İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/484 K.2025/538

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/484 Esas

KARAR NO : 2025/538

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/07/2024

KARAR TARİHİ : 10/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (ticari satımdan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı taraf arasındaki rüzgar türbini satışına ilişkin ticari ilişki kapsamında davalı tarafça 20.10.2023 tarihinde davacı şirket yetkilisi ---------- 6.916,75 USD’lik teklif sunduğunu, gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda taraflar rüzgar türbininin 6.771.01 USD karşılığında satışı hususunda anlaşmaya vardığını, satış bedeli olan 6.771,01 USD karşılığı 190.000,00 TL’nin davacı şirket adına şirket yetkili temsilcisi --------- ait kredi kartından 24.10.2024 tarihinde tahsil edildiğini,

Rüzgar türbini satış bedeli olan 6.771,01 USD karşılığı 190.000,00 TL’nin davacı şirket adına şirket yetkilisi ---------- tarafından ödenmesi akabinde davalı tarafça davacı şirket adına bir sureti dilekçemiz ekinde ibraz olunan 31.10.2023 tarih, ---------- nolu ve 190.000,00 TL meblağlı fatura tanzim edildiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkiye konu rüzgâr türbini satış bedelinin ödenmiş olmasına,

davalı tarafça satışı gerçekleştirilen rüzgar türbinine ilişkin olarak davacı şirket adına fatura düzenlenmiş olmasına rağmen davalı taraf faturaya konu rüzgar türbinini davacı şirkete teslim etmediği gibi rüzgar türbini satış bedelini de davacı şirkete iade etmekten imtina ettiğini, davalı tarafın -------- nolu icra takip dosyasına ilişkin itirazlarının iptali ile icra takibinin devamını, davalı tarafın ---------- nolu icra takip dosyasına konu asıl alacağın % 20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,

yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı şirkete dava dilekçesi ve ekleri 02/09/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunulmadığından HMK md. 128 uyarınca, dava dilekçesindeki vakıaların inkar edildiği kabul edilmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve NeticeDava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında düzenlenen faturalardan kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili özetle, ticari satımı hususunda anlaşılan rüzgâr türbini için davalı şirkete 6771,01 USD karşılığı 190 Bin TL ödeme yapılmasına rağmen, satım konusu ürünün müvekkili şirkete teslim edilmediğini, ödenen tutarın da iade edilmediğini belirterek bu tutarın iadesi için başlatılan ve davalının itirazı ile duran takibin devamına karar verilmesini talep etmişİtirazın iptali davası,

takip borçlusunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmesi halinde, takibin devamını sağlamak amacıyla, takip alacaklısı tarafından 2004 sayılı Yasanın 67 nci maddesine göre, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan ve genel hükümler çerçevesinde incelenen bir eda davasıdır.

Borçlunun itirazı, icra dairesi tarafından alacaklıya tebliğ edilmiş olmadıkça bir yıllık süre işlemeye başlamaz; yüksek mahkeme kararlarına göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de itirazın iptali davası açabilir.

Alacaklı bir yıllık süresi içinde itirazın iptali davası açmaması halinde takip düşer ise de alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece genel hükümlere göre alacağını dava edebilir.Davanın kabul edilmesi halinde, borçlu tarafından yapılan itiraz iptal edildiğinden, itiraz üzerine duran takibe (haciz) devam edilebilir.

İtirazın iptali davası devam ettiği sürece, bir yıllık haciz talebi süresi işlemez.İspat yükünün -kural olarak- davacıda olduğu itirazın iptali davasında, alacaklı (normal bir alacak davasında olduğu gibi) alacağının varlığını usul muhakemesinde caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Davanın reddi halinde, itiraz ile duran takip iptal edilmiş sayılır ve ilam kesin hüküm teşkil ettiğinden takip alacaklısı tarafından konusu aynı olan bir dava tekrar ikame edilemez.

Ayrıca borçlunun talep etmesi halinde, mahkeme, alacaklının kötüniyetle icra takibinde bulunduğu kanısına varırsa alacaklıyı yüze yirmiden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum eder (67/II). Kötüniyet olgusunu ispat yükü, tazminat talep eden davalı borçludadır.

Tazminatın, asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir.---------- esas sayılı dosyasının tetkikinde; davacı tarafından davalı aleyhine, asıl alacak ve faiz olmak üzere toplam 6.771,01 USD alacağın davalıdan tahili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 16/06/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 20/06/2024 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunulduğu, itiraz dilekçesinin davacı yana tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.

Mahkememizce tensiple birlikte, dava/takip konusu icra dosyası dosyamız arasına alınmış, davacı tarafından taraflar arasında bulunan sözleşme, takip konusu faturalar ve ilgili kayıtların sunulması istenilmiştir.Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın, ----------- numaralı faturaya istinaden ödenen bedelin iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı, bu tutarın iadesi için davalı aleyhine başlatılan takibe yapılan itirazın haklı olup olmadığı,

haksız ise inkâr tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmış aynı celse tahkikat aşamasına geçilerek davacı tarafın 2023-24 yıllarına ilişkin BA, davalı tarafın aynı dönemlere dair BS formlarının ilgili vergi dairelerinden temini için müzekkere yazılmasına karar verilmiş ve inceleme günü tayin edilerek tarafların inceleme gününde sunacakları ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle ---------- numaralı fatura konusu ürünün davacıya teslim edilip edilmediği, ödeme ve sair uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmek üzere dosyanın mali muhasip bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiştir.

Temin edilen 13/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda.

"Davacının defterlerinde, 31.10.2023 tarihinde --------- seri numaralı 190.000,00 TL tutarlı faturanın kayıtlı olduğu, 190.000,00 TL tutarlı ödememin defterlerde kayıtlı olmadığı ve davacının kendi defterlerinde takip tarihi itibariyle davalı taraftan alacaklı olmayıp, davalı tarafa 190.000,00TL borçlu olduğu görülmekle, Dosya kapsamında, 31.10.2023 tarihli ---------- numaralı 190.000,00 TL tutarlı faturaya konu olan ‘’----------’’ davacı tarafa teslim edildiğine dair teslim makbuzu, sevk irsaliyesi, bulunmadığından,

faturaya konu ‘’Turbo Rüzgar Gülü’’ nün davacı tarafa teslim edilmediğinin, Dava dışı ---------- ile davalı taraflı arasından yapılan 20.10.2023 tarihli --------- seri no.lu teklif yabancı para birimine göre düzenlendiğinden, taraflar arasında yabancı para birimine endeksli ticari ilişki kurulduğunun ve dava dışı ----------- 24.10.2023 tarihinde davalının --------- sistemi üzerinden yapmış olduğu 190.000,00 TL tutarlı ödemenin davacı şirket adına yapıldığının kabulü halinde; --------- günlük döviz kurları her gün saat 15:30'da ilan edildiğinden,

ödeme tarihinden 1 gün önceki --------- yayımlanan ---------- döviz alış kuruna göre yapılan hesaplamada, davacının 24.10.2023 tarihli 190.000,00 TL tutarlı ödemeden kaynaklı alacağının 6.783,22 USD olduğu hesaplanmış olup, davacı tarafından takipte 6.771,01 USD talep edildiğinden, talebe bağlılık ilkesi gereği davacı alacağının 6.771,01 USD olduğu.¸3.

Faiz Konusunun İncelenmesi: Takip alacaklısı davacı taraf 10.06.2024 tarihli icra takibinde, 6.771,01 USD alacağına işlemiş faiz talep etmemiş, asıl alacağına takip sonrasında, yıllık %4,50 oranını aşmayacak şekilde --------- kısa vadeli USD cinsi döviz kredileri için uyguladığı faiz ile tahsilini talep etmiştir.

Takip alacaklısı davacı taraf takip talebinde seçimlik hakkını fiili ödeme günündeki kur üzerinden ödeme yapılması yönünde kullandığı anlaşıldığından sayın Mahkeme tarafından kısmen veya tamamen davacı lehine hüküm kurulması halinde, hüküm kurulacak asıl takip tarihinden itibaren 3095 SK. Md. 4/a uyarınca Kamu Bankalarının 1 yıllık USD mevduatına uyguladıkları faiz oranına göre döviz faizi de yürütülebileceği" belirlemelerine yer verilmiştir.

Satış sözleşmesi her iki tarafa borç yükleyen (synallagmatik) bir sözleşmedir. Yani bir satım sözleşmesinde her iki taraf hem alacaklı hem borçlu sıfatını birlikte taşır. Buna göre alıcı, satış bedelini ödeme ve satılanı devralmakla; satıcı ise satılanın mülkiyetini geçirmek amacıyla, zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlüdür. Satıcının temerrüdü hâlinde, borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümler uygulanır.

6098 sayılı Yasanın 125/f.3 hükmü gereği, sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler.

Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilirler.Tüm dosya kapsamı ve denetime ve hüküm tesisine elverişli rapor içerikleri birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında taşınır satım sözleşmesinin akdedildiği, davacı alıcının satım konusu taşınırın bedelini ödemekle kendi edimini ifa ettiği ancak davalının 31.10.2023 tarihli --------- numaralı 190.000,00 TL tutarlı faturaya konu olan ‘’--------’’ nü davacıya teslim etmediği, davacının sözleşmeden dönme suretiyle ödediği tutarın iadesini talep edebileceği;

taraflar arasındaki ticari ilişki ve davacı tarafça yapılan ödemenin sabit olduğu, davalının sözleşme konusu ürünün davacıya teslim edildiğine dair savunma ve ispat faaliyetinde bulunmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.