İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/75 K.2024/991

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/75 Esas

KARAR NO: 2024/991

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 31/01/2023

KARAR TARİHİ: 28/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili--------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin ana organizatör olarak tabir edilen ve gerek yurt içinde gerek ise yurt dışında fuar organizasyonu düzenleyen ulusal ve uluslararası şirketlerle yaptığı sözleşmeler gereği bu şirketlerin fuar düzenleyeceği alanın belirli bir kısmını --------- şirketler satışını yapmak üzere satın aldığını, ana organizatörden fuar alanını satın aldıktan sonra bu alanı ülkede bulunan ve fuarın hitap ettiği sektördeki firmalarla görüşerek satın almış olduğu alanları m2 bazlı olarak bu firmalara sattığını,

müvekkilinin bu aşamada sözleşme imzaladığı katılımcı firmaların fuara katılması konusunda üzerine düşen edimlerini yerine getirerek katılımcı firmanın fuara en iyi şekilde katılmasını ve burada kendisine yeni iş fırsatları yaratmasını sağlamak olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin ana iştigal alanının fuar organizasyon hizmeti sunmak olduğunu, davalı şirket ile 28.11.2022 tarihinde yapmış olduğu sözleşme ile “-----------” olarak düzenlenecek olan fuarda davalı katılımcı firmaya 7.000 Euro karşılığında standart stand alanı sattığını,

sözleşme gereği davalı şirketin 15.12.2022 tarihinde sözleşme bedeli olan 7.000 Euro’yu müvekkili firmaya ödeyerek 16-17 Ocak 2023 tarihinde ---------- başkenti---------- düzenlenecek olan fuarda katılımcı olarak yer alması gerektiğini, bu kapsamda davalı şirketin fuarda yer alması için stand hazırlama, afiş düzenleme, katalog çalışmaları, alan tahsisleri, konaklama işlemleri gibi gerekli bütün hazırlıkların davalı şirketin de talepleri dikkate alınmak suretiyle müvekkili tarafından yapıldığını, ancak davalı şirketin vadesi geldiği halde sözleşme gereği müvekkiline ödemesi gereken borcu ödemediğini,

taraflar arasında yapılan şifahi görüşmeler sonucunda davalının sürekli müvekkilini oyaladığını, davalı şirketin fuara katılması için gerekli bütün işlemlerin tamamlandığını, fuar boyunca ----------- konaklayacakları otelin dahi ayarlandığını, ancak fuarın yapılmasına 3 haftadan az bir süre kala davalının müvekkili şirket çalışanları ile şifahen yaptığı görüşmede fuara katılmaktan vazgeçtiklerini ve bu nedenle herhangi bir ödeme yapılamayacağını beyan ettiğini, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden tek taraflı olarak dönme hakkının kesinlikle söz konusu olmadığını,

taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 13. maddesi incelendiğinde katılımcının sözleşmeyi imzaladıktan sonra organizasyona katılmaması durumunda peşinat ödememiş olsa dahi sözleşme ile belirlenen ücreti ödemek zorunda olduğunun kararlaştırıldığını, sözleşmenin 14. maddesinde ise katılımcı firmanın iptal talebi halinde müvekkilinin sözleşme bedeli ile birlikte KDV bedelini de tazminat olarak talep etme hakkının bulunduğunun hüküm altına alındığını,

basiretli bir tacir olarak bahse konu sözleşmeyi imzalayan davalı tarafın müvekkilinin zararına olacak şekilde hareket edip fuar organizasyonuna 3 haftadan az bir süre kala sözleşmeden caymasının kabul edilemez olduğunu, fuara çok az bir süre kala davalı tarafında sözleşmeden vazgeçmesinin kabul edilemez olduğu gibi müvekkilinin yeni bir firma da bulmasını imkansız kıldığını, bu nedenle davalı şirketin sözleşmesel edimi gereği müvekkiline olan borcunu ifa etmesi gerektiğini iddia ederek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50 Euro yabancı para cinsinden olmak üzere 15.12.2022 tarihinden itibaren taraflar arasında belirlenen sözleşmesel faizi de hesaplanarak davacı müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasında ----------Fuarında standart stand alanı alınması konusundaki sözleşmenin 28.11.2022 tarihinde akdedilmediğini, her ne kadar sözleşme tarihi 28.11.2023 günü olarak gözükse de söz konusu sözleşmenin davacı şirket yetkilisi tarafından 16.12.2023 tarihinde imzalandığını ve taranarak müvekkilinin mail adresi ile ---------- uygulamasına gönderildiğini, söz konusu sözleşmenin 20.maddesi gereğince sözleşmenin tarafların e-posta adresleri veya online kanallar vasıtasıyla yapılmasının öngörüldüğünü,

taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ekinde yer alan krokide gösterilen --------- nolu stand alanının müvekkiline satışı konusunda anlaşmaya varıldığını, ancak daha sonra 19.12.2022 tarihinde önceden öngörülemeyen sebep nedeniyle müvekkilinin --------- Fuarına katılamayacağını davacı tarafa bildirdiğini, davacı tarafın başta kabul etmese de daha sonra bu durumun sorun olmayacağını, müvekkiline ayrılan yerin başka bir müşteriye pazarlanabileceğini, bu fuar yerine de aynı şartlarda müvekkilinin 02-03 Haziran tarihlerinde yapılacak ------------ Fuarına katılabileceğini ifade ettiğini,

taraflar arasındaki karşılıklı anlaşma çerçevesinde müvekkilinin --------- Fuarına katılması konusunda karara varıldığını, ancak daha sonra davacı tarafın taraflar arasındaki sözleşmeye rağmen kötü niyetli olarak işbu huzurdaki davayı ikame ettiğini, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca müvekkiline tahsis edilen ----------- nolu standın davacı şirket tarafından dava dışı “----------” isimli firmaya aynı şartlarda satıldığını, söz konusu firmanın da ---------- Fuarına katıldığını, davacı tarafın ve dava dışı ---------- isimli şirketin ticari defterlerinin incelenmesi halinde söz konusu durumun ortaya çıkacağını,

davacı tarafın pazarlamış olduğu stand alanının bedelini haksız olarak müvekkilinden tahsil etmeye çalışarak haksız kazanç elde etmeyi amaçladığını savunarak, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, bilirkişi raporları, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.14/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dosyası ve ekleri üzerinde yapılan incelenme neticesinde, Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin yürürlük tarihinin 28.11.2022 olduğu, Taraflar arasında akdedilen sözleşmede katılımcıya cayma hakkı verilmediği, davalı şirketin sözleşmeden tek taraflı olarak döndüğü,

taraflar arasında ---------- Fuarına katılmak konusunda yeni bir anlaşma yapılıp yapılmadığı hususunun mevcut delillerle tespit edilemediği, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye konu stant alanının, davalı Şirketin dönme beyanı sonrasında üçüncü kişilere satılıp satılmadığı hususu ile bunun sonuçlarının mali ve sektörel incelemeyle kesin olarak anlaşılabileceği, ancak taraflar arasındaki sözleşmede yer alan stant ücretinin fuara katılınmasa dahi ödeneceği yönündeki hükmün, cezai şart olarak kabulü halinde, standın üçüncü kişi tarafından kullanılması sebebiyle bir indirim yapılmasının da mümkün olmadığı,

taraflar arasında akdedilen sözleşmenin B yüzü, 5.maddesinde temerrüt faizinin günlük %3 olarak kararlaştırıldığı, talep edilen 50 euro için dava tarihine dek işlemiş temerrüt faizinin 70,50 euro olduğu, sözleşme bedeli olan 7000 euro için işleyecek günlük temerrüt faizinin 210 euro olduğu, hesap edilen tutarın ve faiz oranının fahiş olup oladığının mahkemenin takdirinde olduğu kanaati bildirilmiştir. 15/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı şirketin 2022 yılına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, 2023 yılına ilişkin ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, inceleme gününde kapanış tasdik süresinin henüz gelmediği, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu,

Davacı Şirket İle Dava Dışı ----------- Şirketi Arasında Dava Konusu Fuar İle İlgili Ticari İlişkinin Bulunup Bulunmadığı Yönünden: Davacı şirket ile dava dışı ---------- Şti. arasında 16-17 Ocak 2023 tarihinde ------------- düzenlenecek fuara katılım ile ilgili ticari ilişkinin bulunduğu, bu doğrultuda davacı şirket tarafından dava dışı şirket adına 24.01.2023 tarihinde “16-17 Ocak 2023 --------” açıklaması ile düzenlenen 140.053,00 TL tutarlı fatura düzenlendiği, ancak dava dışı ---------Şti.’ne hangi numaralı stant alanının satıldığına ilişkin tespit yapılamadığı, Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6.maddesinde;

““Ana organizatör ve ----------, KATILIMCI’ya organizasyonun yerleşim planı üzerinde veya organizasyonun yapılacağı alanda değişiklik yapma hakkına sahiptir.” şeklinde kararlaştırıldığını, dolayısıyla böyle bir işlem olması halinde bile satış değil yer değiştirme olduğunu belirtmiş olup, yapmış olduğumuz tespit doğrultusunda hukuki ve nihai değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, görüş ve kanaati bildirilmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 25/10/2024 tarihli dilekçesi ile dava değerini 7.000 Euro'ya yükseltmiş, ıslah harcını yatırmış, ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın taraflar arasında imzalanan 28/11/2022 tarihli "Katılım Sözleşmesi" başlıklı sözleşmeden kaynaklanan alacak istemli olduğu, esasen tarafların da sözleşmenin akdedilmesi ile alakalı herhangi bir çekişmelerinin olmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın davalının bu sözleşmeden dönme/vazgeçme hakkını kullanıp kullanamayacağı, böyle bir hakkının olup olmadığı,

taraflar arasında davaya konu ----------- ülkesinde düzenlenecek fuar yerine ----------- ülkesinde gerçekleşecek başka bir fuara katılım konusunda anlaşma olup olmadığı ve nihayet davalının iddiaları doğrultusunda davaya ve sözleşmeye konu edilen standın dava dışı üçüncü kişi durumunda olan --------- isimli firmaya aynı şartlar altında satılıp satılmadığı hususlarında olduğu,

taraflar arasında imzalandığı ihtilafsız olan sözleşmenin 13. maddesi incelendiğinde katılımcı statüsünde olan davalının sözleşmenin imzalanmasından sonra herhangi bir gerekçe ileri sürerek organizasyona/fuara katılmaması durumunda peşinatın ödenmemiş olması durumunda bile katılımcı olan davalının sözleşmede belirtilip imza altına alınan ücreti ödemek zorunda olduğunun kararlaştırıldığı, bu durumda davalı/katılımcının tek taraflı olarak sözleşmeden cayma hakkının bulunmadığının mahkememizce kabul edildiği,

diğer bir iddia olan tarafların ----------- fuarı yerine ----------- fuarı için anlaştıkları iddiası yönünden ise tüm dosya kapsamında taraflarca sunulan deliller ve özellikle davalının sunmuş olduğu ----------- yazışma metinleri incelendiğinde bu yazışmalarda davalı ile davacı şirket yetkilisinin ----------- Fuarı hususunda da yazıştıkları ancak bunun bir katılım sözleşmesi yahut icap kabul nevisinden değerlendirilebilecek bir hukuki olgu olmaktan öte davacının davalıyı ----------- fuarı hususunda bilgilendirmesi olarak mahkememizce anlaşıldığı,

her iki tarafı da bağlayacak sözleşme niteliğinde olmayan böyle bir bilgilendirmenin taraflar arasında imzalandığı nizasız olan davaya konu ---------- ülkesinde gerçekleşecek fuar için düzenlenen 28/11/2022 tarihli sözleşmenin hükümlerinin uygulanmasını etkisiz kılmayacağı, bu yönde davalı için ayrılan fuar yerinin aynı şartlar altında dava dışı --------- isimli dava dışı üçüncü kişiye kiralandığı yönündeki iddia yönünden ise mahkememizce davacı ile dava dışı şirketin ticari kayıtlarının 15/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ile mali müşavir bilirkişiye incelettirildiği,

incelenen ticari defterlerden davacı ile dava dışı üçüncü kişi ----------- isimli şirket arasında ticari ilişki bulunduğu, davacının dava dışı üçüncü kişi adına "--------" açıklamalı 140.053,00-TL bedelli fatura da düzenlediği, ancak bu fuarda dava dışı üçüncü kişiye tahsis edilen yerin ise davalı ile aynı yer olup olmadığının anlaşılamadığının rapor edildiği, ancak tüm bu hususun 6098 sayılı TBK'nın 180. maddesinin birinci fıkrasında kanun koyucunun "Alacaklı hiç bir zarara uğramamış olsa bile, kararlaştırılan cezanın ifası gerekir" şeklinde açıkça emredici hüküm bulunduğu,

taraflar arasında akdedilen ve nizasız olan sözleşme hükümleri incelendiğinde fuara katılınmasa dahi stand ücretinin ödeneceği yönündeki hükmün düzenleniş amacının cezai şart koşulu sağlamak olduğunun mahkememizce kabul edildiği,

bu durumda emredici kanun hükmü çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde her ne kadar dava dışı üçüncü kişi tarafından davalıya ayrılan yerin kullanılıp kullanılmadığı bilinmese de bu hususun mahkememizce cezai şart hükmü olarak kabul edilen sözleşmenin 13. maddesinin uygulanmasını engellemeyeceği, hülasa dava dışı üçüncü kişi tarafından davalıya tahsis edilen stand yeri kullanılmış olsa dahi TBK 180 gereği davacının cezai şart alacağında bir indirim yapılmasının mümkün olmadığı mahkememizce değerlendirilmiş, 14/09/2023 ve 15/07/2024 tarihli bilirkişi raporları gerekçeli,

bilimsel ve denetime uygun olmakla hükme esas alınmış ve açılan davanın 7.000,00-Euro üzerinden kabulüne karar verilmiş, faiz talebi yönünden ise her ne kadar sözleşmede %3 faiz uygulanacağı kararlaştırılmış ise de bu hükmün bu hali ile uygulanmasının davalı olan tacirin mahvına sebebiyet vereceği ve fahiş olduğu, esasen yabancı para alacaklarında kanunun amir hükmü gereği 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereği faiz işletileceği anlaşılmış, davalının temerrüdünün ise vadeyi takip eden 16/12/2022 tarihi itibari ile gerçekleştiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

KARAR HARCI

2-Alınması gerekli 9.759,44 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 4.440,15 TL ıslah harcı toplamı 4.620,05 TL harcın mahsubu ile eksik bakiye 5.139,40 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

ARABULUCULUK ÜCRETİ

3-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

AVUKATLIK ÜCRETLERİ

4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 40.835,20 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ

5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç ve 4.440,15 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.799,95 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından sarfedilen 5.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 644,00 TL posta ücreti olmak üzere toplamda 6.144,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ---------- BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı 28/11/2024