İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/265 K.2025/532

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/265 Esas

KARAR NO : 2025/532

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 24/03/2025

KARAR TARİHİ : 10/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ----------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; en son kendisinin sorumlu yetkili bulunduğu şirketin 2017 yılında faaliyetine son verilmesi esnasında kolilenen şirket defterlerinden Pay ve Yönetim Kurulu Karar defterlerini, şirketin kapatılması için lazım olduklarında bulunamadığını, zayi olduklarını tahmin ettiklerini, defterlerin bulunamamasının Asliye Ticaret Mahkemesinden alınacak bir zayi kararı olmadan şirketlerini kapatmanın mümkün olmadığını, bu nedenle Pay ve Yönetim Karar defterlerinin zayi olduğuna dair--------- numarası ile müracaatta bulunulduğunu, tüm bu nedenlerle şirketin kapatma işlemlerini yapabilmek için Şirket Pay ve Yönetim Kurulu Karar defterlerinin zayi olduklarına dair karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7.madde ve fıkrasında "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " düzenlemesine yer verilmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.

Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.Somut olayda; davacı şirkete ait Şirket Pay ve Yönetim Kurulu Karar defterlerinin nasıl kaybolduğunun bilinemediğini, tüm aramalara rağmen bulunamadığı belirtmiştir.

Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Somut olayda; tacir ziya durumunun nedenini dahi açıklayamamıştır. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir.

Zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır.

Davaya konu somut olayda da mahkememizce davacı şirketin temsilcisi isticvab edilmiş ve davaya konu karar defterinin ne şekilde kaybedildiği sorulmuş, isticvab edilen zayi belgesi verilmesi talebinde bulunan tacirin, davacı şirketin tek yetkilisi olduğunu, 2019 yılında firmayı kapattığını, işlerin umduğu gibi devam etmediğini, şirket merkezinin ---------- olduğunu, şirketin evraklarının da muhasebede olduğunu, muhasebecilerinin firmayı kapatacakları zaman zayi olan evraklar ile birlikte tüm evrakları kendisine teslim ettiğini,

şirket merkezini kapatacakları zaman --------- bulunan evlerine taşınmak için zayi olan şirket Pay ve Yönetim Kurulu Karar defterinin de olduğu tüm evrakı koliledikleri, evrakların kolilenmiş halde ---------- evlerinde dururken tasfiye kararı alınca defterlere ulaşmak istediklerini ancak bulamadıklarını, nasıl kaybolduğu hususunda başkaca bilgisi olmadığını, taşınma esnasında kaybolduğunu düşündüğünü, tasfiye işlemlerini yapabilmeleri için bu defterlere ihtiyaçları olduğunu belirtmiş, davacı temsilcinin de bu beyanını duruşmada da ayrıntılı olarak tekrar edilip imzasıyla da onayladığı,

dolayısıyla ortada kanunun aradığı yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi edilme koşulunun oluşmadığı, basiretli bir tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defterin kaybolduğunu, deftere ne olduğunu bilemediklerini, defter ve belgelerine gereken özen ve ihtimamın gösterilmesi gerektiği, ancak gösterilmediğinin dosya kapsamında sabit olduğu davacının evrakın kendi iradesi dışında zayi olduğunu ıspat edemediği belirlendiğinden, davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.