İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/668 K.2024/548

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/668 Esas

KARAR NO: 2024/548

DAVA

Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)

DAVA TARİHİ: 22/09/2023

KARAR TARİHİ: 03/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA.

Davacı vekili dava tarihli dilekçesinde özetle; davalı şirketin 40.000.000 TL'lık sermayesinde müvekkilinin 12.027,000 TL'lık hissesinin bulunduğunu, müvekkilinin ve diğer ortak --------- Babası ---------- vefatından sonra diğer ortak --------- şirketin hakim ortağı konumuna geldiğini, müvekkilinin Babanın hayatta olduğu dönem de dahil olmak üzere 2015 yılından itibaren şirketten dışlandığını, ve her yıl kâr etmesine rağmen müvekkiline ödenmediğini, özkaynaklar yeterli olduğu halde nakit sermaye artırımı yapılarak müvekkilinin hissesinin %10'un altına düşürüldüğünü, şirketin on yılı aşkın süredir kâr dağıtmadığını,

hakim ortakların kendilerine ücret ve menfaat sağladıklarını, hakim ortak ---------- müvekkilinin aleyhine olan davranışlarını artırdığını, şirketin 22-05-2023 tarihinde yapılmasına karar verilen genel kurul toplantısı için müvekkilinin erteleme talep ettiğini, TTK'nun 420/1 inci maddesi kapsamında bilgi almak ve erteleme taleplerinin kısmen ve keyfe göre uygulandığını, genel kurulun 2, 3 ve 4 üncü maddelerinin görüşülmesinin bir ay sonraya ertelendiğini, sermaye artırımına ilişkin 5 inci maddenin ve 6 ıncı maddenin ertelemeye tabi tutulmadığını,

söz konusu maddeler kapsamında alınan kararların ---------- Esas sayılı dosya üzerinden açılan davada iptalinin talep edildiğini, kararların süresi içinde tescil edilmediğini, edilmesinin de mümkün olmadığını, davalı şirketin erteleme süresi içinde ihtarname keşide hangi konulara ilişkin bilgi talep edildiğin bildirilmesini istediğini, müvekkilinin de cevabi ihtarnamesinde istediği konulara ilişkin bildirim yaptığını, davalının gönderdiği ihtarnamede bir takım cevaplar verdiğini, 20-06-2023 tarihinde de müvekkilinin talep ettiği evrakların klasörler halinde verildiğini,

ancak 23-06-2023 tarihindeki genel kurula kadar yeterli bir inceleme yapılamadığını, genel kurulda muhalefet beyanında bulunulduğunu, müvekkilinin özel denetçi atanması talebinin reddedildiğini, müvekkilinin genel kuruldan önce bilgi alma hakkı kapsamında sorduğu sorulara geçiştirmek maksadıyla cevaplar verildiğini, ---------- Organize Sanayi Bölgesi'nde yapılan inşaat harcamalarında tutarsızlıkların bulunduğunu, teklif alınmadan yapılan işler sebebiyle şirketin zarara uğratıldığını, bazı işlerin sözleşmelerinin olmadığını, maliyetlerin olması gerekenin üzerine çıktığını,

hakim ortağa yabacı para ile borçlanılmasından ötürü kur farklarının ortaya çıktığını, hakim ortağın 35.000.- T.L. sı maaş aldığını, kendisine araba tahsis edildiğini, bütün bunların incelenmesi fırsatının müvekkiline tanınmadığını iddia ederek; fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla, dava dilekçesinde belirtilen hususlara ilişkin TTK madde 439 hükmü gereğince özel denetçi tayinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 1984 yılında kurulduğunu, otomotiv sektöründe 39 yıldır imafât faaliyetlerine devam ettiğini, davacının ve dava dışı ortak olan kardeşi --------- Babası ----------- 08-04-2022 tarihinde vefat ettiğini, miras yolu ile intikallerden sonra davalı şirketin 40.000.000.- TL.

Lık;sermayesinin 22.091.000 TL' lık kısmının-----------, 12.027.000 TL' lık kısmının davacı -----------, 5.882.000.- T.L. lık kısmının da ----------- ait hale geldiğini, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği gibi hissesinin %10'un altına düşürülmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin 2022 yılına ilişkin olağan genel kurul toplantısının 22-05-2023 tarihinde yapıldığını, davacının “şirketin kredi kartları ile yapılan 2022 yılına ilişkin harcamalarını gösterir ekstrelerin bir suretini;

şirketin inşaat yatırımı kapsamında geçmiş dönemlere ilişkin yapılan maliyet ve ödenen bedellere ilişkin makbuz ve hesap hareketlerini incelemek üzere talep ettiğini” beyan ederek, genel kurulun TTK'nun 420. maddesi uyarınca ertelenmesini istediğini, bunun üzerine hesapların ve yönetim kurulunun ibrasının görüşülmesinin bir ay sonraya bırakıldığını, erteleme süresi zarfında davacının istediği konularda kendisine bilgi ve belgelerin verildiğini, ertelenen genel kurulun 23-06-2023 tarihine yapıldığını, davacının bu kez de yine aynı konular için özel denetçi tayini talebinde bulunduğunu,

oysa müvekkili şirketin dürüst hesap verme ilkesine azami dikkat ederek vazifesini yerine getirdiğini, bu nedenle yapılan oylama sonucunda davacının talebinin reddedildiğini, davacının da--------- Esas ve ---------- Esas sayılı dosyası üzerinden genel kurul kararlarının iptali davası açtığını, ayrıca açmış olduğu yönetim kurulu kararlarının batıl olduğunun tespiti ve şirketin feshi davalarının da bulunduğunu, Yasa da özel denetçi talebinin nasıl kullanılacağının düzenlendiğini, on günlük, otuz günlük ve üç aylık sürelere yer verildiğini, bu nedenle hal düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu,

özel denetim istenen konunun açık ve belirli olmadığını, bilgi alma ve inceleme talep edilen konudan farklı olduğunu, davacının bilgi alma ve inceleme hakkının cevapsız bırakılmadığını, müvekkili şirketin faal olduğunu ve kâr elde ettiğini, davacının dava hakkını kötüye kullandığını savunarak haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE; Dava; davalı şirketin ortağı olan davacının Türk Ticaret Kanunun 439. maddesine göre davalı şirkete özel denetçi atanması istemine ilişkindir. Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.

Düzenlenen bilirkişi raporu gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu, tarafların iddia ve savunmaları hep birlikte değerlendirildiğinde;Davalı --------- Şirketi, ---------- Ticaret Sicili Müdürlüğü'nde --------- sicil numarasıyla kayıtlı olup, davalı şirketin sermayesi 40.000.000 TL'dir. Bu sermaye her biri 10 TL'si olan 4.000.000 adet adet paya ayrılmıştır. Davacı ortaktır.

Hisse oranı % 30,06 dır.Davalı şirketin 2022 senesine ilişkin olağan genel kurul toplantısı 22-05-2023 tarihinde yapılmıştır. Genel kurulda finansal tablolar görüşülmüş, oy çokluğuyla onaylanmış, yönetim kurulu oy çokluğuyla ibra edilmiş ve gündemde yazılı olan diğer hususlar görüşülerek karara bağlanmıştır.Gündemin 7 inci maddesi “Dilek ve Temennilere” ilişkindir.

Bu maddede söz alan davacı ----------, aşağıda yazılı iki husus bakımından inceleme ve Türk Ticaret Kanunu'nun 420 inci maddesi gereğince erteleme talebinde bulunmuştur.Davacının talebi üzerine ertelenen genel kurul 23.0/6.2023 tarihinde tekrarlanmıştır. Türk Ticaret Kanunu'nun 420 inci maddesinin 1 inci fıkrasına göre.

“Finansal tabloların müzakeresi ve buna bağlı konular, sermayenin onda birine, halka açık şirketlerde yirmide birine sahip pay sahiplerinin istemi üzerine, genel kurulun bir karar almasına gerek olmaksızın, toplantı başkanının kararıyla bir ay sonraya bırakılır.”

Ancak, olayımızda genel kurul yapılmış, kararlar alınmış, gündemin son maddesi olan “dilek ve temennilere” gelince, davacı erteleme talebinde bulunmuş ve incelemesini istediği hususları belirtmiştir.İki genel kurul arasında ihtarnameler keşide edilerek, davacının istediği belgelerin hazır olduğu bildirilmiş ve 20-06-2023 tarihinde “Bilgi Alma ve İnceleme Tutanağı” başlıklı belge ile 3 klasör halinde belgeler davacıya teslim edilmiştir.Davacı erteleme suretiyle 23-06-2023 tarihinde yapılan genel kurul toplantısına da katılmıştır.

Söz alarak; “istediği hususlarda inceleme yaparak, bilgi alma hakkını kullandığını, ancak hesaplarda bazı uyuşmazlıklar bulunduğunu, bunların özel denetçi tarafından açığa kavuşturulması gerektiğini” belirtmiş ve “özel denetçi tayin edilmesini” talep etmiştir.Genel kurulda; “bilgi alma ve inceleme hakkının davacıya dürüst hesap verme ilkeleri uyarınca kullandırıldığı” ileri sürülerek, davacının talebi oy çokluğuyla reddedilmiştir.Davacının özel denetim talebi 23-06-2023 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında reddedilmiştir.

Huzurdaki dava da 22-09-2023 tarihinde, Yasa'da öngörülen üç aylık süre içinde açılmıştır. Davacının hisse oranı yüzde ondan fazladır. Davacı bilgi alma ve inceleme hakkını daha önce kullanmıştır. Bilgi alma ve inceleme hakkının kullanıldığı konusunda taraflar hemfikirdir. Bu açılardan dava şartları oluşmuştur.

Erteleme suretiyle yapılan 23-06-2023 tarihli genel kurulda; davacı, bilgi alma ve inceleme hakkını kullandığını, ancak hesaplarda bazı uyuşmazlıklar olduğunu ileri sürerek, bunların özel denetçi tarafından açığa kavuşturulmasını istemiştir. Ancak, dava dilekçesinde inceleme konuları genişletilmiştir.

Sermaye artırımı, ödeme şekli ve dövizli borçlanmalar gibi hususları da gündeme getirilmiştir Netice itibarıyla davacının talebini aşan konularda özel denetim yaptırabilmesi için, öncelikte bilgi alma ve inceleme hakkını kullanması gerekmektedir. Dolayısıyla, özel denetim yapılacak ise, bilgi alma ve inceleme hakkının kullanıldığı konular ile sınırlı olmalıdır.

Özel denetim için Türk Ticaret Kanunu'nun 439.uncu maddesinin 2 inci fıkrasında öngörülen “şirket organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlâl ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıkları” davacı tarafından ikna edici bir şekilde ortaya konamadığı dava bilgisi de olmadığı, Özel denetim için yasa'da bulunan ; “kanunun veya esas sözleşmenin ihlâl edildiğinin, şirketin veya pay sahiplerinin zarara uğratıldığının, davacı tarafından ikna edici bir şekilde ortaya konulması” şartından gerçekleşmediği görülmüştür.

Davacının dava dilekçesinde gündeme getirdiği hususlar, bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasında dönemsellik ilkesine uyulmamasından ve ayrıca bilgi alma ve incelemeye ilişkin talebini genişletmesinden kaynaklanmakta olduğu, Davacının bilgi alma ve inceleme hakkını tamamlamadan ve yasadaki şartı yerine getirmeden, özel denetçi atanmasını isteyemeyeceği, özel denetçi atanması için koşulların oluşmadığı belirlenmekle koşulları oluşmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

HÜKÜM; Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-KOŞULLARI OLUŞMAYAN DAVANIN REDDİNE,

2-KARAR HARCI;

Alınması gereken 427,60 TL maktu karar harcının 269,85 TL'si dava açılırken peşin olarak alınmış olduğundan geriye kalan 157,75 TL karar harcının davacı taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-AVUKATLIK ÜCRETİ;

Davada avukatla temsil edilen davalı yararına belirlenen 17.900,00 TL maktu avukatlık ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,

4-DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ;

a-Davacı taraftan yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

b-Davalı tarafından yatırılan 38,40 TL vekaletname harcının davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,

c-Taraflarca yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,