İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/296 K.2024/740

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/296 Esas

KARAR NO: 2024/740

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 24/04/2023

KARAR TARİHİ: 01/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı sigortalısı ----------Ş. arasında ----------- Nolu Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi imza edildiğini; dava dışı sigortalının 21.05.2021 tarihli fatura konusu ihracat yükünün ------------ taşıması için davalı taşıyıcı şirket ile anlaştığını, “Yapışkanlı Muhtelif Etiket Kâğıdı” emtiasının parsiyel taşınması için ----------- Plaka sayılı TIR aracına yüklendiğini;

dava konusu emtianın 26.05.2021 tarihinde hasarlı olarak teslim edildiğini, iki paletin hasarlı olduğuna dair CMR belgesine şerh düşüldüğünü, davalı şirketin yüke göstermesi gereken özen yükümlülüğünün ihlali sonucu dava konusu hasarın oluştuğunun anlaşıldığını; alıcı tarafından hasarlı teslimat sonrasında sağlam ve hasarlı olan emtianın birbirinden ayrıldığını ve hasarlı emtia miktarının 1.904,30 m2 olarak tespit edildiğini, dava dışı sigortalı tarafından (1.904.30x0,275)= 523,69 Euro zararın tazmini için müvekkili şirkete başvuru yapıldığını;

alınan ekspertiz raporunun ardından müvekkili şirket tarafından dava dışı sigortalıya 641,05 USD tazminat ödemesi yapıldığını, alacağın tahsili amacıyla --------- Müd. ---------- E dosyası kapsamında takip başlatıldığını, ancak davalı/borçlu şirketin itirazı nedeniyle takibin durduğunu, itirazın haksız ve hukuka aykırı olduğunu; somut olayda CMR’nin sınırlı sorumluluğa ilişkin hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, emtianın araç içinde istifinin bozulmuş, ezik, deforme ve yırtık olarak teslim olunduğundan taşıyıcının pervasızca davranış kusuru ile hasara neden olduğunu;

zira parsiyel taşımada tahliye ve elleçleme --------- yöntemiyle, yani son yüklenen emtianın ilk tahliye edilen emtia olacağı şekilde yükleme ve tahliyenin yapılması gerektiğini; müvekkili şirketin sigortalısına poliçe kapsamında ödeme yaparak halef olduğunu, dava konusu rücu alacağına dava dışı sigortalıya ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini.

İleri sürerek davanın kabulünü, ---------- İcra Müd. ---------- E sayılı dosyasına davalı yanca yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, takibe konu 641,05 USD’ye ödeme tarihinden itibaren CMR m.27 gereğince faiz işletilmesine, kötüniyetli itirazından dolayı davalı şirket aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalı şirkette yüklenmesine karar verilmesini istemiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Zamanaşımı dolduğundan dolayı dava konusu talebin reddi gerektiğini; somut olayda poliçenin geçerliliğinin ve poliçe gereği menfaatin kimde olduğunun tespit edilmesi gerektiğini; eksper raporuna göre emtianın kötü ambalajlanması nedeniyle hasar gördüğünü, dava konusu taşımada yükleme, sabitleme ve istiflemenin dava dışı gönderen tarafından üstlenildiğini, müvekkili şirketin CMR m.17/4-b gereği sorumlu olmadığını; davacı yanın iddialarının aksine hasarın taşıma sürecinde, taşıma sürecinin hangi aşamasında ve hangi sebeple meydana geldiğinin tespit edilmediğini.

Müvekkili şirketin fiili taşımayı gerçekleştirmediğini, sorumluluklarının sınırlı olduğunu; davacı yanın ödeme tarihinden itibaren faiz talebinin reddi gerektiğini, müvekkili şirkette ödeme isteğinin yazılı olarak iletilmediğini; yalnızca fiili taşıyıcı -----------şirketinden dava konusu 641,05 USD’nin 9,19 işlemiş faizi ile rücu alacağının yedi gün içinde ödemesinin istendiğini. Davacının icra inkâr tazminatı talebinin reddi gerektiğini.

İleri sürerek reddine, davacı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice:Dava, sigorta şirketi tarafından, 6102 sayılı Yasanın 1472 nci maddesine göre açılan tazminat davasıdır.Özetle; dava dışı sigortalı şirketin taşıma sözleşmesine konu ürünlerinin taşınması esnasında kısmen hasar görmesi nedeniyle davacı sigorta şirketi sigortalısının zararını gideriyor ve bu zarara akdi taşıyıcı olan davalı nakliyat firmasının neden olduğu iddiasıyla sigortalısına ödediği tutarı talep ediyor.Dava dilekçesinin ekinde sigorta sözleşmesi (emtia sigortası abonman sözleşmesi), yük ve paketleme listesi (yabancı dilde),

21/5/2021 tarihli toplam 8645,88 Euro tutarlı fatura (yabancı dilde), davalı ---------- dava dışı---------- kesiği [taşımacılık ücretine dair] 739,00 Euro tutarlı fatura, ilgili CMR evrakı, eksper raporu mevcuttur.Hasar dosyasında, ödeme yapılmış, burada belirleme yükün (emtianın), “araç içi istif uygunsuzluğu [emniyete alma/sabitleme yetersizliği]” şeklinde yapılmıştır. Tensiple birlikte;

- İlgili takip dosyası

- Davacı şirketten hasar dosyası ve poliçe temin edilmiş; dosya, tüm evrak gelince, cevap dilekçesi de değerlendirilerek uyuşmazlık konularında teknik rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiştir.

İlk (heyet) raporda,

 Davalının akdi taşıyıcı olduğu,

 Hasarın taşıma sırasında gerçekleştiğinin sabit olduğu,

 Davalı şirketin, yüklemenin davacının sigortalısı tarafından yapıldığını belirtmişse de bu hususta bir verinin ortaya konulmadığı,

 Dosyada yükün elleçlenip elleçlenmediği ya da zararın oluş sebebine dair bir değerlendirme olmadığından davalı taşıyıcının sorumluluğunun CMR hükümlerine göre sınırlı olması gerektiği,

 641,05 USD nin CMR23/1-2 hükümlerine uygun olduğu ve söz konusu bu tutarın somut olayda 8321,67 SDR olan sorumluluk sınırının hayli altında olduğu,

 CMR m.27 ye göre takip tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faiz istenebileceği belirlemelerine yer verilmiştir.

Davacının kısmen, davalı taşıyıcı şirketin ise tamamen itirazları; özellikle hasarın taşıyıcının yüklemesinden mi yoksa dava dışı sigortalının paketlemesinden mi kaynaklandığı hususunda itirazları bulunduğundan ek rapor alınmıştır.CMR kaydında ---------- olduğu anlaşılan okunaklı ancak kısmen soluk bir yazıda;“Sabitlenmemiş yük, ---------- numaralı paket kullanıma uygun değil / Rulolar zedelenmiş ve yamulmuş ---------- numaralı palet yamuk ve 2 rulo kullanılamaz durumda” yazmaktadır.

Davalı vekili, bu durumun net bir şekilde ortaya konulması ve raporda belirtilmesi gerektiğini belirtmiştir.Ek rapor alınmış, bilirkişi kök raporunda sabit kalmıştır. Raporda, "... Kök raporda, 4.sayfada 5.madde altında “CMR Belgesi” incelemesi yapılmıştır.

Yüce mahkeme görevlendirmesine konu “----------” bu şekilde incelenmiştir:“Gönderenin ----------, gönderilenin ----------, --------- arası taşıma, taşıyıcı ---------ŞTİ., yük 9 palet, brüt 4.912,520 kg yükleme ve düzenleme tarihi 21.05.2021, araç plakasının --------- olduğu anlaşılmaktadır.

Belge üzerinde ---------- olduğu değerlendirilen 26.05.2021 tarihli hasar şerhi bulunduğu, ancak tarih ve iki palet dışındaki ifadelerin tarafımızca, ---------- hâkim olmadığımızdan dolayı anlaşılamamıştır.”Uygulamada taşıma senedi, hamule senedi, sevk mektubu, CMR belgesi gibi adlarda anılan evrak taşıma sözleşmesi belgesidir. Bu belge yükün taşımaya alındığını, sözleşme akdedildiğini ve sözleşme şartlarını ispat için kullanılmaktadır.

Özellikle taşıma başlangıcında ne şartlarda taşıma başladığına dair bilgilerde bir şerh yoksa “tam ve sağlam taşınmaya alınan yükün” varma yerinde şerh - hasar notu ile teslim edilmesi halinde “hasarlı teslim” söz konusu olduğu belirlenmiş olmaktadır. Somut olayda tanımlı 9 paletten 2 palette hasar olduğu senette işlenmiş, ihtirazi kayıt ile tespit edilmiştir.

Mahkeme, bu defa --------- çevirileri dosyaya celp etmiş, yapılan incelemede; - Hasar kaydı detayları ile verildiği, - “Sabitlenmemiş yük, palet no.----------kullanıma elverişli değildir. Aksamları hasarlı ve bükülmüş, palet no. ----------- bükülmüş-2 aksamı kullanıma elverişsizdir. 1 adet 207 mm x 1920 m ve 1 adet 207 mm x 1750 m” şeklinde detaylı HASAR ŞERHİ tespit edilmektedir. Bu detaylarla verilen şerh içeriği gözetildiğinde, fiili taşıyıcı---------- taşıma sürecinde hasar meydana geldiği, taşımanın hasarlı tamamlandığı sabit olmaktadır.

Hasar şerhine göre hasar 2 palettedir. KÖK raporda da dayanak çeki listesine göre hasarlı 2 palet brüt kg miktarı 999 kg olarak tespit edilmiş durumdadır. Bu çerçevede sınırlı sorumluluk denetimi yapılmış, davacı sigortacı ödemesinin sınırlı sorumluluk limitlerinde kaldığı da belirlenmiştir.

EK inceleme ve değerlendirmenin KÖK rapor sonuçlarında bir değişikliğe sebebiyet vermediği, CMR m.23 ve m.25 hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davalının akdi olarak sorumlu olduğu, dava dışı ---------- firmasının taşıma sürecini fiilen icra ettiği tespit ve değerlendirmeleri devam etmektedir.Davalı yanca itiraz edilmekle beraber, davalının akdi taşıyıcı olduğu, fiilen taşımayı ---------- firmasının ifa ettiği, bu firmaya sorumluluk yöneltilmesi gerektiği hususları irdelendiğinde, KÖK raporda belirtildiği gibi akdi taşıyıcı da yük ilgililerine karşı sorumludur.

CMR m.34 gereği akdi ve fiili taşıyıcı müteselsil sorumludur. Ancak akdi taşıyıcı kendi aralarında nispi taşıma sözleşmesine göre bu sorumluluğu CMR m.37 hükmüne göre iç ilişkide taşıyıcılara yansıtabilir. Bu yansıtma hususu işbu dava konusu değildir.

IV. Ek Sonuç

Yüce mahkeme EK görevlendirme hususları gözetilerek yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, kök rapor sonuç ve kanaatlerini değiştirecek yeni sonuç ve kanaat hasıl olmamıştır" belirlemelerine yer verilmiştir.Tüm dosya kapsamı, taşıma kayıtları ve denetim ve hüküm tesisine elverişli rapor içeriği birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin ödediği hasar tazminatını taşıyıcıya rücu edebilmesi için taşıyıcının kusurlu davranışı yahut ihmali ile sigortalın mala zarar vermesinin gerektiği, uyuşmazlığın zararın,

malın yetersiz paketlenmesine bağlı olarak gönderen tarafın kusurlu hareketinden mi yoksa paketlemede sorun olmaksızın taşıyıcının yüklemesinden mi ileri geldiği hususlarında toplandığı, rapor ve CMR kaydına göre hasarın yükleme esnasında yükün (emtianın) sabitlenmemesinden, dolayısıyla taşıma hizmetinden kaynaklandığı, hasarı gideren davacı sigorta şirketinin 6102 sayılı Yasanın 1472 nci maddesi hükmü gereği rücu hakkının bulunduğu ve şartlarının oluştuğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HARÇLAR

Alınması gerekli 851,69 TL harçtan davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 212,62 TL harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 639,07 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

VEKALET ÜCRETİ

Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 12.467,97 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

ARABULUCULUK ÜCRETİ

6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi gereği Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 3.120,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

YARGILAMA GİDERLERİ

Davacı tarafından harç olarak yatırılan 418,12 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından sarf edilen 6.400 TL Bilirkişi ücreti ve 463,25 TL Posta ücreti olmak üzere toplam yargılama gideri olan 6.863,25 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı miktar itibariyle KESİN olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 01/10/2024