İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/391 K.2025/303

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/391 Esas

KARAR NO : 2025/303

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 02/06/2024

KARAR TARİHİ : 17/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili--------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı ile müvekkili arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Sorumluluk Sigortası akdedildiğini, poliçe ile --------- plaka numaralı araç 09.01.2022 - 09.01.2023 tarihleri arasında sigortalandığını, 26/07/2022 tarihinde davalının sürücüsü ve işleteni olduğu araçla yasal sınırın üzerinde alkollü ve %100 kusurlu olarak trafik kazasına sebebiyet verdiğini, trafik kazası neticesinde, ----------Ş. tarafından ------------ numaralı hasar dosyası ile kazada zarar görenlere 51.300,00 TL tazminat ödendiğini,

kaza tespit tutanağında davalının asli ve tam kusurlu olduğu ayrıca alkolmetre ile ölçümü ile 2,70 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirketin davalı sigortalıya rücu hakkı bulunduğunu, aracı uzun süreli kiralayan ----------- karşı ---------- Esas sayılı dava açıldığını, dosyadan alınan bilirkişi raporu ile sözleşmeye aykırılık sebebiyle yalnızca sözleşme ilişkisi içerisinde bulunan sigortalıya karşı rücu edilebileceğinin belirtilerek huzurdaki davanın sigortalıya karşı açılması gereğinin hasıl olduğunu,

müvekkili tarafından sigortalısına ödenen hasar bedeli için--------- İcra Dairesi ----------- E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle davalının icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 19/08/2022 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte devamına, davalının %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketi ile yapılan sözleşmeye karşı duyulan güvenin haksız yere ihlal edilerek hayatın olağan akışına aykırı bırakıldığını, müvekkilinin tek taraflı sorumlu olarak lanse edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ----------- ile tarafları arasında araç kiralama sözleşmesi bulunduğunu, taraflarının sözleşmeye aykırı hiçbir fiili veya ihmalinin söz konusu olmadığını, davanın kötü niyetli olarak açıldığını, tüm bu nedenlerle davanın reddini, takipte haksız ve kötü niyetli davacı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, İİK'nun 67/1 maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, ---------- İcra Müdürlüğü'nün ------------ Esas sayılı dosyası, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.--------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 51.300,00-TL Asıl Alacak, 1.619,11-TL işlemiş Faiz olmak üzere toplam 52.919,11-TL'nin tahsiline yönelik icra takibi başlatıldığı,

ödeme emrinin davalıya 04/01/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 08/01/2024 tarihinde icra takibine itiraz edildiği, davanın yasal 1 yıllık süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.----------- Esas sayılı dosyasında düzenlenen 05/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Nörolojık yönden; ------------ yasal sınır olan 0.5 promilin 5.5 kat üzerinde 2,70 promil alkollü olarak , güvenli sürüş yeteneğini kaybetmiş olarak kazaya % 100 tam ve asli kusurlu olarak sebebiyet verdiğinden, alkol dışında kazanın oluşumundan herhangi yol, hava durumu v.s. dış faktörün saptanmadığı; eğer alkollü olmasaydı aracın hızını, hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurabileceği değerlendirildiğinden, kazanın meydana gelmesine münhasıran sürücünün alkollü olmasının etkili olduğu, Kusur ve Hasar Tutarı yönünden.

Davacı Sigorta şirketinin ZMMS Sigortalısı dava dışı---------- Şti.’ nin maliki olduğu---------- plakalı Araç sürücüsü davalı ----------- 26.07.2022 tarihli iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 84/d ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin Madde 157/a-4’de belirtilen asli kusurlardan “Arkadan Çarpma” kusuru nedeniyle ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu ve KUSUR ORANININ %100 olduğu.

26.07.2022 Tarihli Trafik Kazasında hasara uğrayan park halindeki ---------- plakalı Araç sürücüsünün. 26.07.2022 tarihli iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, kaza öncesinde ve kaza anında alabilecek önlemleri bulunmadığından ATFI KABİL kusurunun olmadığı ve KUSURSUZ olduğu.

Dava konusu ----------- plakalı aracın hasar tespitinin ------------ Dosya Nolu Trafik Ekspertiz Raporunda belirtildiği hali ile ve dosya münderecatında yer alan Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki bilgi, kroki ve hasarlı fotoğraflarına göre kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ------------- plakalı aracın kaza tarihinde 30 yaşında olması nedeniyle pert –total olarak kabul edilmesi gerektiği ve onarımının ekonomik olmayacağı.

Dava konusu ------------- plakalı aracın 26.07.2022 tarihindeki Serbest Piyasa Rayiç Değerinin 70.000,00TL olacağı; hasarı sonrasındaki Sovtaj Değerinin 18.700,00TL olacağı, sovtaj bedelinin tenzili ile hasar onarım tutarının (70.000,00 – 18.700,00) 51.300,00TL olacağı. Sigorta Yönünden.

Mevcut belgeler dahilinde, ----------Dairesi Esas:---------- Karar:----------- Karar Tarihi:14.05.2018 örnek kararı dahilinde, işleten sıfatının yer değiştirdiği iddiasını ispatlandığından söz edilemeyeceği, Davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi ile teminat altında olan aracın 2,70 Promil alkolle ve münhasıran alkolün etkisi ile ve sigortalı araç sürücüsünün tam ve asli kusuru ile – aynı zamanda kasdi ve ağır kusuru ile meydana gelen trafik kazası sonucu,

ZMMS sigortacının dava konusu dava dışı 3. Şahsa ödemiş olduğu maddi tazminatın ZMMS Genel Şartları dahilinde rücuen tahsili amacı ile başlatılan icra takibine havi itirazın iptali davası olan işbu davada; ------------ tarihli kararında;.

Trafik Sigortacısı, 2918 sayılı KTK’ nun 95/2 maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartlarının B-4 maddesi gereğince, tazminat yükümlülüğünün azaltılmasına ve kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir.

Araç maliki ve sigorta şirketi arasındaki sözleşme gereğince, sürücüsün ağır kusuru, yeterli ehliyete sahip olmaması veya alkollü olması sonucu zarar neden olunması hallerinde, sigortacının kendi akdine rücu hakkı bulunmaktadır…” denildiği ve, K.T.K 95 md. ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda koşulları varsa sigorta zarar görenlere ödediği tazminatı sigortalısına rücu edebilecektir.

Genel Şartların B.4. maddesinde sigortacının sigorta ettirene rücu koşulları düzenlenmiş, (a) bendinde sürücünün kasıt ya da ağır kusurunun rücu olanağı verdiği belirtilmiştir.

Ne var ki, ödenen tazminatın ağır kusur nedeni ile sigorta ettirenden rücu edilebilmesi için aranan kusurun, asli kusur değil, kasta yaklaşan bir kusur olması gerekir. ---------- sayılı ilamında da “ ağır kusurda, hal ve şartların yüklediği özen gösterme ve tedbir alma ödevlerine veya bir hareket tarzı emreden kurallara tam bir aldırmazlık söz konusudur.

Ağır kusur bağışlanması kesinlikle olanaksız olan irade eksikliği esasına dayanır.” şeklinde açıklandığı, ZMMS GENEL ŞARTLARINDA. Bazı durumlarda Sigorta Şirketi, sigorta ettirene (kendi sigortalısına) rücu edebilir.

Genel Şartların B.4 (eski 4) maddesinde sayılan durumlarda da, sigortacının kendi sigortalısına karşı dönme hakkını kullanabileceği kabul edildiği, Bunlar: Somut olay için; a-) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, c-) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, Kazanın,

işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu olması. Genel Şartlar B.4 maddesi (a) bendine göre, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu meydana gelen kazalar nedeniyle sigorta bedelini ödeyen sigortacı, sigorta ettirene (araç malikine) rücu edebilecektir.

Araç malikinin, şayet aracın uzun dönem kiralanması ile kiraya verdiği (somut olayda davalı) kişinin sorumluluğunda olduğu ve kira sözleşmesi gereği – kiralayandan talep edebileceğini düşünmesi halinde bu hususun bir başka talep ve/veya yargılama konusu olacağı kanaatine ulaşılmış olup, hukuki takdir elbette Yüce Mahkemeye aittir. (menfi) (Ancak, Sayın Mahkeme tarafından (hukuki takdir Mahkemenindir) aracın kiralandığı ve mevcut belgeler dahilinde işletenin yer değiştirdiğine ve elbette sigortalısına değil kiralayana da rücu edebileceğine kanaat getirilesi durumunda;

elbette heyetimizce kadri maruf olarak görülen hasar miktarının ödeme tarihinden itibaren işlemiş faizi ile birlikte talep edildiği icra takibine havi itirazın yerinde olmadığından söz edilebileceği) Ancak, Sayın Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartları B-4 maddesi gereğince davacının zmms ile sigortaladığı davalıya ait ----------- plakalı aracın dava dışı sürücü ----------- isimli kişi tarafından sevk ve idare edilirken 26/07/2022 tarihinde ----------- plakalı park haindeki duran araca çarpması neticesinde, ---------- plakalı araçta meydana gelen 51.300,00-TL zararı ödeyen davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu bu bedeli, genel şartlar B-4 gereğince sigortalısı olan davalıdan tahsili talepli olduğu,

tüm dosya kapsamı tetkik edildiğinde dava dışı sigortalı araç sürücüsü ----------- kaza sonrası yapılan ölçümlerde kaza sırasında 2.70 promil alkollü olduğunun da sabit olduğu, 2.70 promil alkolün literatürde sürücü üzerinde ayakta durma, yürüme ve konuşmada güçlük çekme, denge ve koordinasyonun kaybedilmesi, belirgin olarak sarhoşluk hali, ağrı ve fiziksel duyumların azalması olarak tanımlandığı, yasal olarak da 0.50 promil üstü araç kullanmanın ülkemiz mevzuatında cezai müeyyide gerektirdiği ve yasak olduğu,

ezcümle dava dışı sürücü ------------- 2,70 promil alkollü olarak gerçekleştirmiş olduğu kazada 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4. maddesi;

"Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a-) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b-)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c-) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç-) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d-) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1 maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e-) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." şeklinde olduğu; dava dışı sürücü -------- alkollü araç kullandığı, yasal sınır 0.50 promil olmakla 2,70 promil alkollü olduğu kazanın da münhasıran alkolün etkisi altında gerçekleştiği mahkememizce kabul edilmiş, her ne kadar mahkememiz dosyasında alınmamış ise de usul ekonomisi ilkesi gereğince tekrar bilirkişi raporu alınmayarak dosyada delil olarak sunulan 05/01/2024 tarihli bilirkişi raporu gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla hükme esas alınmış ve açılan davanın kabulüne karar verilmiş, alacak likit olmakla icra inkar tazminatına da hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.

KARAR HARCI

2-Alınması gerekli 3.504,30 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 611,48 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 2.892,82 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

ARABULUCULUK ÜCRETİ

3-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

AVUKATLIK ÜCRETLERİ

4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ

5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 611,48 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.039,08 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından sarfedilen 572,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ------------ BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 17/04/2025