İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/82 K.2024/259

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/82 Esas

KARAR NO: 2024/259

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 09/03/2020

KARAR TARİHİ: 24/12/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ------yılında ------ kurulmuş; ürünlerinin lezzeti ve güvenilirliği sebebiyle kısa sürede ---- çapında özellikle --------- sektöründe lider konuma ulaştığını, davacının söz konusu tasarımları -------- nezdinde tescil ettirdiğini, davalı olan firmaların,

tasarım hakları davacı şirkete ait olan ve davacının ürün -------- bulunup oldukça önemli yer tutan ürünün ambalaj tasarımı bakımından aynısını ayniyet derecesinde benzerini haksız ve hukuka aykırı olarak piyasaya sürdüğü tarafımızca tespit edildiğini, önemli bir davalı firmaların tasarım hakları davacıya ait olan ve davacının ürün yelpazesi yer tutan bu ürünlerin aynısını ve / veya ayniyet derecesinde benzerini, haksız ve hukuka aykırı olarak piyasaya sürdüğü öğrenilmiş, bu hususta yukarıda da bahsettiğimiz üzere -------sayılı dosyası kapsamında delil tespiti yaptırıldığını, bu talepler neticesinde bilirkişi heyet raporu düzenlenmiş olup,

davalı firmaların ihlali sabit hale geldiğini,--------- sitelerinin aynı kişi ya da kişiler tarafından birebir benzer öğeler kullanılarak hazırlandığı anlaşılmış olup, internet sitelerinin sahiplerinin aynı kişi ya da kişiler olduğu, Tespit isteyen tarafa ait ----- numaralı tasarım tescili ile aleyhinde tespit istenen tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları" belirtildiğini belirtmiş;

davacının------ Kurumu nezdinde tescilli ---------- ambalaj tasarımının davalı firmalar tarafından haksız ve izinsiz olarak kullanımı suretiyle gerçekleştirilen tasarım hakkı ihlalinin tespiti, müvekkilimizin tescilli tasarımının aynısı / ayniyet derecesinde benzeri olan ürünlerin üretiminin, satışının, satış için teşhirinin, ticari amaçla elde bulundurulması fiillerinin tarafından teminat istenmeksizin ihtiyati tedbir kararı verilerek önlenmesi ve durdurulması,

“Tasarımdan doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen veya satılan davalı firma ürünlerine, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara tarafından teminat istenmeksizin ihtiyati tedbir kararı verilerek-------- sınırları içinde veya gümrük ve serbest bölge gibi alanlar dahil bulundukları yerde el konulması ve tamamının imhasını, Davalıya firmaya ait müvekkilimizin adına tescilli tasarım haklarının ihlal edilerek üretilen ürünlerin ilendiği ----- altında,--------------- sürülen ürün tanıtım içeriklerine erişimin engellenmesini,

“Davalı firmalar tarafından müvekkilimizin endüstriyel tasarımdan kaynaklanan haklarının ihlal edilmesi nedeniyle oluşan zararların giderilmesi amacıyla (işbu dava maddi tazminat istemimiz bakımından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi çerçevesinde belirsiz alacak davası olarak ikame edilmek kaydı ile) 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 1SI / 2 - b bendine göre hesaplanacak maddi tazminata karşılık şimdilik 10.000,00 TL tutarında maddi ve 30.000,00 TL tutarında manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini,

davanın kabulü üzerine masrafları davalı tarafça karşılanmak koşulu ile, işbu dava kapsamında Mahkemenizce tesis edilen hükmün tirajı için yüksek ulusal ve günlük yayın yapan iki gazete ile kamuya ilan edilmesini, “Neticede haklı davamızın kabulü ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı firmaya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalılar vekili cevap dilekçesi ile;-----, zaman aşımı definde bulunduğu. Esasa ilişkin olarak davacıya ait tasarımın tasarım kapsamında korunmasının mümkün olmadığını. Tasarımların farklı olduğunu. Tasarımlar üzerinde yazılan markalı logoların farklı olduğunu.

Diğer davalı--- yönünden ise ülkesellik itirazında bulunduğunu taraflar arasında ----- esas sayılı dosyasında aynı sebeple sözleşmeden kaynaklı dava olduğu bu sebeple derdestlik itirazında bulunduğu, dava konusunun bu dava konusu ile aynı olduğu, bu sebeple davanın öncelikle usulden daha sonra esastan reddini talep etmiştir.

DELİLLERVEGEREKÇE

Dava, ------ numaralı ambalaj tasarımına davalılar tarafından tecavüzde bulunulup bulunmadığı maddi manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan 10/08/2020 tarihli bilirkişi raporunda.

Dosya ve internet üzerinden yapılan incelemeler ile davalı tarafın kullanmakta olduğu marka ve tasarımın münhasıran üretildiği üretim araçlarının olup olmadığının incelenmesi mümkün olmamış bu konuda değerlendirme yapılamadığını, davaya konu ambalaj göz önüne alındığında, ambalaj üzerindeki tasarımın endüstriyel baskı makineleri ile uygulanmış olduğu muhtemel olup, bu tarz makinelerin münhasıran tek bir grafik tasarım için olmadığı, farklı sektör veya ürün gruplarında davaya konu grafik tasarımdan farklı olabilecek başka tasarımların baskı işlemleri için de kullanılmakta olduğubilirkişi heyetimizce bilindiği şeklinde rapor sunulduğu görüldü.

Mahkememizde aldırılan 19/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda, Dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi ve yukarıda yapılan tespitler ve yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucu.

Davacı tarafa ait ------ nolu tasarım ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcıüzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları davalıların davacı yanın tescilli ----- nolu tasarımının benzerinin üreterek satışa İli tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği sunması davacı yanın tespitine varıldığına dair rapor sunulduğu görüldü.

Mahkememizde aldırılan -------tarihli bilirkişi raporunda.

Dosya kapsamına sunmuş olduğumuz kök rapordaki görüşümüzde değişiklik olmadığını belirtir, davalıların davacı yanın tescilli ------- benzerinin üreterek satışa sunması davacı yanın tescilli tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği, Davalı yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde;------- yıllarına ilişkin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K hükümlerine göre zamanında yapıldığı. şirketin ---- yıllarında elektronik defter mükellefi olduğu ve yapılan kayıtların birbirlerini doğruladığı--- ilişkin ticari defterlerinin ----beratlarının süresinde alındığı,

------ kayıtları üzerinde yapılan araştırmada Davalı ----- Numarası ile ------ kayıtlı olduğu, yine-----tarihinde ünvanını -------olarak değiştirdiğini ve halen bu unvan ile faaliyetine devam ettiği,------ olduğu,-------- edilmemiş mağazalardaki bir başka ülkeyle yapılan toptan ticaret --------- elde edilen --------yardımcı maddelerin -------bunlarla ilgili entegre tesisler kurmak.

Her türlü ------ ürünlerinin ihracatı,ithalatı ve pazarlamasını yapmak. -------- bunların imalatında kullanılan yedek parça ve makina malzemelerinin ihracatı ithalatı ve pazarlaması ile mümessilliği komisyonculuğu acentel yapmak”olduğu, davalı firmanın gelir tablolarında belirtildiği gibi; davalı firmanın ----dönemlerine bakıldığı, 24.912.601,57 TL. Faaliyet karı elde ettiği, 2019-2020 yılları net karının toplam :10.866.206,81 TL. Olduğu şeklinde rapor sunulduğu görüldü.

Mahkememizde aldırılan 04/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Tasarım Yönünden: Dosya kapsamına sunmuş olduğumuz kök rapordaki görüşümüzde değişiklik olmadığını belirtir, davalıların davacı yanın tescilli -------- nolu tasarımının benzerinin üreterek satışa sunması davacı yanın tescilli tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği, Mali Yönden: Davacı SMK 151/2-b maddesine göre tazminat talep ettiği, (b)Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç,Madde kapsamında elde edilen kazanç niktarınının aşağıdaki gibi olduğu, Davalının ---- yıllarında faaliyet giderleri öncesi geliri.

2019 yılı için : 35.198.290,31 TL.

2020 yılı için : 25.596,726,89 TL, Toplam:60.795.017,20 TL olarak gerçekleştiği, davalının faaliyet konusunun -------- olduğu, sadece dava konusu ürünlerin satışının yapılmadığ, farklı ürünlerin satışının yapıldığı bu sebeple elde edilen karın bütün satışları kapsadığı tespit edilmiş, dava konusu ürünlerde elde edilen kar tutarı ayrı olarak hesaplanamadığı için tazminat miktarının takdiri mahkemeye ait olduğu, ek raporunda da belirtildiği gibi Davalı ------- firmasının faaliyet konusunun toptan ve dış ticaret olduğu, ticari faaliyeti kapsamımda birden fazla ürünün ticaretini yaptığı tespit edildiği,

davalı firmanın satışlarını yaptığı ürünlerin tamamını ------- şeklinde yasal defterlerine muhasebe kayıtlarının yapıldığı, her ürün için ayrı bir muhasebe hesabı kullanmadığı görüldüğü, muhasebe kayıtlarının ürün bazında yapılmamış olması nedeni ile hangi üründen ne kadar satış yaptığının defterler üzerinde tespit edilmesi mümkün olmadığını, eğer davalı firma satışlarını ürün bazında ayrıştırarak takip ettiği başka belgeler var ise bu belgeleri Sayın Mahkemeye ibraz etmesi gerektiğini, dava konusu ürün satışlarının tespit edilemeyeceği kanaatine varıldığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış,

tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava davalı adına tescilli ------ numaralı ambalaj tasarımına yönelik tecavüzün tespiti, meni ve refi ile maddi manevi tazminat talebine ilişkin olup davalılarca davanın reddinin talep edildiği,------değişik iş sayılı dosyasında ürün örneği ve internet siteleri üzerinde yaptırılan tespit ve aldırılan 18/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda davalılarca kullanılan tasarımların davacı tasarımına benzer olarak algılandıkları, yönünde görüş bildirildiği,

mahkememizce aldırılan 10/08/2020 tarihli bilirkişi raporunda münhasıran üretilen üretim aracının tespit edilemediğinin belirtildiği, dosyanın esası yönünden aldırılan 19/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda davalı tasarımlarının davacı tasarımlarına benzer olarak algılandıklarının belirtildiği, itiraz üzerine aldırılan ek rapor ve mali rapora göre davalı firmanın elde ettiği net karın hesaplandığı, esas yönünden ise kök rapordaki görüşlerin muhafaza edildiği,

mali yönden raporun yeterli olmaması üzerine ikinci defa ek rapor aldırıldığı aldırılan 04/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda sadece dava konusu ürüne ilişkin satışların tespit edilemediği belirtildiği, buna göre tüm dosya kapsamı birarada değerlendirildiğinde davacı şirketin ------- numaralı tasarımın tescilli sahibi olduğu, tasarımın çekirdek ürününün kullanıldığı ambalaja ilişkin olduğu,

davalılarca kullanılan ve üzerinde -------- bulunduğu ürünler ile karşılaştırıldığında tasarıma ilişkin değerlendirmenin mahkememiz uzmanlık alanını aşması sebebiyle hem değişik iş hemde esas yönünden aldırılan raporlarda tasarımların benzer olduğunun belirtildiği, her ne kadar davalılara ait ürünlerde ---- markası davacıya ait üründe ise ------- ibaresi mevcut ise de ihlal iddiasının tasarıma ilişkin olduğu,

tasarım yönünden de benzerlik olduğu bilirkişi raporlarıyla tespit edilmiş olduğundan bu durumun 6769 sayılı SMK nun 81. Maddesi uyarınca tasarım hakkına tecavüz ettiğinin anlaşıldığı davalılardan ------yurt dışında faaliyet gösteren şirket olduğu bu nedenle ülkesellik itirazında bulunulmuş ise de davaya konu tasarımın ----- diğer davalı ile birlikte üretilip davalının bulunduğu ---- ticari faaliyetinin gerçekleştirildiği ayrıca internet ve eticaret siteleri yoluyla ---- satışının ve dağıtımının da yapılmasının mümkün olduğu,

davalıların ihlale konu tasarımın birlikte kullandıkları bu nedenle tecavüz fiilinden birlikte sorumlu oldukları anlaşıldığı, tecavüz iddiasının mahkememizce oluşan kanaate göre subut bulması sebebiyle davacının SMK 149.

Maddesi uyarınca maddi manevi tazminat talebinde bulunabileceği, maddi tazminat yönünden SMK 151/2 b kapsamında davalı -------Ticari defterleri üzerinde ihlale konu ürünlerin ne kadar satıldığının tespit edilemediği bu nedenle mahkememizce Borçlar Kanunu 50. Maddesi uyarınca resen hesaplama yapıldığı, ihlale konu ürün satışının tespiti ve dava tarihi aralığı ihlale konu çekirdek ürünlerinin piyasadaki fiyatı da dikkate alındığında takdiren 50.000,00 TL maddi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu,

manevi tazminat yönünden ise dosya kapsamı ve incelenen mali veriler ve ihlalin niteliği her ne kadar tasarıma ilişkin tecavüz hususu tespit edilmiş ise de ihlale konu ürünler üzerinde taraf markalarının yer aldığı da dikkate alındığında karıştırılma ihtimalinin mevcut olduğu fakat bunun nispeten daha az etki gösterdiği bu nedenle takdiren 15.000,00 TL manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından neticeten davanın kısmen kabul kısmen reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ