İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/744 K.2026/370

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/254

KARAR NO : 2026/189

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 01/04/2022

KARAR TARİHİ : 19/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

08.06.2021 günü davalı ---- sevk ve idaresinde olan ve diğer davalı --- İl Özel İdaresi Müdürlüğü'ne adına kayıtlı -/-- plakalı araç ile müteveffa--- sevk ve idaresinde bulunan ve içerisinde davacılardan ---- ile dava dışı --- bulundukları ---- plakalı araç arasında trafik kazasının meydana geldiğini, --- ve --- vefat ettiğini ve davacı ---- yaralandığını, ---- plakalı aracın, kaza sırasında ---- nolu ZMMS Sigorta poliçesi ile davalı ---- Şirketinde sigortalı olduğunu,

kazada vefat eden ---- anne ve babasının destekten yoksun kalması sebebiyle davalılardan ----- 16.11.2021 tarihinde 430.000,00TL ödenmesi için başvuru yapıldığını ancak taleplerinin reddedildiğini, sonuç olarak.

2.000,00 TL maddi tazminatın, diğer davalılar yönünden olay tarihinden,---- Şirketi yönünden temerrüt tarihinden işletilecek ticari faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, Tüm davacılar için toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte, sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davalıların taşınır taşınmaz malları, kazaya karışan -----plakalı araç ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

Islah/Dava Değeri Arttırım:

Davacı vekili dava değeri arttırım dilekçesinde özetle; davacı ---- destekten yoksun kalması sebebiyle 2.159.388,73-TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile münferiden davalı ---- İl --- İdaresi'nden alınarak davacı ---- ödenmesini, davacı ---- destekten yoksun kalması sebebiyle 679.765,97-TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile münferiden davalı --- İl ---- İdaresi'nden alınarak davacı ---- ödenmesini,

tüm davacılar için toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile münferiden davalı ---- İl ---- İdaresi'nden alınarak davacılara talepleri oranında ödenmesini talep etmiştir.Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini, aksi taktirde esastan reddini, masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ---- İl Özel İdaresi bünyesinde şoför olarak çalıştığını, olay günü aracı müvekkilinin kullandığını, aracın tekerliklerinden birinin karşı şeride doğru fırladığını ve kazanın meydana geldiğini, bu durumun müvekkilinden bağımsız gerçekleştiğini ve müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin olay günü yola çıkmadan gerekli bakımları yaptığını ve üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğini, sonuç olarak davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ----- İl Özel İdare vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya ilişkin ---- Cumhuriyet Başsavcılığı'na ait --- Soruşturma numarasıyla soruşturma açıldığını ve soruşturmanın devam ettiğini, ---- plaka sayılı Arazöz (Su Tankeri) aracın tüm bakım ve muayenlerinin düzenli bir şekilde yapıldığını, aracın muayene için ---- muayene istasyonuna girdiğini, aracın eksikliklerinin tamamlanması ve tekrar muayeneye girmesi için 30 gün yasal süre verildiğini, aracın bu süre içinde muayeneye girerek muayeneden geçtiğini, bu aradaki yasal müddette kazanın meydana geldiğini,

kaza tarihinde müvekkili İl Özel İdare ve araç şoförünün elinde olmayan mücbir bir sebepten kaynaklı aracın tekerinin bir anda çıktığını, bu sebeple olayın oluşumu lastiğin ters tarafa geçerek mağdurlar aracına çarpmasında illiyet bağının bulunmadığını, yolun bakım ve onarımından sorumlu Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından karşı şeritler arası refüj ve bariyerin konulmadığını ve bu sebeple kazanın meydana geldiğini, sonuç olarak; davanın reddedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice Dava, 8/6/2021 tarihli trafik kazası (haksız eylem) neticesinde hayatını kaybeden (destek) ---- ailesi efradı tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat davasıdır. Destekten yoksun kalma tazminatı, hayatını kaybedenden intikal etmeyip doğrudan doğruya destek görenlerin kişiliklerinde doğan, asli ve bağımsız bir hak olarak nitelendirilmiştir; dolayısıyla bağımsız bir talep yetkisi verir. Türk-İsviçre Hukukuna göre, destekten yoksun kalma tazminatı hak edebilmek için desteğin mirasçısı, kan hsımı veya aile fertlerinden olmak da gerekmez (Destekten Yoksun Kalma Tazminatı, ----

Destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilmesi için aynen haksız eylemden kaynaklanan tazminat haklarında olduğu gibi, failin hukuka aykırı bir fiili bulunmalı, bu fiil nedeniyle destek görenin malvarlığından bir zarar meydana gelmiş olmalı ve yine fiil ile zarar arasında uygun bir nedensellik ilişkisinin bulunması gerekir.

Zararı doğuran olay tek seferde gerçekleşse de zarar zaman içinde (yayılmış şekilde) gerçekleşeceğinden bu mahrumiyetin tedricen doğduğu belirtilmiştir (age, s.80). Nihayet, haksız iil sorumluluğunun diğer bir şartı da kusurdur. Failin zarardan sorumlu tutulabilmesi için -kural olarak- kusurlu olması şarttır. Bununla birlikte kusura dayanmayan sorumluluk hallerinde de destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilecektir.

Sorumluluğun doğabilmesi için, kusurun yoğunluğu önem taşımaz. Hafif kusur dahi zarara sebep olanın sorumluluğunu doğurur. Örneğin göstermesi gereken özeni göstermeyerek, meydana gelen kaza sonucunda desteğin ölümüne yol açan kişi, meydana gelen zararı tazmin edecektir. Ancak kusurun hafifliği sorumluluğun doğumunu engellemez ise de tazminatın indirilmesine sebep olabilir.

Mahkememizce tensiple birlikte, ---- müzekkere yazılarak,

- 08/06/2021 tarihli trafik kazasına ilişkin -- plakalı araca ait poliçe ve hasar dosyalarının celbine,

- Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak ----- plakalı araçların tescil kayıtlarının celbine,

- ---- müzekkere yazılarak ---sicil dosyasının mahkememize gönderilmesinin istenilmesine,

- - Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ----- Soruşturma sayılı dosyasının celbine,

- SGK'ya müzekkere yazılarak 08/06/2021 tarihli trafik kazası nedeniyle ----- vefatı nedeniyle davacılara rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise peşin sermaye değeri, ayrıca müteveffanın kaza tarihi itibari hizmet kayıtlarının celbine,

- Davacılar, davalı şahıslar ve müteveffanın SED araştırılmasının yapılması için ilgili Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasına karar verilmiş, tüm müzekkere gereği temin edilerek dosya arasına alınmıştır.

Ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın; 08/06/2021 tarihli trafik kazası nedeni ile davacıların destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminata hak kazanıp kazanmadıkları, kusur oranlarının tespiti şeklinde olduğu belirlenmiş aynı celse tahkikat aşamasına geçilmiş ve

1.Davacı vekilinin yazılmasını istediği bankalara ilişkin hesap numaralarını bildirmesi için 2 haftalık süre verilmesine, bildirildiğinde ilgili bankalara müzekkere yazılmasına,

2.---- Belediyesi'ne müzekkere yazılarak, cenaze ve sağlık hizmetleri biriminden, vefat tarihi olan 09/06/2021 tarihi itibari ile yerleşik mutat usuller doğrultusunda ne kadar giderin olduğuna dair bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine,

3.Davacı vekilinin delil dilekçesinde bildirmiş olduğu, tanıkların desteğin, gelir hususunda dinlenilmek üzere davacı vekili tarafından hazır edilmesine,

4.(3) nolu ara kararın tamamlanmasına müteakip desteğin kişisel yetenek ve emeğinin işletme gelirine katkısının belirlenmesi bakımından dosyanın sektör bilirkişisine tevdi hususunun gelecek celse değerlendirilmesine,

5.Dosyanın tarafların kusura dair beyan ve itirazları ile ---- CBS 'nin soruşturma dosyasındaki evrak içeriği de değerlendirilmek sureti ile kusur oranlarının tespiti için ----- Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik ihtisas dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Temin edilen ATK raporunda;

"Davalı sürücü --- kusursuz olduğu,

Sürücü --- kusursuz olduğu,

----- plakalı kamyon'un sağ arka tekerleğinin yerinden çıkması'nın %100 (yüzde yüz)oranında etken" olduğu tespitlerine yer verilmiştir.

Mahkememiz 17/01/2023 tarihli celse ara kararı ile dosyanın sektör bilirkişisine tevdii edilerek desteğin kişisel yetenek ve emeğinin işletme gelirine katkısının belirlenmesi ve ayrıca 2020 ve 2021 yılları için tanık beyanları ve dosya kapsamındaki evraklarda göz önünde bulundurularak ortalama aylık gelirin tespiti bakımından rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Temin edilen 17/03/2023 tarihli bilirkişi raporda;

"Müteveffa Fotoğrafçı ----- mesleki kazancının hesaplanması adına yaptığı işlerin, tanık beyanlarının ve banka hesaplarının incelenmesi sonucunda trafik kazasının gerçekleştiği tarihten yaklaşık bir ay önce 2021 Mayıs ayı itibariyle aylık kazancının TL olarak miktarının takriben 28.500TL- 30.000TL arasında karşılık bulduğu, Türkiye'de son iki yıldaki yüksek enflasyon sebebiyle enflasyon farkı hesaplandığında, işbu bilirkişi raporunun teslim tarihi olan Mart 2023 itibariyle ilgili miktarın 64.600TL- 68.000TL civarına tekabül ettiği" belirlemelerine yer verilmiştir.

Mahkememiz 10/05/2023 tarihli ara kararı ile dosyanın aktüer hesap yapılmak ve kusur oranlarının tespiti için bilirkişi heyetine tevdi edilerek uyuşmazlık konularına ilişkin rapor alınmasına karar verilmiş temin edilen 23/08/2023 tarihli bilirkişi makine mühendisi raporunda;

"Davalı sürücü ----- , sevk ve idaresindeki ------ plaka sayılı kamyon ile seyir halinde iken, sağ arka tekerin yerinden çıkıp karşı yol bölümüne geçerek karşı istikamet şeridinde seyreden araca çarpması sonucu oluşan dava konusu kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığı,

Sürücü Müteveffa ------ sevk ve idaresindeki araçla kendi seyir şeridinde seyrini sürdürdüğü sırada karşı istikametten gelen aracın tekerleğinin yerinden çıkıp savrularak kendi yönetimindeki araca çarpmasıyla meydana gelen dava konusu kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığı,

Kazanın oluşumda %100 kusurun , ---- plakalı kamyon'un sağ orta dış tekerleğinin yerine yeterli tork değeri ile sıkılmadığı , bu durumun muayenede tespit edilemeyeceği, davalı idarenin onarım sonrası kontrol aşamasındaki sorumluluğunu yerine layıkıyla getirilmesini sağlayamaması kaynaklı olduğu,

Yerinden çıkan lastiğin ağırlığı , içindeki yüksek basınç birlikte değerlendirildiğinde , birkaç metre zıplayarak hareket edebileceği, yol boyunca bunu engelleyebilecek kilometrelerce duvarımsı bir orta refüj uygulamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu," belirlemelerine yer verilmiştir.Aktüer hesap uzmanı bilirkişi tarafından sunulan 21/08/2023 raporda ise;

"Davacıların geçici ödeme miktarları:

Davacı ---- için 18.000,00 TL., davacı ----- için 18.000,00 TL. olmak üzere toplam 36.000,00 TL.’dir. Geçici ödeme indirimsiz hak sahiplerinin maddi zararları :

1. Seçenek: Hak sahiplerinin destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları

a) Hak sahibi davacı babası ----- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 170.332,56 TL

b) Hak sahibi davacı annesi ---- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı + 478.195,20 TL

c) Hak sahibi davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları toplamı = 648.527,76 TL

2. Seçenek: Hak sahiplerinin destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları

a) Hak sahibi davacı babası ----- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 478.804,84 TL

b) Hak sahibi davacı annesi ----- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı + 1.344.206,72 TL

c) Hak sahibi davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları toplamı = 1.823.011,56 TL

Davalı sigorta kuruluşu ZMMS. Poliçesi teminat limiti kapsamında maddi tazminat kapsamında sorumludur. Sayın Mahkemenin 17.01.2023 tarihli ara kararı ile davacıların geçici ödeme miktarları: Davacı ---- için 18.000,00 TL., davacı ---- için 18.000,00 TL. olmak üzere toplam 36.000,00 TL.’dir. Geçici ödeminin tenzilinden sonra hak sahiplerinin maddi zararları :

1.Seçenek: Hak sahiplerinin destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları

a) Hak sahibi davacı babası ----- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 152.332,56 TL

b) Hak sahibi davacı annesi ----- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı + 460.195,20 TL

c) Hak sahibi davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları toplamı = 612.527,77 TL

2.Seçenek: Hak sahiplerinin destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları

a) Hak sahibi davacı babası ---- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 460.804,84 TL

b) Hak sahibi davacı annesi ----- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı + 1.326.206,72 TL

c) Hak sahibi davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları toplamı = 1.787.011,56 TL

Davalı -----. ZMMS. Poliçesi 430.000,00 TL. teminat limit sorumluluğu :

a) Hak sahibi davacı babası -----destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 112.937,34 TL

b) Hak sahibi davacı annesi -----destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı + 317.062,66 TL

c) Hak sahibi davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları toplamı = 430.000,00 TL

Davalı ---- ZMMS. Poliçesi 394.000,00 TL. bakiye teminat limit sorumluluğu:

a) Hak sahibi davacı babas---- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 97.985,81 TL

b) Hak sahibi davacı annesi----- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı + 296.014,19 TL

c) Hak sahibi davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları toplamı = 394.000,00 TL" belirlemelerine yer verilmiştir.

Temin edilen bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, mahkememiz 05/10/2023 tarihli celsesinde davacı vekilinin kusura ilişkin rapor itirazının kabulü ile dosyanın ----- Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği fakültesinde görevli akademisyenler oluşan 3 kişilik heyete tevdine karar verilmiştir.

04/06/2024 tarihli raporda,

"Davalı sürücü ---- olayda kusursuzdur. Davacılar murisi ---- olayda kusursuzdur.

Araçtaki teknik arızanın olaya etkisi % 100 (yüzde yüz) oranında olup, bunun neden olduğu zarardan araç işleteni ve sigortacısı sorumludur" belirlemelerine yer verilmiştir.

Mahkememiz 23/01/2025 duruşma ara kararı ile dosyanın güncel asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmak üzere önceki raporu düzenleyen bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.

Temin edilen 23/05/2025 tarihli ek raporda;

"Müteveffanın kazançları bakımından 2 seçenekli olarak :

1. Seçenek: Yasal asgari ücret miktarının net tutarı seviyesine göre,

2. Seçenek: Davacı yanın dava dilekçesinde kabul ve beyan ettiği kazanç miktarına göre, memleketimizde uygulanan yasal asgari ücretin 2,811 katı seviyesine göre değerlendirme yapıldığı,

1. Seçenek: Hak sahiplerinin destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları :

a) Hak sahibi davacı babası ----- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 167.116,53 TL

b) Hak sahibi davacı annesi ----- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı + 565.887,24 TL

c) Hak sahibi davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları toplamı = 733.003,77 TL

2. Seçenek: Hak sahiplerinin destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları :

a) Hak sahibi davacı babası ---- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 679.765,97 TL

b) Hak sahibi davacı annesi ----- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı + 2.159.388,73 TL

c) Hak sahibi davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararları toplamı = 2.839.154,70 TL" belirlemelerine yer verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve denetime ve hüküm tesisine elverişli rapor içerikleri birlikte değerlendirildiğinde.

8/6/2021 tarihli trafik kazasına bağlı olarak vefat eden ----- reel geliri üzerinden davacılara destek olduğu, destek alacaklıları olan aile fertlerinden davacı anne, baba ve ablasının ----- vefatıyla zamana yayılan maddi bir zararlarının oluştuğu, belirlenecek maddi tazminatın desteğin yalnız resmi kazancı değil, sorumluluk hukukundaki tam tazmin ilkesi gereği reel geliri üzerinden hesap edilmesi gerektiği, buna göre 23/5/2025 tarihli aktüer hesap raporundaki seçenekli hesaplardan (2) numaralı hesabın destek tazminatının belirlenmesinde esas alınması gerektiği,

----- plakalı davalılardan İl Özel İdaresi'nin işleteni olduğu aracın (kamyon) lastiğinin seyir halinde yerinden çıkması (fırlaması) suretiyle gerçekleşen kazada araç sürücüsü davalı ---- kusurunun bulunmadığı, diğer davalılar sigorta şirketi ve (işleten) ---- İl ---- İdaresi'nin ise KTK gereği sorumlu oldukları, faiz türünün ticari faiz olması, temerrüt tarihinin ise sigorta şirketi bakımından 5/1/2022, diğer sorumlular bakımından kaza tarihi olduğu;

ölüm nedeniyle davacılar nezdinde manevi zararın oluştuğu, vefat edenin yaşı, kazanın oluşumu, kusur durumu ve tarafların kaza tarihi itibariyle sosyal ve ekonomik durumları göz önünde bulundurulduğunda (zenginleşme aracı olmamak kaydıyla) bir miktar tazminata hükmedilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile aşağıdaki şekliyle hüküm tesis edilmiştir.

Not: Davacı vekilince 7/2/2024 tarihli, sigorta şirketi yönünde maddi tazminat talebinden feragat edildiğine dair dilekçe hüküm tarihinde fark edilmeyerek feragat yokmuş gibi hüküm tesis edilmiş; davacılar vekilinin 24/2/2026 tarihinde vermiş olduğu 305/A gereği tamamlama talebi kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmaması gerektiğinden işbu kararda dikkate alınmamıştır.