30/07/2019 tarihli,- --------- İcra Dairesi ---------- E. 04/09/2019 tarihli, - ---------- İcra Dairesi --------- E. 27/08/2020 tarihli,- ------- İcra Dairesi --------- E. 29/11/2019 tarihli, - --------- Vergi Dairesi ------------ 21/06/2019 tarihli, ----------- Vergi Dairesi ----------- 11/12/2019 tarihli, Rehin işlemlerinin bulunduğu,

ancak, sayın Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 04/03/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; dava değerini 118.638,00 TL'ye arttırmış, ıslah harcını yatırmış ve ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın davacı şirkete ait olan --------- plakalı aracın çalınması neticesinde meydana gelen hasarın davalı kasko şirketinden tahsili hususunda alacak davası olduğu, ---------- Noterler Birliği- Sicil ve Tescil Hizmetleri Müdürlüğünün 10/04/2023 tarih ---------- numaralı müzekkere cevabından da anlaşılacağı üzere -------- plakalı ---------- şasi numaralı aracın aktif tescil kaydının 08/02/2016 tarihinden itibaren davacı --------- ŞTİ şirket üzerinde olduğu,

yine davacı adına tescilli aracın 24/10/2019-2020 vadeli ----------- numaralı kasko Sigorta Poliçesi ile 05/10/2020 çalınma tarihinde davalı ---------- Şirketi tarafından kasko teminatı altında olduğu, dava konusu -------- plakalı --------- model yılı --------- marka ----------- KAMYON tip TİCARİ/YÜK NAKLİ kullanım amaçlı aracın çalınma ihbar tarihi olan 05/10/2020 tarihi itibariyle serbest piyasa rayiç değerinin 148.638,00-TL olacağı,

aracın trafik güvenliği açısından onarımı için gerekli olan 30.000,00TL’nin işbu rayiç değerden tenzili gerektiği ve dava konusu aracın Reel Serbest Piyasa Rayiç Değerinin onarım bedeli düşüldüğünde 118.638,00-TL olacağı, her ne kadar bilirkişi raporunda davacıya ait aracın hak mahrumiyetleri olduğu beyan edilmiş ise de gerek davacı vekilinin sunmuş olduğu e-devlet belgesi, gerekse mahkememizce uyap'tan alınan mahrumiyet kaydı raporunda aracın herhangi bir mahrumiyetinin bulunmadığının anlaşıldığı, bu doğrultuda davacının davada aktif dava ehliyetinin bulunduğu,

esasen uyuşmazlığın davalı kasko şirketinin sigorta suistimali, sigortalı aracın şaibeli şekilde ortadan kalkması şüphesi ile sigorta tazminatını ödememesinden doğduğu, mahkememizce çözülmesi gerekenin de bu husus olduğu, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra kural olarak, sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğu süre zarfında oluşan rizikolardan sigorta şirketinin sorumlu olduğu, hasar.

Sigorta Poliçesi Genel Şartlarında ve/veya özel şartlarda yer alan rizikonun gerçekleşmesi ve bu sebeple sigortalının menfaatinin zarara uğraması halinde, sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğünün doğacağı, bu sebeple de sigortacının mal veya zarar sigortalarında kusur ve kasıt kavramları birbirlerinden ayrıldığında sigorta ettirenin/sigortalının kasdi bir eyleminden kaynaklanmadığı sürece, sigorta güvencesi sağladığı rizikoya bağlı zarar/hasar için 6102 Sayılı TTK md. 1427, md. 1459, md. 1463 ve md. 1464 hükmü uyarınca tazminat ödemekle yükümlü, olduğu,

huzurdaki talep kasko poliçesinden kaynaklanmakla 01/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren -------- B.3 Rizikonun Gerçekleşmesi halinde Sigortacının Yükümlülükleri” başlıklı maddesinin altında düzenlenen B.3.3.a “Sigorta Bedeli” başlıklı maddesinde; sigortacının, sigorta konusu aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına aldığı ve sigorta tazminatının hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki rayiç değerinin esas tutulacağına yer verildiği,

TTK 1452. maddesinde koruyucu hükümler düzenlenmiş olup, buna göre madde gerekçesinde, “sigortalı lehine yorumun esas olduğu ve azami güven esası üzerine kurulu olan sigortacılıkta, sigortacılara nazaran daha güçsüz durumda olan sigortalıların korunması gerektiği” hususunun açıkça belirtildiği, --------- numaralı 18/09/2014 tarihli ilamında da belirtildiği üzre --------- B.

1.3. maddesinde, sigortalı aracın çalınması halinde, durumu öğrenir öğrenmez derhal yetkili makamlara bildirimde bulunmakla yükümlü tutulduğu, esasen sigortalının, aracın çalınması durumunda hayatın olağan akışına göre emniyete veya savcılığa, derhal suçla ilgili şikayette bulunmasının bekleneceği, bazı durumlarda aracın çalınmadığı düşüncesiyle şikayetin geç yapılmasının da mümkün olduğu,

bu gibi durumlarda yetkili makamlara yapılacak bildirimin, süresi içerisinde yapılmamış olması tek başına hasar bedelinin ödenmesine engel teşkil etmeyeceği gibi, sigorta bedelinin tenzilini de gerektirmeyeceği, ancak TTK 448. maddesi ve --------- B.3.3. maddelerine göre yükümlülüğünün süresi içerisinde yerine getirilmemesi durumunda, zarar miktarında bir artış olursa, sigortacının ödeyeceği tazminattan sigortalı ve/veya sigorta ettirenin kusurunun ağırlığına göre indirim yapılabileceği, hırsızlık olayının gerçek olmadığı düşünülüyorsa uygulamada, sigortacı tarafından, sigortalı hakkında savcılığa,

dolandırıcılık suçunu işlediği ihtimaline binaen şikayette bulunulduğu, yapılan şikayet üzerine aksine delil bulunmaması halinde savcılık tarafından takipsizlik kararı verildiği, takipsizlik kararının aksine sigortacının somut delillerle ispat etmesi gerekmekte olduğu, diğer bir ifade ile somut olayımızda da olduğu üzre hırsızlık olayının gerçeği yansıtmadığının ya da sigortalının ihbar ettiği şekliyle olayın gerçekleşmediğinin ispat yükünün sigortacı üzerinde olduğu,

bu hususun davalı sigorta şirketince usulünce ispat edilmemesi halinde hasarın sigortalının ihbar ettiği şekilde vuku bulduğu varsayılacak, hasarın poliçe kapsamında kalacağı, TTK 1409/a maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409/2 maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışı kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanmasının gerekeceği,

olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olmasının gerekeceği, --------- B.1.5 maddesi ve TTK ‘ nun 1446. maddesi uyarınca ispat külfetinin yer değiştirebilmesi için sigortalının, doğru ihbar yükümlülüğünü kasten ve iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde yerine getirmemesinin gerekeceği, tek başına doğru ihbar yükümlülüğünün kasten yerine getirilmemesi de ispat külfetinin yer değiştirmesi için yeterli olmadığı,

bunun yanında sigortacının ayrıca olayda, teminat dışı kalan bir hususun olduğunu da kanıtlaması gerekeceği, tüm bu durumlarda ispat külfetinin sigortacıda olacağı, sigortacının hasarın teminat kapsamında olmadığı, olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil, iddia ettikleri şekilde gerçekleştiğini ve bu oluş şeklinin teminat dışında kalan hallerden olduğunu somut delillerle kanıtlamasının gerekeceği, sigortacının iddialarını ancak somut delillerle kanıtlanabileceği; uygulamaya yön veren ispat yüküne ilişkin ---------- kararında.

“İspat külfeti somut olayda davalı sigortacıda olmakla, sigortacı rizikonun ihbar edilen yerden faklı şekilde oluştuğunu, aracın sigorta teminatı dışında ve başka yerde hasarlanıp olay yerine getirildiğini soyut iddialarla değil, somut delillerle kanıtlamalıdır” şeklinde olduğu,

ezcümle yapılan tüm bu açıklamalar ve yüksek mahkeme içtihatları çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde davacının sigorta tazminatını davalıdan talep ettiği, davalının ise davaya konu aracın çalınmasına dair suistimal şüphesi ile tazminatı ödemekten imtina ettiği, somut olayda davalının iddia ettiği suistimal iddiasını somut delillerle kanıtlaması gerektiği, aksi halde hasarın poliçe kapsamında kalacağı, davalı sigorta şirketince bu yönde yapılmış herhangi bir sigorta dolandırıcılığına dair suç duyurusunun bulunmadığı, başkaca somut delil sadedinden herhangi bir evrakın da dosyada bulunmadığı,

bu durumda davacının usulüne uygun hesap edilen hasar tarihindeki araç rayiç bedeli olan 118.638,00-TL'yi kasko poliçesi kapsamında davalıdan isteyebileceği mahkememizce kabul edilmiş, 07/11/2023 tarihli bilirkişi raporu gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun bulunmakla hükme esas alınmış, davacı dava öncesi davalıya 15/11/2021 tarihinde başvurmakla 45 gün sonrası olan 31/12/2021 tarihi itibari ile temerrüdün oluşacağı anlaşılmış ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.

Hüküm: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Açılan davanın KABULÜ ile, 118.638,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

KARAR HARCI

2-Alınması gerekli 8.104,16 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 2.018,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik 6.005,46 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

ARABULUCULUK ÜCRETİ

3-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.560,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

AVUKATLIK ÜCRETLERİ

4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 18.982,08 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ

5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 2.018,00 TL olmak üzere toplam 2.121,50 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından sarfedilen 5.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 105,75 TL posta ücreti olmak üzere toplamda 5.105,75 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ---------- BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı 25/04/2024